Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niechciany spadek

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-02-28

Moje pytanie dotyczy niechcianego spadku. Niedawno zmarł mój ojciec. Spadkobiercy to ja oraz dwoje dzieci ojca z drugiego małżeństwa (ja mam większość udziałów w spadku). W skład spadku wchodzi nieruchomość, której nikt z nas nie chce przejąć. Brat i siostra uważają, że powinnam otrzymać cały dom i ich spłacić, a później ewentualnie sprzedać nieruchomość – przy czym przedstawiają zawyżoną ocenę jej wartości, a więc także swoich udziałów. Z tego względu wolałabym najpierw sprzedać dom, a później podzielić się pieniędzmi. Co powinnam zrobić – próbować porozumieć się z rodzeństwem czy po prostu wystąpić do sądu? Czy sąd może mi nakazać przejęcie nieruchomości i spłatę pozostałych spadkobierców? Dodam, że od śmierci ojca to ja ponoszę koszty utrzymania domu. Czy sąd weźmie to pod uwagę?

 

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Jeżeli spadek przypadł kilku osobom, to w chwili śmierci spadkodawcy pomiędzy spadkobiercami powstała wspólność praw i obowiązków spadkowych. Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego (dalej – K.c.) do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Udziały poszczególnych spadkobierców w majątku spadkowym wynikają z dziedziczenia ustawowego lub z testamentu pozostawionego przez osobę zmarłą.

Do czasu przeprowadzenia działu spadku każdy ze spadkobierców ma prawo do współposiadania przedmiotów należących do spadku, chyba że spadkodawca powołał w testamencie wykonawcę testamentu lub został powołany kurator spadku nieobjętego.

Do czasu dokonania przez spadkobierców działu spadku spadkobierca jest ograniczony w możliwości rozporządzania swoim udziałem w majątku spadkowym i aby takie rozporządzenie było skuteczne, konieczna jest zgoda pozostałych współspadkobierców.

Należy pamiętać, że wspólność majątku spadkowego jest stanem przejściowym. Aby przyznać każdemu ze spadkobierców określone przedmioty wchodzące w skład spadku i znieść wspólność praw i obowiązków, należy dokonać działu spadku. Zgodnie z art. 1037 § 1 K.c. dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy pomiędzy spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu, wydanego na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Przeprowadzenie umownego działu spadku jest możliwe tylko w sytuacji, kiedy istnieje zgoda wszystkich spadkobierców co do dokonania działu spadku. Wszyscy spadkobiercy muszą się zgodzić na określone warunki i sposób podziału. Jeżeli choćby jeden z nich nie wyrazi zgody na dokonanie umownego działu spadku, zawarcie umowy nie będzie możliwe.

Dokonanie działu spadku wymaga ustalenia składu i wartości spadku. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (dalej – K.p.c.) wartość i skład spadku ustala sąd.

Skład spadku jest ustalany przede wszystkim na podstawie oświadczeń uczestników i ewentualnie według spisu inwentarza, jeżeli został sporządzony. Jeżeli te oświadczenia są sprzeczne, sąd musi wyjaśnić rozbieżności. Własność nieruchomości wchodzącej w skład spadku wymaga udowodnienia w każdym wypadku.

W postępowaniu o dział spadku jego stan ustala się według chwili otwarcia spadku, a więc chwili śmierci spadkodawcy, a wartość spadku według cen z chwili dokonania działu spadku. Oznacza to, że przy podziale sąd będzie uwzględniał wartość nieruchomości na dzień dokonywania działu miedzy Państwem.

Jeżeli uczestnicy zgodnie określą wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku, sąd nie będzie ustalał wartości przedmiotów spadkowych. W przypadku sporu pomiędzy uczestnikami co do wartości poszczególnych przedmiotów spadkowych, sąd powoła biegłego.

Spadkobierca, który dokonał nakładów i wydatków na nieruchomość, będzie mógł żądać zwrotu części tych nakładów, stosownie do udziałów w nieruchomości, od pozostałych spadkobierców.

Proszę zgromadzić dowody na wszystkie wydatki poniesione przez Panią na wspólny majątek i przedstawić je sądowi na rozprawie. Sąd na pewno uwzględni je przy dziale spadku.

Sąd może dokonać działu spadku na trzy sposoby:

  1. Przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku, co oznacza, że poszczególne przedmioty zostają podzielone i przyznane spadkobiercom według wielkości ich udziałów w spadku. Jeżeli nie doprowadzi to do zniszczenia rzeczy, można również podzielić pojedynczą rzecz wchodzącą w skład spadku. W ramach tego podziału dopuszczalne jest ustalenie dopłat na rzecz niektórych spadkobierców, jeżeli nie da się podzielić spadku tak, aby wartość przedmiotów przyznanych spadkobiercą była równa udziałowi w spadku. 
  2. Przez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo kilku spadkobiercom z ustaleniem obowiązków spłat na rzecz pozostałych spadkobierców.
  3. Przez podział cywilny składników majątkowych, co oznacza sprzedaż majątku spadkowego i podział uzyskanych ze sprzedaży środków pomiędzy spadkobierców według wielkości ich schedy spadkowej.

Podstawowym sposobem podziału rzeczy wspólnej jest podział fizyczny. Zgodnie z art. 211 K.c. każdy ze współwłaścicieli może żądać, aby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Jeżeli współwłaściciele nie chcą otrzymać nieruchomości, to wykluczone jest przyznanie im nieruchomości wbrew ich woli.

Jeśli nie chce Pani pozostać jedyną właścicielką niechcianego spadku i spłacić pozostałych spadkobierców, sąd nie może przyznać Pani własności całego majątku wbrew Pani woli. Jeśli pozostali spadkobiercy również nie będą zainteresowani nabyciem spadku na własność i spłatą pozostałych spadkobierców, to sąd dokona cywilnego podziału spadku, czyli sprzedaży.

Podział nieruchomości poprzez sprzedaż następuje na podstawie przepisów dotyczących sprzedaży nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Taka sprzedaż nie jest jednakże zbyt opłacalna.

Po pierwsze współwłaściciele muszą ponieść koszty komornika oraz biegłego powołanego przez niego w celu wyceny nieruchomości. Po drugie – często zdarza się, że wartość nieruchomości oszacowana przez biegłego odbiega od ceny, za jaką można by zbyć nieruchomość na wolnym rynku (nierzadko na niekorzyść właścicieli). Po trzecie należy pamiętać, że najniższa suma, za którą nieruchomość można nabyć na pierwszej licytacji (cena wywołania), wynosi trzy czwarte sumy oszacowania (art. 965 K.p.c.). Jeżeli pierwsza licytacja nie przyniesie rezultatu, w grę wchodzi druga licytacja. Wtedy cena wywoławcza stanowi dwie trzecie sumy oszacowania. To najniższa cena, za którą można nabyć nieruchomość (art. 983 K.p.c.).

Może się także zdarzyć, że nieruchomość nie znajdzie nabywców, a wówczas i tak będzie trzeba ponieść koszty komornika i biegłego.

Myślę, że w pierwszej kolejności powinna Pani porozmawiać z spadkobiercami o tym, jak oni widzą kwestię działu niechcianego spadku. Jako współwłaściciele powinni mieć świadomość ograniczeń, jakie niesie ze sobą współwłasność.

Najlepiej spróbować porozumieć się co do wysokości spłat lub ewentualnej sprzedaży, żeby niepotrzebnie nie wszczynać postępowania o dział spadku i nie narażać się na dodatkowe koszty (np. związane z powołaniem biegłego). Ponadto takie sprawy mogą trwać bardzo długo w sytuacji, gdy nie ma zgody co do podziału nieruchomości. Dlatego najlepiej sprawę załatwić polubownie, chociaż sąd i tak będzie Państwa do tego skłaniał.

Jeżeli porozumienie nie będzie możliwe, pozostanie Pani złożenie w sądzie wniosku o dział spadku oraz wykazywanie przed sądem, że najlepszym sposobem na dział będzie podział cywilny spadku, czyli nakazanie jego sprzedaży i podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży pomiędzy współwłaścicieli. Sąd po zbadaniu całej sprawy, dbając o interesy wszystkich spadkobierców, podzieli niechciany przez Panią spadek samodzielnie.

Proszę zatem spokojnie przeanalizować sprawę i porozmawiać z spadkobiercami na temat działu spadku. Jeśli nie uda się ugodowo rozwiązać problemu, czeka Panią sprawa sądowa. W takiej sytuacji radziłabym skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który będzie reprezentował Pani interesy przed sądem, ponieważ sprawa będzie trudna. Polecam w tym zakresie usługi prawników z naszego serwisu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »