Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odrzucenie spadku - czy prawo zabezpiecza małoletniego?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-10-11

Rodzina zmarłego wujka odrzuciła spadek, ja także to zrobiłem. Mam jednak syna 14-letniego, w którego imieniu wystąpiliśmy do sądu o zgodę na odrzucenie spadku (czyli długów). Rozprawa odbyła się jednak ponad pół roku od uprawomocnienia postępowania sądowego. Czy prawo jakoś zabezpiecza małoletniego w tej sytuacji?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Mieszkam na stale w Szwecji. Dwa lata temu zmarl w Polsce moj ojciec i jego zona chciala mnie wykluczyc ze spadku. Szukalem informacjj przez Internet i w koncu zwrocilem sie z zapytaniem do portalu eporady24. Radca prawny Tomasz Krupinski podjal paleczke i podpisalismy wkrotce umowe. Nie bylo latwo, ale po kilku posiedzeniach sadowych w koncu sprawe wygralismy. Jestem bardzo wdzieczny Panu Tomaszowi za jego wklad pracy, cierpliwosc, wytrwalosc, dokladnosc, uczciwosc, sumiennosc i duzo, duzo wiecej. Goraco polecam Pana Tomasza, mozna na nim naprawde polegac, jest bardzo kompetentnym i solidnym prawnikiem. Dziekuje bardzo!
Michal, 44 lata, ekonomista
Uzyskałam wyczerpującą informację, która potwierdziła niestety fakt że emerytura jeszcze mężowi nie przysługuje. 
Jadwiga, urzędnik, 62 lata
Odpowiedź rzetelna, udzielona b. szybko. Kwota przystępna. 
Hania, księgowa, 60 lat
Dziękuję , jest ok. Krótko, konkretnie z powołaniem się na przepisy.
Elżbieta, 62 lata, emerytka
Dziękuję bardzo państwa odpowiedzi na zadane pytania bardzo mi pomogły dziękuję za fachową pomoc pozdrawiam.
Adam, technik budowlany, 37 lat
Szybkość i jasność udzielonej porady
Henryk, 69 lat, Emeryt
Dziękuję bardzo za pomoc
Justyna, 40 lat
Jestem bardzo zadowolona, że sięgnęłam po tę formę pomocy, po prostu ceny w tradycyjnych kancelariach są nie do przyjęcia, a czasem potrzeba zwykłej podstawowej prawmiczej wiedzy, rozmowy wyjaśniającej. Polecam
Anna
Bardzo sprawna, szybka i kompetentna usługa prawna, która spełniła moje oczekiwania. W przyszłości z pewnością skorzystam znowu i polecę Państwa adres innym. 
Piotr, lekarz, 67 lat
Dziękuję bardzo za opracowanie umowy współpracy. Zawiera newralgiczne zapisy, które wg mnie jednoznacznie różnią się od umowy o pracę. Myślę, że instytucje kontrolne również będą miały takie zdanie. W przyszłości, po kontroli napiszę czy rzeczywiście tak się stało. Będę przyszłościowo korzystała z Państwa usług, a także polecę znajomym, którzy będą mieli taką potrzebę
Barbara
Doskonała i kompetentna obsługa prawna. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące, poparte odpowiednimi odniesieniami do aktów prawnych. Bardzo szybka odpowiedz na dodatkowe, uzupełniające pytania.
Katarzyna, Informatyk, wykładowca akademicki, 46 lat
Dziękuję. Porada mi bardzo pomogła
Andrzej, elektronik, 50 lat
Profesjonalizm, rzetelność, zaangażowanie, cierpliwość (dot. dodatkowych pytań :) ), wyczerpujące odpowiedzi poparte przepisami prawa, wycena konkurencyjna :) Jestem bardzo zadowolona.
Jolanta, pracownik biurowy, 60 lat
Bardzo precyzyjna i wyczerpująca odpowiedz która mi bardzo pomogła. Dziękuję
Michał, 54 lata
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedż.
Jolanta
Z usługi skorzystałam po raz kolejny. Uczciwe, wnikliwe i miłe podejście do problemu nieznanej osoby, z którą nie ma się bezpośredniego kontaktu. Serdecznie dziękuję
Elżbieta, 65 lat, technik technolog żywienia
Bardzo szybko i w sposób jasny otrzymałam odpowiedz. 
 
Agata
Po raz kolejny korzystam z Państwa pomocy, za pierwszym razem efekt był pozytywny, myślę że teraz również.
Ewa, 56 lat, ekonomistka
Dziękuję za pomoc. Pomogliście mi Państwo i rozwialiście wątpliwości.
Iza
Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał

W przeciągu 6 miesięcy od momentu, kiedy sam Pan spadek odrzucił, powinien Pan złożyć oświadczenie do sądu spadku o odrzuceniu spadku w imieniu syna i załączyć do tego pisma orzeczenie sądu rodzinnego. Jeżeli w tym okresie orzeczenie sądu rodzinnego jeszcze nie zapadło, to powinien Pan załączyć do oświadczenia pismo z tego sądu, że taka sprawa się tam toczy.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli nie zrobił Pan tego w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy sam Pan spadek odrzucił, to Pana syn spadek odziedziczył (wraz z długami).

Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych (czyli właśnie Pana niepełnoletni syn) albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna – brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że spadkobierca odpowiada za długi spadkowe, nie całym swoim majątkiem (jak przy przyjęciu spadku wprost), ale tylko do wysokości uzyskanych w spadku korzyści majątkowych (do wysokości masy czynnej spadku).

Jeżeli np. zmarły pozostawi po sobie majątek o wartości 10 000 zł i jednocześnie długi spadkowe w wysokości 50 000 zł, to spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, odpowiada za długi, ale tylko do wysokości 10 000 zł.

Ma Pan zatem teraz dwie możliwości: albo nie robić nic i spłacić długi zmarłego brata do wysokości odziedziczonych przez Pana syna aktywów spadku, albo postarać się o uchylenie od nabycia spadku przez Pana syna, poprzez udowodnienie przed sądem, że nie odrzucając spadku w przepisowym terminie działał Pan, jako opiekun prawny nieletniego syna, pod wpływem błędu, będąc przekonanym, że wystarczy w tej kwestii samo orzeczenie sądu rodzinnego.

Na tej podstawie może Pan starać się uchylić od skutków braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu syna. Zgodnie z Kodeksem cywilnym:

„Art. 1019. § 1. Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

§ 2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

§ 3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd”.

Art. 1019 dotyczy tylko dwóch wad oświadczenia woli: błędu i groźby. Nakazuje on do tych dwóch wad stosować przepisy o wadach oświadczenia woli (czyli art. 84–88) ze zmianami w tym przepisie przewidzianymi (o czym niżej). Nie znaczy to jednak, by w rozważanym tutaj zakresie pozbawiona była znaczenia wada oświadczenia woli z art. 82 (brak świadomości lub swobody).

Do błędu, jako podstawy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, mają zastosowanie art. 84, 86 i 88 ze zmianami wynikającymi z art. 1019.

Spadkobiercy przysługuje przewidziane w art. 88 uprawnienie do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia, o które chodzi, jeżeli:

  1. składający był w błędzie co do treści czynności prawnej (art. 84 § 1 zdanie 1),
  2. błąd był istotny (art. 84 § 2) zarówno subiektywnie, jak i obiektywnie.

Ograniczenie możności uchylenia się z art. 84 § 1 zdanie 2, obejmujące czynności prawne, przy których oświadczenie woli jest skierowane do oznaczonej osoby, nie ma zastosowania do omawianej czynności prawnej.

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z powodu błędu lub groźby może nastąpić jedynie w terminach określonych w art. 88 § 2.

Oświadczenie o uchyleniu się powinno być złożone przed sądem spadku (art. 1019 § 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 628 Kodeksu postępowania cywilnego; zob. też art. 690 tego Kodeksu).

Prawo do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wygasa, w przypadku błędu, po upływie roku od jego wykrycia. Nie ma natomiast znaczenia, czy jest ono wykonywane po stwierdzeniu nabycia spadku lub po dziale spadku, czy też przed tymi zdarzeniami.

Wskazane jest zatem możliwie jak najszybsze wystąpienie z tym do sądu.

Jednocześnie (przed tym samym sądem) powinien Pan oświadczyć, że spadek w imieniu syna odrzuca (art. 1019 § 1 pkt 2). W przypadku braku takiego oświadczenia uchylenie byłoby bezskuteczne.

Uchylenie staje się skuteczne dopiero z chwilą zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 3).

Zgodnie z art. 690 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku sąd przeprowadza rozprawę. Przeprowadzenie rozprawy ma na celu ustalenie, czy w konkretnej sprawie brak złożonego oświadczenia miał miejsce pod wpływem błędu lub groźby. Ciężar dowodu spoczywa na spadkobiercy czyli w tym przypadku na Panu jako przedstawicielu ustawowym syna. Jeżeli uda się Panu przekonać sąd, że nie składając oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu syna działała Pan pod wpływem błędu (nie wiedział Pan, że należy takie oświadczenie złożyć albo że czekał Pan na zakończenie postępowania przed sądem rodzinnym) to sąd uwzględni Pana wniosek.

Reasumując, na dzień dzisiejszy powinien Pan niezwłocznie złożyć oświadczenie w sądzie spadku (właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego) o tym, że działał Pan w imieniu syna pod wpływem błędu nie odrzucając spadku. Proszę oczywiście załączyć do tego pisma orzeczenie sądu rodzinnego.

Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Jak uchronić rodzinę przed długami?

Mam długi, które powoli, ale systematycznie spłacam. Wysokość wraz z odsetkami wielokrotnie przekracza moje możliwości i może tak się zdarzyć, że umrę, zanim ureguluję należności. Nie chciałbym, aby rodzina po mojej śmierci miała z tego powodu problemy. Czy z tej sytuacji jest jakieś wyjście?

Niepokojący spadek sprzed lat

Mieszkam od lat za granicą. W 2009 r. zmarła moja mama, z którą od 2005 r. nie miałam żadnego kontaktu. Teraz dostaję pismo do sądu w sprawie spadku po matce. Nikt wcześniej mnie nie zawiadamiał o takich kwestiach. Czy naprawdę mogę odpowiadać za jakieś długi matki z jej życia? Nie byłam na pogrzebie, nie mam kontaktu z rodziną. Niepokoi mnie jednak kwestia ewentualnej odpowiedzialności. Co więcej nie mam jak przyjechać na rozprawę. Co robić?

Pułapka w spadku – długi brata

Brat zmarł rok temu, był rozwodnikiem, nie miał dzieci. Był kiedyś wspólnikiem upadłej firmy i prawdopodobnie z tego tytułu zostawił długi. Nasi rodzice nie żyją. Pozostawał w związku nieformalnym z kobietą rodzinie mało znaną. Brat miał czworo rodzeństwa, wszyscy żyją. W związku z tym rodzeństwu przypada spadek wraz z długami. Żadne z nas nie złożyło stosownego oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy. Czy w związku z tym jest jakieś wyjście z tej sytuacji? Brat, u którego zmarły brat był zameldowany, dopiero w tym miesiącu otrzymał wezwanie z sądu związane ze wskazaniem osób spokrewnionych. Żadne z rodzeństwa nie miało świadomości o konieczności złożenia oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu lub przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Czy jest jakieś wyjście z tej pułapki? Czy można jeszcze odrzucić ten spadek?

Jak nie odziedziczyć długów hazardzisty?

Jak zabezpieczyć przed długami mojej mamy siebie i moje dzieci? Mama zaciąga kredyty i pożyczki (nie spłaca ich), ponieważ jest hazardzistką. Muszę chronić swoją rodzinę. Co zrobić?

Uniknięcie kłopotów związanych z dziedziczeniem

Matka mojej żony zmarła kilka dni temu. Miała sporo długów i żadnego majątku (mieszkanie socjalne). Żona ma brata, który mieszka w Polsce; my razem z dziećmi mieszkamy za granicą. O ile się orientuję, prawo się zmieniło na naszą korzyść i nie musimy się martwić dziedziczeniem długów. Myślę, że dobrze by było sporządzić akt dziedziczenia, w którym żona brat żony oraz nasze dzieci zrzekłyby się spadku, aby w przypadku wizyty komornika nie było żadnych niedomówień. Czy jeszcze ktoś z naszej rodziny musi się zrzec spadku, aby nie mieć kłopotów?

Przyjęcie spadku po siostrze i stary kredyt sprzed lat

Siostra zmarła w 2009 roku, spadek odziedziczyłem ja, moja druga siostra i mama. Dostałem teraz pismo o zapłacenie ponad 15 tys. zł za kredyt z 2003 roku, o którym nic nie wiedziałem. Co powinienem w tej sprawie zrobić? Nie stać mnie na taką spłatę w obecnej chwili.

Prywatny spis inwentarza czy sporządzony przez komornika?

Przyjęłam spadek w imieniu małoletniej córki z dobrodziejstwem inwentarza. W skład majątku po zmarłym byłym mężu wchodzą: 2 mieszkania (oba w kredycie hipotecznym) oraz 15-letni samochód. Dziś dowiedziałam się od komornika, że koszt sporządzenia inwentarza łącznie wyniesie około 3000 zł. Jestem samotną matką, zarabiam netto 2900 zł miesięcznie, czy mogę starać się o zwolnienie z tych kosztów? Drugie pytanie: skoro dwa mieszkania są w kredycie hipotecznym, to czy biegły albo komornik mógłby tylko sprawdzić to w banku i już nie robić „oględzin” tych mieszkań, skoro hipoteka jest wyłączona z „dobrodziejstwa inwentarza”?

Mąż zmarłej nie spłaca wspólnych długów, czy płacić będą dzieci?

Mieszkamy za granicą, nie jesteśmy małżeństwem, mamy dwoje dzieci. Półtora roku temu* zmarła mama mojego partnera, nic nie wskazywało na to, że czekają nas kłopoty. Niestety, po pewnym czasie zaczęły przychodzić pisma o kredytach, które wzięła zmarła i nie zostały spłacone. Myśleliśmy, że spłaca je mąż zmarłej, bo razem te pieniądze wydali, a ponadto ma po niej rentę, jednak on twierdzi, że nie ma z czego. Mój partner nie zrzekł się spadku po matce. Czy teraz można coś jeszcze zrobić w tej sprawie? Czy jej długi przeszły na partnera i na nasze dzieci i to my musimy je spłacać? Szacujemy, że jest tego ok. 15 tys. zł?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »