Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odrzucenie spadku przez nieletnie dzieci

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 2013-07-01

Mój ojciec zmarł pięć miesięcy temu, jednak nie otrzymałam jeszcze zezwolenia sądu na odrzucenie spadku przez nieletnie dzieci. Czy półroczny termin zrzeczenia się spadku należy liczyć od daty wystawienia postanowienia, czy od momentu, w którym ja odrzuciłam spadek?

Problem z terminem na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletnich dzieci wobec oczekiwania na postanowienie sądu rodzinnego zezwalające na złożenie tego oświadczenia nie jest niestety uregulowany przez ustawodawcę czy rozstrzygnięty przez orzecznictwo Sądu Najwyższego. Stwierdza się jedynie, że „brak oświadczenia osoby niemającej pełnej zdolności do czynności prawnych jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, o ile przedstawiciel ustawowy tej osoby nie złożył oświadczenia w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania do spadku podopiecznego (J. Pisuliński, Niektóre problemy związane z terminem do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, w: „Rejent” 1992/6/54). Niemniej nie jest to jedyne rozwiązanie i nie należy się obawiać, że dziecko będzie np. musiało spłacać długi po dziadku hazardziście.

Zgodnie z treścią art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.), oświadczenie o tym, czy przyjmuje się spadek z dobrodziejstwem inwentarza albo się go odrzuca można złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, zatem w praktyce – od dnia śmierci spadkodawcy. Składa się go przed notariuszem lub w sądzie. Posiedzenie sądu, na którym zostanie przyjęte takie oświadczenie, musi się odbyć w ciągu pół roku od chwili zgonu spadkodawcy.

W przypadku małoletnich dzieci w ich imieniu oświadczenie o odrzuceniu spadku składają rodzice. Ponieważ zgodnie z treścią art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie: K.r.o.) złożenie takiego oświadczenia jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletniego dziecka , rodzice muszą na złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dzieci uzyskać zezwolenie sądu rodzinnego. Termin na złożenie takiego oświadczenia przed sądem spadkowym to 6 miesięcy od daty odrzucenia spadku przez rodzica.

Przy tempie pracy naszych sądów nietrudno wyobrazić sobie sytuację, w której zezwolenie sądu rodzinnego na złożenie przez rodzica oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletnie dziecko zostanie wydane po upływie terminu, o którym mowa. Ustawodawca takiej sytuacji nie przewidział. Niemniej jednak są pewne rozwiązania.

Przed upływem sześciomiesięcznego terminu należy złożyć wniosek do sądu rodzinnego o wydanie zezwolenia na odrzucenie spadku. W praktyce niektóre sądy spadkowe przyjmują, że bieg sześciomiesięcznego terminu zaczyna się od dnia wydania orzeczenia przez sąd rodzinny. Niestety nie można wykluczyć, że trafi się na sędziego formalistę, który jednak termin ten będzie liczył od daty odrzucenia przez Panią spadku. Istnieją następujące wyjścia z tej sytuacji:

  1. Można spróbować złożyć oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych, niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku wraz z oświadczeniem o odrzuceniu spadku, a następnie wystąpić o zatwierdzenie tego uchylenia przez sąd.
  2. Można złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i napisać, że na rozprawie zostaną złożone oświadczenia o odrzuceniu spadku przez nieletnie dzieci po uzyskaniu zezwolenia sądu rodzinnego. Wówczas są podstawy do zastosowania analogii do przerwania biegu terminu przedawnienia i stwierdzenia, że wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do odrzucenia spadku.
  3. Można nic nie robić w kwestii odrzucenia spadku w imieniu małoletnich dzieci. W Pani przypadku bowiem brak oświadczenia we wskazanym terminie 6 miesięcy jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku (a więc razem z zadłużeniami). Jednakże w sytuacji, gdy spadkobiercą jest osoba małoletnia (niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych) brak jej oświadczenia w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że dzieci odpowiadają za zobowiązania spadkodawcy do wysokości masy czynnej spadku (aktywa) i na tym kończy się ich odpowiedzialność.

Wydaje się , że drugie z zaprezentowanych rozwiązań jest całkiem rozsądne, ale będzie ono nieco kosztowało (ok. 200 zł), natomiast przy wyborze trzeciej opcji nie poniesie Pani żadnych kosztów, ponadto do przyjęcia spadku przez małoletniego z dobrodziejstwem inwentarza nie będzie konieczne uzyskanie zezwolenia sądu. 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Jak odrzucić spadek z długami?

Moja mama zmarła ponad rok temu, zaś tata – 5 tygodni temu. Wiem, że rodzice byli zadłużeni w paru bankach. Jak odrzucić spadek z...

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Sąd rodzinny wyraził zgodę opiekunce prawnej na odrzucenie w imieniu małoletniego dziecka spadku po ojcu, który miał same długi. Dokument...

Odrzucenie spadku przez wnuki

Niedawno zmarła matka mojej żony, która zostawiła po sobie same długi. Moja żona ma zamiar odrzucić spadek i nie chce oczywiście, żeby długi przeszły na...

W jaki sposób odrzucić spadek, by nie odpowiadać za długi ojca?

Zmarł mój ojciec, z którym od wielu lat nie utrzymywałam kontaktów. Miał ona same długi, a nie pozostawił prawie żadnego majątku. W jaki sposób...

Oświadczenie o odrzuceniu spadku

Zmarł mój ojciec. Chcemy wraz z mamą i siostrą odrzucić spadek. Mam niepełnoletnie dziecko. Czy jeśli my złożymy oświadczenie o odrzuceniu...

Od jakiego momentu zaczyna biec okres, w którym można odrzucić spadek?

Krewna mojej żony zmarła 1,5 roku temu. Najprawdopodobniej zostawiła sporo długi, więc żona notarialnie odrzuciła spadek. Naszych dzieci (dorosłe córki,...

Porządek dziedziczenia, czyli jak dziedziczymy po ojcu?

Zmarł mój ojciec, pozostawiając po sobie dom na wsi i kilka hektarów ziemi. Matka i my (2 siostry i dwóch braci) nie mieszkaliśmy z ojcem,...

Zamieszkanie z dzieckiem w zapisanym mu mieszkaniu

Złożyłam pozew o rozwód i w dalszym ciągu czekam na ustalenie terminu rozprawy rozwodowej. Mieszkam z dzieckiem i mężem...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »