Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niespłacona karta kredytowa w spadku

Autor: Maciej Podgórski • Opublikowane: 2017-10-27

W 2015 roku zmarła moja mama, nie pozostawiając mi żadnego majątku. Dwa tygodnie temu okazało się, że ma niespłaconą kartę kredytową na kwotę kilku tysięcy złotych. Czytałem, że do pół roku trzeba zrzec się spadku, lecz nie wiedziałem o długach i tego nie zrobiłem. Co zrobić w tej sytuacji? Czy będę musiał spłacić ten dług?

Podstawową kwestią w tym przypadku będzie ustalenie sposobu odpowiedzialności spadkobiercy (czyli Pana) za długi spadkowe.

Zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego (dalej K.c.) oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. W stosunku do spadków otwartych (momentem otwarcia spadku jest moment śmierci spadkodawcy – art. 924 K.c.) począwszy od 18.10.2015 roku, brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Do spadków otwartych przed tym dniem stosuje się przepisy w starym brzmieniu, tzn. brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe do wartości odpowiadającej jego udziałowi w wartości aktywów (majątku) wykazanych w spisie inwentarza. Z kolei proste przyjęcie spadku oznacza nieograniczoną odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe, co oznacza, że nawet gdy spadkobierca nie posiadał żadnego majątku, za wszystkie jego długi odpowiadają jego spadkobiercy, w stosunku do udziału w spadku przypadającego na każdego z nich.

Jeśli zatem Pana matka zmarła przed 18.10.2015 r., będzie Pan musiał spłacić dług matki. W takim przypadku korzystne mogłoby się dla Pana okazać podjęcie próby negocjacji z bankiem odnośnie sposobu, wysokości i terminu spłaty niniejszego długu.

Możliwa jest też próba uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku bądź o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W myśl art. 1019 § 2 K.c. spadkobierca taki może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu z powodu błędu lub groźby, poprzez złożenie oświadczenia przed sądem, z jednoczesnym złożeniem oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. W Pana przypadku przyczyną niezłożenia oświadczenia mógłby być ewentualnie błąd. Aby zaistniała możliwość uchylenia się od skutków niezłożenia takiego oświadczenia, błąd musi być istotny (na podstawie art. 1019 § 1 oraz art. 84 K.c.), tzn. uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, złożyłby oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Ocena tego, czy zachodzi błąd istotny należy do sądu i to od jego uznania zależy, czy będzie Pan mógł uchylić się od tych skutków. Zazwyczaj, w myśl zasady mówiącej, że nieznajomość prawa szkodzi, za wystarczającą przyczynę nie będzie uznana nieznajomość skutków prawnych zaniechania złożenia jakiegokolwiek oświadczenia. Jednakże niewiedza o długach spadkodawcy przy dochowaniu należytej staranności przez spadkobiercę w ustaleniu, jakie długi pozostawił spadkodawca, może zostać uznana za przyczynę uzasadniającą uchylenie się od skutków prawnych biernego zachowania spadkobiercy. Jeśli sąd uzna, że zachodzi przyczyna takiego uchylenia się, będzie Pan mógł odrzucić spadek lub przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza, co będzie miało skutek także względem innych długów spadkowych, o których może Pan nawet nie wiedzieć.

Bardzo ważna jest data dowiedzenia się o długach spadku, bo jak wskazuje art. 88 § 2 K.c., uprawnienie do uchylenia się gaśnie – w przypadku błędu – z upływem roku od jego wykrycia. Z opis sytuacji wynika, że ten termin jeszcze w Pana przypadku nie minął.

Aby podjąć próbę uchylenia się od skutków prawnych, należy złożyć wniosek do sądu spadku o przyjęcie i zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie. Będzie Pan musiał wtedy pokryć koszty takiego postępowania, chyba że uzyska Pan zwolnienie od tych kosztów.

Jeśli spadkodawczyni zmarła 18.10.2015 r. lub później, może Pan zakomunikować bankowi, że z powodu braku majątku w składzie spadku nie ponosi Pan odpowiedzialności za długi spadkowe. Jeśli bank mimo to będzie próbował przymusowo wyegzekwować od Pana należność, będzie musiał podjąć na swój koszt kroki prawne konieczne do wszczęcia egzekucji komorniczej, np. żądanie stwierdzenia nabycia spadku (jeśli wcześniej tego nie stwierdzono lub notariusz nie sporządził aktu poświadczenia dziedziczenia), czy sporządzenie spisu inwentarza. W każdym jednak wypadku będzie Pan mógł podnieść, że odpowiada Pan za długi spadkowe w sposób ograniczony, co z powodu braku majątku w spadku skutkować będzie niemożnością wyegzekwowania tej należności przez bank.

Podsumowując, odpowiedzialność za długi spadkowe zależy od sposobu przyjęcia spadku przez spadkobiercę. Z kolei sposób przyjęcia spadku zależy w pierwszej kolejności od oświadczenia złożonego przez spadkobiercę, a w przypadku niezłożenia go w terminie, od stanu prawnego obowiązującego w momencie śmierci spadkodawcy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy żeby odrzucić spadek trzeba stawić się osobiście u notariusza?

Mam 15-procentowy udział w spadku po babci. Od jej śmierci nie minęło jeszcze 6 miesięcy. Jaka jest procedura odrzucenia spadku przeze mnie i przez...

Co zrobić z pismem o spłatę długu po zmarłej matce?

Moja mama zmarła w 2004 roku, miała kredyt. Bank teraz upomniał się o odsetki i i spłatę. Majątek po zmarłej to dom, dostałem jego 1/3....

Żądanie spłaty zadłużenia po zmarłej po latach

Po 13 latach od śmierci mamy otrzymałam pismo z żądaniem spłaty jej zadłużenia w kwocie 3000 zł. Żadnych korzyści majątkowych po mamie nie...

Zobowiązania spadkobierców wobec poręczyciela kredytu osoby zmarłej

W tym roku zmarł mój tata. Dziedziczę po nim ja i moich dwóch braci oraz druga żona taty. Tata pozostawił po sobie zarówno aktywa jak i pasywa...

Czy dziecko dziedziczy po ojcu dług w funduszu alimentacyjnym?

Pobierałam na córkę alimenty z funduszu alimentacyjnego. W roku 2015 zmarł jej ojciec, który oczywiście nie spłacił zaległości. Czy przyjmując...

Czy wierzyciel może obarczyć nas kosztami spisu inwentarza?

Mój zmarły przed 5 laty ojciec pozostawił po sobie długi w bankach, nie miał żadnego majątku, z żoną miał rozdzielność majątkową. Cała...

Wierzytelności a przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Przed 4 miesiącami nagle zmarł mój mąż. Mam dwie zamężne córki i wnuka. Mąż pozostawił długi bankowe i zaległości w US. Nie posiadamy...

Szanse na uniknięcie płacenia wierzytelności po zmarłej

Moja mama zmarła w marcu 2015 r., nie złożyłem oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie, bo mama nie zostawiła żadnego majątku....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »