Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kwestionowanie testamentu odręcznego

Autor: Tomasz Ciasnocha • Opublikowane: 2013-06-07

Czy testament odręczny napisany w 2000 r. przez mojego ojca ma jakąś wartość prawną? W testamencie wyszczególnione są przedmioty spadku (mieszkanie, garaż, działka), każdy dla innej osoby (dzieci). Sąd na zasadzie porozumienia przyznał spadkobiercom części spadku (odpowiednio 1/2, 1/4 i 1/4). Chcąc wypełnić wolę ojca, aby otrzymać połowę mieszkania (druga należała do mamy, która zmarła jakiś czas temu), zrzekłem się 1/2 działki, która została sprzedana, a pieniądze otrzymał jeden z braci. Następnie przekazałem umówioną kwotę pieniędzy za 1/2 garażu drugiemu bratu. Przed śmiercią mamy chciałem formalnie uregulować stan mieszkania, tj. chciałem, aby lokal był własnością moją i mamy. Niestety dowiedziałem się, że bracia kwestionują testament odręczny sporządzony przez ojca. Uważają, że testament jest niesprawiedliwy i opierają się wyłącznie na orzeczeniu sądu, czyli ja miałbym 1/4, a bracia po 1/8 mieszkania. Bracia liczą na to, że spłacę ich części mieszkania, choć przez wiele lat twierdzili, że mieszkanie po rodzicach będzie moje. Teraz ma się odbyć sprawa spadkowa po śmierci mamy i nie bardzo wiem, co robić. Proszę o poradę.

Zasady sporządzania testamentu odręcznego, które determinują jego ważność, zostały wskazane w art. 949 Kodeksu cywilnego (K.c.). Przepis ten stanowi:

„§ 1. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą.

§ 2. Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów”.

Testament odręczny jest ważny, skoro sąd na jego podstawie wydał postanowienie o nabyciu spadku po Pana ojcu.

Tutaj należy zauważyć jedną rzecz. Testament sam w sobie, mimo że zmarły Pana ojciec zadysponował w nim konkretnymi rzeczami, stanowił jedynie podstawę do określenia udziałów w całej masie spadkowej, nie przenosił zaś na spadkobierców poszczególnych rzeczy tak, jak to spadkodawca wskazał w testamencie. Bracia mają prawo do udziału w spadku odpowiadającemu po 1/4 wartości całej masy spadkowej po ojcu.

Działu spadku dokonuje się w postępowaniu działowym, do którego zgodnie z art. 1035 K.c. stosuje się przepisy o zniesieniu współwłasności.

„Art. 1035. Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu”.

W postępowaniu o dział spadku jego stan ustala się w oparciu o moment otwarcia spadku, a więc z chwili śmierci spadkodawcy, a wartość spadku według cen z chwili dokonania działu spadku. Jeżeli dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, sąd zaliczy na schedę spadkową otrzymane przez nich od spadkodawcy darowizny.

Treść testamentu (tj. co i któremu spadkobiercy spadkodawca chciał przeznaczyć) bierze się pod uwagę przy dziale spadku, pamiętając o dyspozycji art. 948 § 1 K.c., który stanowi:

„§ 1. Testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy”.

Mając na uwadze ten przepis, sąd w przypadku działu spadku, chcąc uszanować wolę zmarłego, prawdopodobnie przyznałby Panu mieszkanie, gdyby też inni spadkobiercy o to mieszkanie się ubiegali. Nie zmienia to jednak faktu, iż bracia mają prawo do udziału po 1/4 każdy w całej masie spadkowej, wliczając do tego wartość ojca udziału w mieszkaniu.

Napisał Pan, iż bracia dostali już część swojego spadku w postaci pieniędzy za działkę i garaż. Zostałoby to przez sąd uwzględnione w przypadku postępowania działowego przy ustalaniu i obliczaniu należnych im spłat.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Co należy zrobić z testamentem odręcznym?

Moja zmarła ciocia zostawiła odręczny testament . Zapisała mi mieszkanie i uczyniła wykonawczynią testamentu. Co ...

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego?

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego ?

Testament holograficzny

Rodzeństwo – brat (A) i siostra (B) – wystąpiło do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po swojej matce. Na rozprawie pojawiła się córka B i...

Pozbawienie syna prawa do majątku

Mam syna z poprzedniego małżeństwa. Od kilku lat nie utrzymujemy żadnych kontaktów. Obecnie jestem w związku małżeńskim i z moją aktualną żoną mam...

Sporządzenie testamentu tak aby dzieci dziedziczyły dopiero po śmierci obojga małżonków

Chcielibyśmy z mężem sporządzić testament wzajemny, tak aby w razie śmierci jednego z nas cały spadek dziedziczyło drugie. Chcielibyśmy, żeby dzieci...

Wniosek o nabycie praw do spadku

W listopadzie zmarł mąż mojej ciotki (siostry mamy), a kilka tygodni temu – ciotka. Wujek w testamencie wydziedziczył ich jedynego syna,...

Ustne zapewnienie o przekazaniu działki

Moja babcia posiada kilka działek. Większość z nich już przekazała swoim dzieciom. Także moja mama otrzymała ustne zapewnienie o przekazaniu...

Testament negatywny a wydziedziczenie

W roku 1986 zmarł mój ojciec, który za życia dokonał darowizny na moją rzecz w wysokości 1/7 udziału w nieruchomości. Akurat taka wysokość...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »