Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odzyskanie przez spadkobiercę utraconej ziemi

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-07-17

W testamencie po babci zostało wskazane, że dziedziczy jeden z jej synów „całość spadku” – na drugiej stronie wyszczególniono, co w jego skład wchodzi. Sąd w 2008 r. potwierdził dziedziczenie. Po 10 latach okazało się, że część ziemi babci została utracona przez reform i teraz można to odzyskać. Czy spadkobierca może zająć się tą sprawą? Czy o tę ziemię mogą ubiegać się pozostałe dzieci, nieujęte w testamencie?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odzyskanie przez spadkobiercę utraconej ziemi

W polskim prawie nie istnieje „testament działowy”. Zapisy konkretnych rzeczy mogą dotyczyć jedynie części spadku. Spadkodawca formalnie może zapisać spadkobiercy określony składnik majątkowy (zapis windykacyjny). Jak Pan wskazuje, w testamencie mowa była o „całości spadku”, a jednocześnie wymieniał on poszczególne składniki majątkowe należące do spadkodawcy. Sąd na jego podstawie stwierdził dziedziczenie – jak się domyślam, uznał, że spadek dziedziczy spadkobierca, któremu został on zapisany w testamencie.

 

Jeżeli spadkodawca powołał do spadku lub do oznaczonej części spadku kilku spadkobierców, nie określając ich udziałów spadkowych, dziedziczą oni w częściach równych. Ale taka sytuacja nie miała miejsca – zatem nie ma mowy o tym, by było kilku spadkobierców testamentowych. W sprawie (dla sądu) istotna była wartość całego majątku spadkowego oraz wartość składników zapisanych wskazanemu spadkodawcy.

 

Według polskiego Kodeksu cywilnego:

 

„Art. 961. Jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeżeli takie rozrządzenie testamentowe zostało dokonane na rzecz kilku osób, osoby te poczytuje się w razie wątpliwości za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów”.

 

Jeżeli składniki wskazane w testamencie wyczerpywały cały majątek należący do spadkodawcy lub stanowiły prawie cały majątek spadkodawcy – to sąd uznał, że wskazany w testamencie spadkodawca jest jedynym spadkodawcą. W testamencie nie ma mowy o zapisach (zwykłych lub windykacyjnych), lecz o wskazaniu jednego spadkobiercy.

 

Fakt, że według odnalezionych dokumentów babcia straciła trochę ziemi po reformie rolnej i można to odzyskać – nie oznacza, że w skład spadku po niej wchodzi ta utracona ziemia. W skład spadku może wchodzić roszczenie o odzyskanie utraconej ziemi lub jej różnowartości w pieniądzu.

 

Jak Pan wskazuje, ta ziemia (utracona) nie należała do babci. Zatem babcia nie mogła zapisać jej w testamencie. Ale mogła obiegać się o jej zwrot lub pieniądze za nią. Zatem w skład spadku weszło potencjalne roszczenie o zwrot lub pieniądze. Ale w chwili stwierdzenia nabycia spadku nie było ono znane, tak samo jak jego wartość. Należałoby ustalić potencjalna wartość tego roszczenia; wartość całego spadku oraz czy składniki wskazane w testamencie wyczerpują nadal prawie cały majątek babci przy uwzględnieniu roszczenia o ziemię. Jeżeli składnik wskazane w testamencie oraz wartość roszczenia o zwrot ziemi stanowiłyby prawie cały majątek – to spadkobierca byłby nadal jeden.

 

Gdyby okazało się, że wartość roszczenia o zwrot ziemi jest znacznie przewyższa wartość składników wskazanych w testamencie – co oznaczałoby, że składniki wskazane w testamencie nie wyczerpują prawie całego majątku spadkodawcy – można byłoby rozważyć zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wymagałoby to wykazania istnienia roszczenia o zwrot ziemi (lub jej równowartości w pieniądzu) lub uzyskania przez obecnego spadkobiercę zwrotu w naturze lub jej równowartości, a następnie wniosku do sądu o zmianę postanowienia z uwagi na wartość nieznanych w chwili orzekania składników majątkowych należących do spadku.

 

Obecnie jednak o ewentualny zwrot lub pieniądze za ziemię utraconą może ubiega się tylko spadkobierca, który jest wskazany w sądowym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku. Tylko on ma tytuł prawny do majątku babci po jej śmierci.

 

W 2007 r. sąd prawdopodobnie uznał, że składniki wskazane w testamencie wyczerpują prawie cały majątek (lub cały majątek) spadkodawcy i jest tylko jeden spadkobierca do 100% spadku. Teoretycznie testament dotyczy majątku, który ma spadkodawca. Coś ,co nie należy do spadkodawcy, nie wchodzi w skład spadku po nim.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Dzieci z poprzedniego małżeństwa i ponowne wyjście za mąż - jak będzie wyglądać dziedziczenie?

Z poprzedniego małżeństwa mam dwoje dzieci. Rozwieliśmy się przed laty. Zostało mieszkanie własnościowe, dwie działki. On zmarł, dzieci przeprowadziły...

Siostra nie chce podzielić się pieniędzmi ze sprzedaży majątku matki - co zrobić?

Siostra nie chce podzielić się pieniędzmi ze sprzedaży majątku matki - co zrobić?

Moja mama jeszcze żyje, ale jest w podeszłym wieku i schorowana. Ok. 10 lat temu przepisała cały majątek na rzecz mojej siostry, ale pieniądze ze...

Problem z ustaleniem majątku zmarłego

Problem z ustaleniem majątku zmarłego

Zmarł mój ociec. Jestem jedynym jego dzieckiem. Oprócz mnie spadkobierczynią jest tylko jego ostatnia żona. Mam problem z ustaleniem majątku ojca...

Spadek dla syna przyrodniej siostry

Spadek dla syna przyrodniej siostry

Umiera mój brat, który był samotny i pozostawia po sobie gospodarstwo rolne, które to otrzymał od swojego ojca (rok 1980) za emeryturę. Gospodarstwo nasz...

Przejęcie spadku przez jednego spadkobiercę za zgodą pozostałych

Przejęcie spadku przez jednego spadkobiercę za zgodą pozostałych

Zmarła osoba, pozostawiając następujących krewnych: 1 syn, matka i 2 siostry. Spadek strony chcą zgodnie pozostawić 1 siostrze. Czy można to...

Czy córkom z pierwszego małżeństwa należy się spłata ze spadku po odwołaniu testamentu i darowiźnie?

Czy córkom z pierwszego małżeństwa należy się spłata ze spadku po odwołaniu testamentu i darowiźnie?

W 2009 r. moja mama zawarła związek małżeński. Jeszcze tego samego roku mąż darował jej notarialnie swoje mieszkanie (spółdzielcze własnościowe). Dwa...

Zaoczne przekazanie części spadku na brata

Zaoczne przekazanie części spadku na brata

W raz z czwórką rodzeństwa jesteśmy współwłaścicielami gospodarstwa rolnego (spadek) na terytorium RP. Z bratem chcielibyśmy dokonać sądowego...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »