Kategoria: Testament
Baner RODO

Porady Prawne przez internet

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nieważny testament

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2013-04-04

Nasz ojciec zmarł w październiku 2005 r., zaś dopiero w 2011 r. dowiedzieliśmy się o istnieniu testamentu. Ja i mój brat mamy wątpliwości, czy tata z własnej woli napisał wspomniany testament. Podobno sporządził go na kilka miesięcy przed śmiercią. Był wtedy bardzo chory. Dodam, że niektóre wyrazy w testamencie są niezrozumiałe. Według owego testamentu spadkobierczynią mieszkania ma być trzecia żona ojca. Jakiś czas temu owa kobieta zmarła i do mieszkania wprowadziła się jej córka. Czy sąd może uznać, że testament jest nieważny?

 

Katarzyna Nosal

»Wybrane opinie klientów

Jestem bardzo zadowolony ze szczegółowej i szybkiej odpowiedzi 
Piotr, logistyk, 49 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedź, która wyjaśniła wszystkie moje wątpliwości. Szybka i fachowa porada, bez wychodzenia z domu. Sprawa godna polecenia każdemu, kto takiej pomocy potrzebuje!
Teresa
Odpowiedz byla wyczerpująca i pomocna w mojej sytuacji.
Stanisława
Super!!! Odpowiedz na pytanie sprawnie i szybko zostało załatwione.
Gabriela, ekonomista. 61 lat
Szybka wyczerpującą porada, cena przystępna
Andrzej, kierownik wsparcia, 64 lata
Korzystam od czasu do czasu i otrzymuję wyczerpujące odpowiedzi.
Aleksandra
Dziękuję za udzielenie wyczerpującej informacji
lidia
Szybkość udzielenia porady bez wychodzenia z domu
Anna, 60 lat, księgowa
Bardzo szybkie i wyczerpujące odpowiedzi na zadane pytania. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania pytań dodatkowych związanych z poruszaną kwestią.
Daniel, 45 lat
5 piszę to jako b. doświadczony człowiek m.in. nauczyciel, socjolog, politolog, oficer LWP, ale kiedyś skończyłem 2- lata szkołę naczelników więzień itd, itd.
Franciszek, 77 lat
Dziękuję bardzo. 
Zdzisław
Pani Radca Prawny Katarzyna Nosal jest osobą bardzo kompetentną, wyrozumiałą i podchodzącą do sprawy w sposób rzetelny. Porada opisana dokładnie językiem zrozumiałym dla osoby nie operującej w sferze prawa i ustaw. Jestem bardzo zadowolony z porad i szczerze polecam porady prawne u Pani prawnik i portalu. 
Piotr, funkcjonariusz publiczny, 43 lata
Dziękuję za profesjonalne doradztwo. Ocena 5
Cecylia
Jestem bardzo zadowolona, szczegółowe, wyczerpujące odpowiedzi, bez problemu mogłam zadawać pytania dodatkowe aż dowiedziałam się wszystkiego, co chciałam wiedzieć.
Natalia
odpowiedz jest wyczerpująca i dla mnie jasna, dziekuje
Irena
Serdecznie dziękuję. Opinia bardzo czytelna i zrozumiała. Jeszcze raz dziękuję Panie Mecenasie. 
Dora
Szybko sprawnie i rzeczowo. Polecam każdemu, kto chce skonfrontować swoje rozumienie problemów prawnych z niezależną opinią prawnika. 
Andrzej
Odpowiedź była bardzo konkretna , rzeczowa i wyczerpująca. Odpowiedź na dodatkowe pytanie i wizyta u notariusza z aktualnymi dokumentami pomogła mi podjąć końcową decyzję , na złożenie sprawy do sądu o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Pani stwierdzenie na początku odpowiedzi , że sprawa jest szczególnie złożona sprawdziło się, bo i notariusz to potwierdził i skierował mnie do sądu. Dziękuję za wyjaśnienie problemu i trafne odpowiedzi.
Adam, emeryt
Bardzo dobra
Ala
Pytanie i wyczerpująca odpowiedź, a przecież tego właśnie chce zainteresowany. Brawo.
Marek
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedz , na oba pytania otrzymałam wyczerpujące informacje. Bardzo dziękuję.Polecam.
Małgorzata, pedagog terapeuta
Dziękuję bardzo za poradę prawną, teraz już dzięki niej dużo więcej wiem jak postąpić i jakie są zagrożenia.
Jan
Bardzo dobra i profesjonalna porada jak też asysta na całym etapie współpracy. Sprawa zakończona pełnym sukcesem.
Marek
Rozbudowana, dobra odpowiedź. Jednakowoż zabrakło odpowiedzi na zasadniczą kwestię, która została doprecyzowana w pytaniu dodatkowym.
Marek, Kapitan Żeglugi Wielkiej, 52 lata
Dziekuje za pomoc!!! Jestem bardzo zadowolony!
Tomasz, 43 lata
Dobra porada, wymagała dodatkowego pytania uściślającego, ale na nie również otrzymałem odpowiedź.
Paweł, 49 lat
Porada była dla mnie jasna i zrozumiała i pomocna
Piotr
Dziękuję bardzo za zaproponowane rozwiązania mojej sprawy Pani Annie Sufin. Odpowiedź bardzo wyczerpująca i zrozumiała. Czuję się pewniej i lżej w tej trudnej chwili. 
Grażyna
Szybka, profesjonalna pomoc - bardzo polecam!
Daria
Profesjonalne i rzetelne podejście do wykonywanych usług, powodujące, że w przypadku ponownej potrzeby skorzystania z porady prawnej, bez wahania zwrócę się prośbą do Państwa kancelarii.
Beata

Przeprowadzenie dowodu na okoliczność, że testament jest nieważny, to niezwykle trudne zadanie. Pisze Pani, że niektóre wyrazy są niezrozumiałe, zatem rozumiem, że był to dokument spisany ręcznie, tzw. testament holograficzny. Aby pełnić funkcję ważnego dokumentu, musi posiadać określone cechy.

Kodeks cywilny (w skrócie K.c.) stanowi, że spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Jeśli te wszystkie elementy znajdują się w testamencie, to przynajmniej od strony technicznej jest skuteczny.

Jednak istnieje możliwość podważenia testamentu z uwagi na jego wady prawne. Jak podaje art. 945 Kodeksu cywilnego:

„Art. 945. § 1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
3) pod wpływem groźby.

§ 2. Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Oczywiście nieważny będzie też testament sfałszowany.

Jak widać z powyżej cytowanych przepisów, osoby mające interes w obaleniu testamentu – a takimi niewątpliwie są spadkobiercy ustawowi pominięci w testamencie – mogą powoływać się na określone wady oświadczenia woli testatora oraz na fakt, iż testament nie został sporządzony przez niego.

Przyczyny wyłączające świadomość lub swobodę są przykładowo wymienione w art. 82 K.c. Chodzi nie tylko o pewne stany trwałe, takie jak choroba psychiczna czy niedorozwój umysłowy, lecz także o przemijające zaburzenia czynności psychicznych. Do tej drugiej grupy zalicza się upojenie alkoholowe, pozostawanie pod wpływem narkotyków, stan nieprzytomności spowodowany wysoką gorączką lub schorzeniami związanymi ze starością. Nieważny będzie także testament sporządzony przez spadkodawcę pozostającego pod wpływem hipnozy (Elżbieta Skowrońska-Bocian, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Część czwarta. Spadki).

Jeśli chodzi o osobę chorą psychicznie, to dopóki nie została ona ubezwłasnowolniona formalnie, testament będzie nieważny jedynie wówczas, gdy zostanie udowodnione, że został sporządzony w chwili, gdy spadkodawca był pod wpływem choroby, w związku z czym nie działał z dostatecznym rozeznaniem. Taka okoliczność może zostać udowodniona jedynie poprzez opinię biegłego. W kwestii tej wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 1976 r. (sygn. akt III CRN 25/76). SN uznał, iż stwierdzenie u spadkodawcy choroby psychicznej nie powoduje samo przez się nieważności testamentu (art. 945 § 1 pkt 1 K.c.). W takim wypadku niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia zdolności testowania spadkodawcy w chwili sporządzenia przez niego testamentu.

Jeśli chodzi o pozostawanie pod wpływem błędu, to doktryna i orzecznictwo wypowiadają się, iż błąd oznacza mylne wyobrażenie o rzeczywistym stanie spraw lub brak takiego wyobrażenia. Błąd może dotyczyć w przypadku testatora zarówno samego stanu faktycznego dotyczącego testatora czy spadkobierców, okoliczności, w jakich sporządzany jest testament, jak i pobudek, jakimi kierował się spadkodawca, oświadczając taką, a nie inną wolę. W orzecznictwie można wskazać na przykłady testowania przedmiotami nienależącymi do spadkodawcy, na rzecz dziecka, które nie jest dzieckiem rodzonym spadkodawcy.

Natomiast groźba występuje wtedy, gdy jedna osoba, chcąc zmusić inną osobę do złożenia oświadczenia woli określonej treści, zapowiada użycie środków, które sprowadzą niekorzystne skutki w razie niezłożenia tego oświadczenia. Istota groźby tkwi w wywołaniu stanu obawy u innej osoby, który to stan obawy stanowi przyczynę złożenia oświadczenia woli.

Osoba powołująca się na każdą z tych okoliczności musi przedstawić wiarygodne dowody. Jest to zgodne z ogólną regułą prawa cywilnego stanowiącą, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Dowodzić można wszelkimi środkami: dokumentami, zeznaniami świadków, nagraniami oraz opiniami biegłych.

W opisanej przez Panią sytuacji dla sądu nie będzie wystarczające stwierdzenie, że spadkodawca był chory i nie był w stanie świadomie podejmować decyzji, bo jego pismo jest niewyraźne. Jeśli zarzut nieważności testamentu chcą Państwo oprzeć na tej przesłance, niezbędne będzie wykazanie, że w czasie sporządzenia testamentu ojciec był ciężko chory i w związku z tym zachodzi co najmniej podejrzenie braku świadomego podejmowania decyzji.

Postawienie tego zarzutu powinno być poparte dokumentacją medyczną dotyczącą choroby ojca. W przypadku jej istnienia muszą Państwo złożyć do sądu wniosek o dopuszczenie dowodu z takiej dokumentacji (może ona znajdować się na przykład w szpitalu lub przychodni, w których leczył się ojciec) oraz dowodu z opinii biegłego na okoliczność, że w czasie sporządzania testamentu spadkodawca był w takim stanie zdrowia, który wyłączał świadome podjęcie decyzji.

Można pokusić się także o zawnioskowanie dowodu z opinii biegłego grafologa: zarówno na okoliczność, że dokument został sfałszowany, jak i na okoliczność, że został sporządzony przez osobę będącą w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji (np. pod wpływem silnych leków, alkoholu) lub nawet na okoliczność, że ręka testatora była prowadzona przez inną osobę (co jest oczywiście skrajnym przypadkiem).

Muszą jednak Państwo pamiętać, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego może być kosztowne, a kosztami tymi zostaną obarczeni uczestnicy postępowania, którzy żądają przeprowadzenia dowodu.

Ustalenie drugiej przesłanki powodującej nieważność testamentu może nastąpić na podstawie istniejących dokumentów lub zeznań świadków. Podobnie w przypadku udowodnienia sporządzenia testamentu pod wpływem groźby.

Ponieważ o testamencie dowiedzieli się Państwo w 2011 roku, a ojciec zmarł w roku 2005, uważam, że zachowane zostały terminy przewidziane w § 2 przepisu stanowiącego o przyczynach nieważności testamentu.

*Stan prawny z dnia 2.01.2012 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Jak uniknąć wypełnienia polecenia testamentowego?

Moja matka przed śmiercią sporządziła testament i przepisała na mnie cały swój majątek, wydziedziczając ojca i siostrę. W skład spadku wchodzi między innymi dom, w którym zamieszkujemy wspólnie z ojcem i siostrą. Matka w testamencie napisała, że siostra może zamieszkiwać w domu do czasu usamodzielnienia się, a ojciec do czasu, gdy się ożeni. Czy jest to zapis, czy polecenie testamentowe? Jak uniknąć jego wypełnienia? Czy grożą jakieś sankcje w razie niewykonania polecenia? Mój problem polega na tym, że ojciec i siostra zachowują się skandalicznie, przeciwko ojcu toczy się nawet sprawa o znęcanie.

Odręczny testament

Czy testament odręczny napisany w 2000 r. przez mojego ojca ma jakąś wartość prawną? W testamencie wyszczególnione są przedmioty spadku (mieszkanie, garaż, działka), każdy dla innej osoby (dzieci). Sąd na zasadzie porozumienia przyznał spadkobiercom części spadku (odpowiednio 1/2, 1/4 i 1/4). Chcąc wypełnić wolę ojca, aby otrzymać połowę mieszkania (druga należała do mamy, która zmarła jakiś czas temu), zrzekłem się 1/2 działki, która została sprzedana, a pieniądze otrzymał jeden z braci. Następnie przekazałem umówioną kwotę pieniędzy za 1/2 garażu drugiemu bratu. Przed śmiercią mamy chciałem formalnie uregulować stan mieszkania, tj. chciałem, aby lokal był własnością moją i mamy. Niestety dowiedziałem się, że bracia kwestionują testament odręczny sporządzony przez ojca. Uważają, że testament jest niesprawiedliwy i opierają się wyłącznie na orzeczeniu sądu, czyli ja miałbym 1/4, a bracia po 1/8 mieszkania. Bracia liczą na to, że spłacę ich części mieszkania, choć przez wiele lat twierdzili, że mieszkanie po rodzicach będzie moje. Teraz ma się odbyć sprawa spadkowa po śmierci mamy i nie bardzo wiem, co robić. Proszę o poradę.

Testament holograficzny

Rodzeństwo – brat (A) i siostra (B) – wystąpiło do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po swojej matce. Na rozprawie pojawiła się córka B i przedstawiła skierowany do niej list, w którym zmarła – poza relacją z pobytu w szpitalu – stwierdza, że „wszystko, co ma, zapisuje jedynej wnuczce” (tj. adresatce). List został podpisany słowem „babcia”, spadkodawczyni napisała go kilka dni przed śmiercią. Czy testament holograficzny w takiej formie może zostać uznany za ważny i jak można go ewentualnie podważyć?

Testament a potencjalni spadkobiercy ustawowi

Zmarła siostra mojego dziadka, która nie miała dzieci ani męża. Jej rodzeństwo i rodzice nie żyją. Zmarła uczyniła mnie spadkobiercą testamentowym. Czy we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku muszę wymienić wszystkich potencjalnych spadkobierców ustawowych (dzieci zmarłego rodzeństwa)? Jak mam zdobyć ich akty urodzenia lub małżeństwa, skoro są rozrzuceni po całej Polsce, a niektórych nawet nie znam? Czy mogą się oni domagać ode mnie zachowku?

Odwołanie testamentu

Moi rodzice wykupili mieszkanie z ADM. Zapłaciłem większą część ceny, rodzice dołożyli resztę. Oboje przepisali mieszkanie aktem notarialnym na mojego syna. Najpierw zmarł ojciec. Po kilku latach od jego śmierci moja matka przepisała aktem notarialnym w formie testamentu całe mieszkanie na wnuczkę (córkę siostry). O tym wszystkim dowiedziałem się na pogrzebie matki. Czy poprzedni testament został odwołany? Czy matka miała do tego prawo? Co mogę z tym zrobić?

Zakwestionowanie testamentu

Niedawno zmarła moja mama. Jestem jej jedynym synem; mój ojciec nie żyje. Oprócz mnie mama miała jeszcze brata i drugiego męża. Dowiedziałem się, że kilka lat temu mama w tajemnicy sporządziła testament notarialny, w którym zapisała cały majątek mojemu ojczymowi. Uważam, że to niesprawiedliwe. Czy mogę zakwestionować testament? Jak to zrobić? Kto powinien odziedziczyć majątek mamy?

 

Dziedziczenie między rodzeństwem

Zmarła moja siostra, która była wdową. Nasi rodzice nie żyją, a siostra zostawiła swojego pełnoletniego syna. Dawniej wspomagałem siostrę finansową. Czy w tej sytuacji dziedziczę coś po siostrze? Gdzie szukać informacji, czy siostra pozostawiła testament?



Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »