Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament małżeństwa nie mającego dzieci

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-11-03

Ja i mąż jesteśmy współwłaścicielami mieszkania. Nie mamy dzieci. Mamy spisany testament – do całego spadku mąż powołuje żonę. Czy w przypadku śmierci jednego z nas drugie staje się właścicielem mieszkania? Dodam, że rodzice męża nie żyją, ale żyje jego brat. Kiedy należy otworzyć testament i jak to zrobić? Czy trzeba przeprowadzić sprawę spadkową?

Spadek można odziedziczyć albo na podstawie testamentu, albo na podstawie zasad określonych w ustawie – Kodeks cywilny (tzw. dziedziczenie ustawowe). Postanowienia testamentu mają pierwszeństwo przed zasadami dziedziczenia ustawowego. Jeśli osoba zmarła pozostawiła testament, to dziedziczymy na podstawie testamentu. Jeśli natomiast spadkodawca nie pozostawił testamentu, wówczas dzieli się majątek zmarłego (albo długi) zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego.

Stosownie do przepisu art. 649 § 1 Kodeks postępowania cywilnego (K.p.c.) „sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy”. Tym dowodem w praktyce najczęściej będzie akt zgonu przedłożony przez jednego z potencjalnych spadkobierców w celu uregulowania spraw spadkowych.

Otwarcie i ogłoszenie testamentu przez sąd nie podlega opłacie sądowej i następuje nawet bez wniosku zainteresowanego, jeżeli tylko testament wpłynął do sądu. Notariusz za sporządzenie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu pobiera opłatę w wysokości do 50 zł.

Zarówno sąd, jak i notariusz z czynności otwarcia i ogłoszenia testamentu sporządzają protokół. W protokole tym opisuje się jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła.

Testament wraz z sądowym protokołem otwarcia i ogłoszenia przechowuje się w sądzie spadku. Oryginału testamentu nie wydaje się osobom zainteresowanym – a tym bardziej niezainteresowanym – ani w toku postępowania spadkowego, ani po jego zakończeniu (§ 142 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych). Zawsze jednak można wnosić o wydanie jego kserokopii (uwierzytelnionej lub zwykłej) z akt sprawy. Testamenty złożone u notariusza przechowuje notariusz. Jednakże na żądanie sądu spadku notariusz przesyła złożony testament temu sądowi (art. 653 Kodeksu postępowania cywilnego). Notariusz obowiązkowo przesyła sądowi odpis sporządzonego przez siebie protokołu z otwarcia i ogłoszenia testamentu.

Po śmierci spadkodawcy testament winien znaleźć się w sądzie lub u notariusza w związku z dyspozycją przepisu art. 646 K.p.c., zgodnie z którą każda osoba, u której znajduje się testament, obowiązana jest złożyć go w sądzie spadku (czyli sądzie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy), gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła ten testament u notariusza. W przypadku gdy testament, o którym wiadomo, że został spisany, do sądu lub do notariusza jednak nie wpływa, ten, kto bezzasadnie uchyla się od wykonania obowiązku jego przedłożenia, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę.

Sprawę spadkową należy przeprowadzić w takim celu, aby została Pani wpisana do Księgi wieczystej nieruchomości jako jej jedyna właścicielka. Sprawę spadkową można przeprowadzić w każdym czasie, nie ma na to żadnych ustalonych terminów.

Może Pani w jednym wniosku wnioskować o ogłoszenie testamentu oraz o stwierdzeniu nabycia spadku.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku można złożyć bez względu na to, ile czasu upłynęło od śmierci spadkodawcy. Ale jeżeli Pani złoży go przed upływem 6 miesięcy od daty śmierci spadkodawcy, potrzebne będzie złożenie w sądzie lub u notariusza oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku następuje na wniosek osoby mającej w tym interes (np. jednego ze spadkobierców, ale również zapisobiercy czy wierzyciela spadkodawcy lub któregoś ze spadkobierców), który powinien zawierać:

  • imię i nazwisko, datę i miejsce śmierci spadkodawcy oraz wskazanie ostatniego miejsca jego stałego zamieszkania;
  • imię, nazwisko i adres wnioskodawcy;
  • wskazanie pozostałych poza wnioskodawcą uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (osób, które mogą być spadkobiercami) – imiona, nazwiska i adresy;
  • żądanie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym;
  • informacje o ewentualnych testamentach pozostawionych przez zmarłego;
  • informację o tym, czy poszczególni uczestnicy postępowania złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku;
  • wskazanie interesu, jaki wnioskodawca ma we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku;
  • uzasadnienie zawierające w szczególności opis pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą i uczestnikami postępowania.

Do wniosku powinny zostać dołączone następujące dokumenty:

  • odpis aktu zgonu spadkodawcy;
  • odpisy aktów stanu cywilnego, na podstawie których można ustalić pokrewieństwo uczestników postępowania ze zmarłym (odpisy skrócone aktu urodzenia lub odpisy skrócone aktu małżeństwa);
  • testament lub testamenty, jeżeli wnioskodawca jest w ich posiadaniu; ewentualnie należy wskazać miejsce przechowywania testamentu lub osobę, która jest w posiadaniu testamentu, jeżeli wnioskodawca posiada taką wiedzę (osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza);
  • odpisy wniosku dla każdego z uczestników postępowania.

Wniosek powinien być złożony w sądzie rejonowym odpowiednim dla ostatniego adresu zamieszkania spadkodawcy.

We wniosku trzeba wymienić wszystkich spadkobierców (imiona, nazwiska, stopień pokrewieństwa ze zmarłym).

Na rozprawie w sądzie musi być osoba, która złożyła wniosek, pozostali spadkobiercy zostaną powiadomieni, ale nie muszą być obecni, chyba że zostaną wezwani przez sąd.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku podlega opłacie sądowej w kwocie 50 zł.

Można sprawę przeprowadzić u notariusza, ale w takiej sytuacji do notariusza muszą się stawić wszyscy spadkobiercy zmarłego, czyli nie tylko Pani jako spadkobierczyni testamentowa, ale też wszyscy spadkobiercy ustawowi Pani męża.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Co ze spadkiem, jeśli do DPS dopłacała gmina?

Przed 5 miesiącami w DPS zmarła 80-letnia siostra mojej nieżyjącej mamy. Była osobą bezdzietną, owdowiała przed wielu laty. Mieszkała na drugim końcu...

Jakie dokumenty złożyć z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku?

Dziedziczę spadek po zmarłym mężu na podstawie testamentu w całości. Nie mieliśmy dzieci. Spadkobiercami ustawowymi byłyby: matka męża...

Dziedziczenie po osobie bezdzietnej

Niedawno zmarła moja ciocia (siostra mojej mamy), która nie zostawiła testamentu. Pozostało po niej mieszkanie. Ciocia nie miała dzieci, była wdową, nie...

Rozliczenia finansowe z konkubentem w przypadku śmierci

Żyję z mężczyzną bez ślubu już od ponad 10 lat. Od 3 lat mieszkamy w domu, który jest własnością mojego partnera. 2 lata temu sprzedałam swoje...

Śmierć żony a działalność gospodarcza męża

Prowadzę działalność gospodarczą na zasadzie wpisu do ewidencji gospodarczej. Niedawno umarła moja żona. Czy majątek mojej firmy wchodzi do masy spadkowej?

Majątek po śmierci żonatego wdowca

Co się dzieje z majątkiem przedślubnym po ślubie (konkordatowym) wdowca z wdową, kiedy jedno z małżonków umiera? Czy majątek jest dzielony...

Intercyza z drugim mężem a spadek

 Kilka lat temu z mężem...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »