Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spadek po wdowcu który nie miał dzieci

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2013-09-04

Chciałabym się dowiedzieć, jak wygląda procedura nabycia spadku po zmarłym, który był wdowcem i nie miał dzieci – najbliższą rodzinę stanowiły dwie siostry. W skład spadku wchodzi m.in. mieszkanie (w budynku zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową) – jak je podzielić? Jakie będą koszty postępowania? Dodam, że zmarły nie pozostawił testamentu.

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Z Pani informacji wynika, że zmarł wdowiec, dla którego najbliższą rodzinę stanowiły dwie siostry. Spadkodawca nie pozostawił testamentu.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

W takim przypadku należy przeprowadzić postępowanie mające na celu ustalenie kręgu osób mających prawo do spadku z ustawy.

Zgodnie z art. 931 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.):

§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

W sprawie nie ma mowy o dzieciach oraz o żonie, gdyż akurat w tym przypadku spadkodawca był wdowcem. Dlatego w tym przypadku znajdzie zastosowanie art. 932 K.c.:

§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

Zgodnie z § 4 jeżeli osobami najbliższymi dla spadkodawcy były siostry, to dziedziczą one spadek w częściach równych – po 1/2.

Następnie należy przeprowadzić postępowanie dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym. O stwierdzeniu nabycia spadku orzeka sąd na wniosek:

  • spadkobiercy;
  • innej osoby zainteresowanej ustaleniem praw do spadku np. wierzyciela spadkodawcy, uprawnionego do zachowku, zapisobiorcy lub wierzyciela spadkobiercy.

Postępowanie spadkowe toczy się przed sądem spadku, tzn. właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy bądź dla miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy.

Od października 2008 r. możliwe jest również notarialne poświadczenie dziedziczenia. W takim przypadku jednak między spadkobiercami nie może być sporu co do samych praw do spadku ani wysokości udziałów w nim. Na sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia muszą się stawić wszyscy spadkobiercy testamentowi i ustawowi.

Do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku dołącza się odpisy skrócone aktów stanu cywilnego (odpisy skrócone aktów małżeństwa bądź aktów urodzenia). Bezwzględnie należy złożyć skrócony odpis aktu zgonu – jest on konieczny do udokumentowania śmierci spadkodawcy. W Państwa przypadku trzeba również dołączyć akty urodzenia sióstr, aby wykazać, że rzeczywiście są siostrami zmarłego.

Do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku dołącza się też odpisy wniosku oraz załączników. Oryginał wniosku z załącznikami zatrzymuje sąd, natomiast pozostałe komplety dokumentów zawierające odpis wniosku i odpisy załączników przekazywane są każdemu uczestnikowi postępowania. We wniosku składanym przez wnioskodawcę powinny się znajdować dane o nim jako o wnioskodawcy (adres zamieszkania) oraz wskazanie uczestnika postępowania (drugiego spadkobiercy; również z podaniem adresu zamieszkania).

Przynajmniej jeden z uczestników powinien stawić się na rozprawę przed sądem i złożyć ustne zapewnienie, które będzie stanowić dowód na to, że nie ma innych spadkobierców poza wymienionymi we wniosku. Takie zapewnienie może złożyć wnioskodawca albo uczestnik postępowania. Oświadczenie dotyczy wszystkich informacji o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia bądź dziedziczyłyby razem z nim. W zapewnieniu należy wyjaśnić, czy spadkodawca pozostawił lub nie pozostawił małżonka oraz dzieci lub ich potomków. Gdyby nie pozostawił zstępnych, wówczas zapewnienie powinno wyjaśniać, czy pozostało przy życiu rodzeństwo albo dzieci rodzeństwa oraz rodzice spadkodawcy. Podaje się też imiona, nazwiska, daty urodzenia oraz adresy tych osób, jeżeli składający zapewnienie zna te dane. Musi też dokładnie określić stopień pokrewieństwa oraz wskazać, kto ze spadkobierców pozostałych po śmierci spadkodawcy już zmarł. Należy też wyjaśnić, czy zmarł bezpotomnie, czy pozostawił spadkobierców.

W zapewnieniu należy też złożyć oświadczenie dotyczące testamentu spadkodawcy: czy został sporządzony, gdzie się znajduje i czy nie był zmieniany lub odwoływany.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może być złożony w każdym czasie po otwarciu spadku. W przypadku złożenia wniosku przed upływem pół roku od otwarcia spadku, konieczne jest złożenie przez wszystkich spadkobierców oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Takie oświadczenie można złożyć przed sądem spadku albo u notariusza. Złożone oświadczenia u notariusza należy przedłożyć w sądzie spadku. Natomiast po upływie sześciu miesięcy można wnosić do sądu o stwierdzenie nabycia spadku bez potrzeby składania takich oświadczeń.

Roszczenie o stwierdzenie nabycia spadku nie przedawnia się – możliwe jest np. przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po pradziadku, który zmarł dawno temu. Prawo do złożenia wniosku nie wygasa wskutek upływu czasu, jednakże takie postępowania są zazwyczaj zdecydowanie utrudnione, ponieważ występuje bardzo szeroki krąg spadkobierców.

Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 50 zł bez względu na wartość spadku. Należy również uwzględnić koszty uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego (aktów urodzenia i aktów małżeństwa), które wynoszą 22 zł za każdy akt.

W przypadku notarialnego poświadczenia dziedziczenia wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia wynosi 50 zł bez względu na wartość spadku oraz dodatkowo 100 zł za sporządzenie protokołu poprzedzającego wydanie aktu poświadczenia. Również w tym postępowaniu konieczne będą odpisy aktów stanu cywilnego.

Zgodnie z art. 669 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie: K.p.c.) sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi.

Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów. Obecność spadkobierców na rozprawie jest więc konieczna.

Po stwierdzeniu nabycia spadku i wchodzącego m.in. w jego skład mieszkania znajdującego się w budynku zarządzającym przez wspólnotę mieszkaniową, siostry spadkodawcy nabędą spadek w określonej wysokości. W skład spadku będzie wchodziło, jak już wspomniałem, mieszkanie (nie mam wiedzy, czy jest to prawo spółdzielcze, czy też odrębna własność lokalu). Jeśliby przyjąć, że jest to odrębna własność, to spadkobiercy (siostry) będą współwłaścicielami mieszkania z udziałami po 1/2. Współwłasność jest stanem przejściowym, więc po stwierdzeniu praw siostry powinny się zgłosić do wspólnoty z postanowieniem sądu dotyczącym spadku po zmarłym w celu wpisania ich jako właścicieli. Czasem może to być niemożliwe, dlatego następnie konieczne będzie przeprowadzenie sprawy o dział spadku, aby sąd ustalił, co wchodzi w skład spadku i orzekł, do kogo będzie należało mieszkanie. Aby przeprowadzić sprawę o dział spadku i znieść współwłasność mieszkania, można udać się również do notariusza, jednak może być to postępowanie znacznie droższe od sądowego.

Siostry, które odziedziczyły mieszkanie, powinny uzgodnić sposób podziału spadku (co komu przypadnie i z jakimi spłatami), gdyż w przeciwnym razie konieczne będzie długie postępowanie sądowe (które będzie się wiązało także z dodatkowymi kosztami, np. powołania biegłych sądowych w celu wyceny majątku itp.).

Oczywiście dział spadku i zniesienie współwłasności nie są konieczne, jeśli współwłaściciele mieszkania będą się dogadywać co do utrzymania wspólnego mieszkania. Dopiero gdy regulowanie opłat za nie i pilnowanie innych spraw byłoby kłopotliwe, spadkobiercy mogą postanowić, że majątek trzeba podzielić, znieść współwłasność i przyznać mieszkanie tylko jednemu z nich.

W sądzie najwyższa opłata, jakiej mogą się Państwo spodziewać, to 600 zł – przy zgodnym podziale połączonym ze zniesieniem współwłasności.

Właśnie z uwagi na przedmiot spadku (mieszkanie) moim zdaniem zwlekanie z przeprowadzeniem sprawy spadkowej po byłym właścicielu nie jest pożądanym zachowaniem. W mieszkaniu trzeba opłacać czynsz, regulować opłaty eksploatacyjne (gaz, energia elektryczna), dlatego aby uniknąć odsetek wskutek zwłoki z zapłatą, które obciążają właścicieli mieszkania (właśnie spadkobierców) należy sprawę przeprowadzić jak najszybciej.

Na marginesie dodam, że zanim siostry przyjmą spadek wprost (bez ograniczenia za długi), powinny rozeznać się w sytuacji majątkowej spadkodawcy. W przypadku bowiem, gdy spadkodawca pozostawił długi przewyższające wartość spadku, może się okazać że przyjęcie spadku będzie się wiązało z koniecznością spłaty ewentualnych długów spadkodawcy (oświadczenie co do przyjęcia bądź odrzucenia spadku należy złożyć w ciągu sześciu miesięcy od śmierci spadkodawcy, w przeciwnym razie wystąpią skutki takie, jakby spadkobiercy przyjęli spadek wprost).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »