Kategoria: Podatki

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z podatkami ze spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obowiązek podatkowy spadkobiercy testamentowego, który wypłacił zapis

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-02-15

Dziadek zmarł w kwietniu 2013 r. Na mocy testamentu zostałam jego jedyną spadkobierczynią, odziedziczyłam mieszkanie. Równocześnie testament zawierał zapis – zostałam zobowiązana do spłaty 1/2 wartości mieszkania na rzecz mojej ciotki (jego córki). W 2014 r. sprzedałam mieszkanie i spłaciłam ciotkę. W międzyczasie wyszłam za mąż i resztę pieniędzy zdecydowaliśmy z mężem przeznaczyć (+ wspólnie wzięty kredyt mieszkaniowy) na kupno naszego mieszkania. Chciałabym jeszcze oddać mamie kwotę, jaką wydała na wykup mieszkania dziadka. Czy od kwoty, której nie przeznaczę na mieszkanie, będę musiała zapłacić podatek? Wiem, że zapis testamentowy wchodzi w ciężar spadku. W urzędzie skarbowym otrzymałam informację, że sprzedaż mieszkania nie jest warunkiem spłaty zapisu testamentowego i podatek będę musiała zapłacić. Mam postanowienie o nabyciu spadku. Czy biorąc wspólny kredyt z mężem na mieszkanie muszę 1/2 kwoty ze sprzedaży dziadka mieszkania darować mężowi?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Z Pani relacji wynika, iż doszło do stwierdzenia nabycia spadku po Pani dziadku na podstawie testamentu. Jedyną osobą powołaną do dziedziczenia na podstawie testamentów była Pani.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zgodnie z art. 968 § 1 Kodeksu cywilnego – spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły).

Co do zasady, musi Pani spełnić postanowienie stwierdzone w zapisie. Oczywiście zdarzają się sytuacje, w których spadkobierca nie zamierza wykonać zapisu testamentowego i pozostaje jedynie droga przymusowego wyegzekwowania tego świadczenia. Roszczenie o wykonanie zapisu, jak każde roszczenie majątkowe, ulega przedawnieniu.

Zgodnie z art. 981 Kodeksu cywilnego roszczenie z tytułu zapisu przedawnia się z upływem lat pięciu od dnia wymagalności zapisu.

O ile spadkodawca inaczej nie postanowił (np. poprzez ustanowienie terminu wykonania zapisu zwykłego), zobowiązanie do wykonania zapisu zwykłego staje się wymagalne dopiero z chwilą wystąpienia wobec obciążonego zapisem z żądaniem jego wykonania. Od tej chwili biegnie zatem termin przedawnienia roszczenia zapisobiercy o wykonanie zapisu zwykłego.

W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać wykonania zapisu zwykłego niezwłocznie (bez nieuzasadnionej zwłoki) po ogłoszeniu testamentu.

Jednak zobowiązanie do wykonania zapisu zwykłego staje się wymagalne (można więc np. naliczać odsetki ustawowe z tytułu opóźnienia) dopiero z chwilą wystąpienia wobec obciążonego zapisem z żądaniem jego wykonania.

Przedmiotowe mieszkanie zostało sprzedane w 2014 r., a uzyskane z jego sprzedaży środki pieniężne zostały w połowie wypłacone zapisobiercy, zgodnie z wolą testatora wyrażoną w testamencie. Pozostałą część zatrzymała Pani dla siebie, przeznaczając na cele mieszkaniowe, a część na inne cele.

Generalnie pyta Pani o to, czy w opisanej sytuacji powinna Pani zapłacić podatek od faktycznego dochodu, czy od całej kwoty sprzedaży mieszkania.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 – odpłatne zbycie m.in.:

  • nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  • spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  • prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  • jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Cytowany powyżej przepis formułuje generalną zasadę, iż odpłatne zbycie m.in. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

Z powyższego uregulowania prawnego wynika, że w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu, ma moment i sposób ich nabycia.

Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 1 stycznia 2009 r.

I tak w myśl art. 30e ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ww. brzmieniu, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Stosownie do ust. 2 art. 30e ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

W myśl art. 19 ust. 1 ww. ustawy, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, że pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć m. in. związane ze zbyciem koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, opłatę notarialną, podatek od czynności cywilnoprawnych, opłatę sądową. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym odpłatnym zbyciem musi istnieć zatem związek przyczynowo-skutkowy.

Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d ww. ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Z przestawionych okoliczności wynika, iż w 2014 r. sprzedała Pani nabyte w drodze spadku mieszkanie. Nabyty przez Panią spadek był obciążony zapisem. Wykonała Pani ciążący na niej zapis testamentowy poprzez wypłatę na rzecz osoby wymienionej w testamencie połowy wartości sprzedanego mieszkania. Na skutek wykonania przedmiotowego zapisu pozostała Pani tylko część sumy uzyskanej ze sprzedaży mieszkania.

Odnosząc przywołane wyżej uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż przychód uzyskany ze sprzedaży mieszkania może zostać pomniejszony o koszty, o których mowa w art. 19 ust. 1 (koszty odpłatnego zbycia) oraz w art. 22 ust. 6d ww. ustawy (koszty uzyskania przychodów).

Jak już wyżej wskazano, do kosztów odpłatnego zbycia zalicza się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku, a zatem tylko takie wydatki, które są bezpośrednio związane z czynnością sprzedaży. Wydatkiem takim nie jest wydatek na dokonanie spłaty zapisobierców. Wypłacenie spłat zapisobiercy nie umożliwiało dokonania sprzedaży, gdyż wypłat tych Pani dokonała po sprzedaży mieszkania. Sprzedaż mieszkania była więc możliwa wcześniej. Innymi słowy, nie wypłaciła Pani spłat zapisobiercy po to, aby móc dokonać sprzedaży mieszkania. Stąd spłaty nie mogą być uznane za koszty odpłatnego zbycia, skoro nie były poniesione celem dokonania zbycia.

Natomiast w myśl wyżej cytowanego art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do kosztów uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób zaliczane są:

  • udokumentowane nakłady na tę nieruchomość zwiększające jej wartość,
  • kwota zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej ten podatek przypada na tę nieruchomość.

Przepis art. 22 ust. 6d ww. ustawy w sposób jednoznaczny wskazuje co może być kosztem uzyskania przychodu przy sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku. Kwota wypłacona w wyniku wykonania zapisu testamentowego stanowiącego realizację woli zmarłego dziadka nie stanowi udokumentowanego nakładu zwiększającego wartość przedmiotowej nieruchomości, a powołany przepis nie daje możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu innego rodzaju wydatków niż wymienione w tym przepisem.

Wypłata spłat zapisobiercom jest osobistym zobowiązaniem wnioskodawczyni z racji bycia spadkobiercą testamentowym.

Brak więc jest podstaw prawnych, aby ten wymieniony przez Panią wydatek zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów i aby podstawę opodatkowania stanowił przychód przez Panią uzyskany po odliczeniu wypłaty w drodze zapisu testamentowego. Zatem zapis testamentowy w żaden sposób nie mieści się w ustawowych kryteriach kosztu uzyskania przychodu zawartych w art. 22 ust. 6d ustawy, wobec czego koszty jego poniesienia nie mogą być przyjęte jako koszty obniżające podstawę opodatkowania przychodu ze sprzedaży przedmiotowego mieszkania nabytego w 2013 r.

Stwierdzić zatem należy, iż dokonana w 2014 r. sprzedaż mieszkania stanowi dla Pani źródło przychodów podlegające opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym. Poniesiony przez Panią wydatek związany z wykonaniem ciążącego zapisu testamentowego nie stanowi kosztu odpłatnego zbycia przedmiotowego mieszkania, jak również nie mieści się w ustawowych kryteriach kosztu uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia mieszkania nabytego w drodze spadku.

W konsekwencji na Pani ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania, bez możliwości pomniejszenia jej o kwotę wynikającą z wykonania wskazanego zapisu testamentowego. Zapłaci więc Pani podatek za część środków darowanych ciotce tytułem zapisu oraz od tej części, której nie przeznaczy Pani na cele mieszkaniowe.

Środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania stanowią Pani majątek osobisty i nie musi ich Pani darować mężowi. Nabyte mieszkanie wejdzie do majątku wspólnego, a Pani w ewentualnym podziale majątku będzie mogła żądać od męża zwrotu nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny.

Wspólny kredyt nie ma wpływu na powyższe rozliczenie, więc nie trzeba uzyskanych kwot darować mężowi. Będą one stanowić Pani majątek osobisty.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkami ze spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zgłoszenie spadku w urzędzie skarbowym

Moja mama dostała krótko przed śmiercią (o czym nie wiedziałem) w spadku udział w mieszkaniu, było to w 1982 r. Ja, gdy osiągnąłem...

Dziedziczenie mieszkania własnościowego po rodzicach

Moje pytanie dotyczy dziedziczenia mieszkania własnościowego po rodzicach, a konkretnie podatku od tego dziedziczenia. Rodzice spisali już odręczne...

Podatek a trudności w określeniu masy spadkowej

Pytanie dotyczy zalęgłego podatku od spadku, opiszę sytuację: Otrzymałam nieruchomość na mocy darowizny w 1968 r., ślub odbył się rok później,...

Czy spadkobierca skorzysta z ulgi w podatku od spadku?

Mój teść zmarł w 2004 roku. Pozostawił w spadku nieruchomość, której był właścicielem po swoim ojcu. Teść był żonaty, miał dwoje dzieci,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »