Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odzyskanie spadku

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2015-12-02

Jestem jedynym spadkobiercą po mojej zmarłej siostrze, co potwierdza sporządzony u notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Prawdopodobnie siostra nabyła akcje zagranicznych firm, ale nie wiem jakich. Czy istnieje możliwość uzyskania takich informacji celem odzyskania spadku po siostrze?

Zatem dysponuje Pan dokumentem urzędowym, stwierdzającym Pański status spadkobiercy (w dodatku jedynego). Artykuł 925 Kodeksu cywilnego (K.c.) stanowi: „Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku”. Z przepisu tego wynika, że chodzi o Pański majątek, pochodzący ze spadku po zmarłej siostrze. Artykuł 925 K.c. w praktyce wymaga swoistego dopełnienia, aby spadkobierca był w stanie wykazać się swym statusem (spadkobiercy). Pan taką możliwość już uzyskał – poprzez sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. Praktycznie rzecz biorąc, może się Panu przydać określona liczba wypisów z aktu poświadczenia dziedziczenia. Prawdopodobnie uzyskanie wypisu jest jeszcze możliwe w tej samej kancelarii notarialnej, w której sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia; niekiedy wypisy wydaje zastępca notariusza (czyli inny notariusz) albo właściwy miejscowo sądowy wydział ksiąg wieczystych (zazwyczaj oryginały dokumentów z czynnościami notarialnym przekazuje się do takiego wydziału po około 5 latach od dokonania czynności notarialnej).

Wspomina Pan o spółkach zagranicznych, więc trzeba wziąć pod uwagę dwa bardzo prawdopodobne warianty: akcje notowane w Polsce (na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych) oraz akcje notowane poza Polską. Akcje jedynie części spółek są notowane na giełdach papierów wartościowych, więc trzeba się liczyć również z tym, że jakieś akcje Pańska siostra (samodzielnie lub z pomocą swego przedstawiciela) nabyła w spółkach pozagiełdowych; w takim przypadku swoiste prywatne śledztwo, które zapewne Pana czeka, może wymagać więcej wysiłku i okazać się bardziej czasochłonne. Dokonywanie poszukiwań – zwłaszcza oficjalnie (np. poprzez instytucje sektora finansowego) – może wymagać oficjalnego przetłumaczenia wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia na urzędowy język określonego państwa; w Polsce tłumaczeń oficjalnych dokonują tłumacze sądowi. W międzynarodowym obrocie prawnym często stosowanym rozwiązaniem, odnośnie dokumentów urzędowych, jest wymóg potwierdzenia dokumentu przez władze (np. ministerstwo spraw zagranicznych), np. opatrzenie klauzulą Apostille.

Prawdopodobnie czeka Pana praca zbliżona do detektywistycznej. Zachęcam do opracowania planu własnego działania, w tym do rozważenia, jakie czynności Pan byłby w stanie wykonać samodzielnie, a jakie wymagałyby wsparcia zewnętrznego – w tym wykonywanego usługowo (np. tłumaczenia przysięgłe).

Oficjalny status spadkobiercy – czyli wykazanie się tytułem własności (art. 140 K.c.) – przyda się w uzyskiwaniu informacji. Bez okazania dokumentu (wypisu z aktu poświadczenia dziedziczenia) pozyskanie informacji zapewne będzie niezbędne, ponieważ zakres tajemnicy bankowej, tajemnicy służbowej (nie tylko w biurach maklerskich) oraz standardy ochrony danych osobowych stoją na przeszkodzie udzielaniu informacji osobom trzecim.

Inwestowanie (zwłaszcza większych kwot) najczęściej pozostawia po sobie ślady. Rzeczy Pańskiej siostry – dokumenty, zapiski, nośniki informatyczne (w tym być może sieciowe) – mogą zawierać informacje o określonych operacjach finansowych. Historia rachunku bankowego (być może paru rachunków) mogłaby przyczynić się do ustalenia, jakie operacje na określonym rachunku były związane z rynkiem kapitałowym, np. z działalnością biur maklerskich (oby tylko polskich). Chodzi o uznania oraz o obciążenia rachunków.

Zakładam, że terminowo dokonał Pan, albo dokona, zgłoszenia nabycia spadku w urzędzie skarbowym – takie zgłoszenie jest niezbędne do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie artykułu 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. W urzędzie skarbowym, przyjmującym Pańskie zgłoszenie nabycia spadku, prawdopodobnie wypadnie aktualizować zgłoszenie (dotyczące przyjęcia spadku) – w zgłoszeniu takim przedstawia się skład spadku, zaś Pan stoi przed pozyskaniem istotnych informacji o składnikach majątku spadkowego. Kontakt z urzędem spadkowym (zwłaszcza właściwym ze względu na miejsce zamieszkania spadkodawczyni) może się przydać również w zakresie zapoznawania się z dotyczącymi Pańskiej siostry danymi podatkowymi – w tym rozliczeniami rocznymi oraz zgłoszeniami od podmiotów dokonujących wypłat na jej rzecz.

Z operacjami finansowymi oraz z płaceniem podatków różnie bywa. Zwracam Pańską uwagę na możliwość ujawnienia określonych zaległości (np. dotyczących opłat za usługi biura maklerskiego lub o charakterze podatkowym). Trzeba się liczyć z ewentualnością długów.

Część ewentualnych długów może być długami spadkowymi – czyli długi powstałe za życia spadkodawczyni. Ewentualnie później powstałe zaległe opłaty (np. za usługi maklerskie) mogą być Pańskimi długami– z uwagi na ich powstanie po otwarciu spadku (art. 924 K.c.) oraz przez wzgląd na decyzję ustawodawcy o nabyciu spadku przez spadkobiercę wraz z otwarciem spadku (art. 925 K.c.).

Proszę przypomnieć sobie, w jaki sposób przyjął Pan spadek po siostrze (art. 1012 i następne K.c.). W przypadku przyjęcia spadku wprost, proszę liczyć się z dużym ryzykiem, jakie może wiązać się z ewentualnymi długami spadku – chodzi o odpowiedzialność za długi spadkowe (art. 1030 i następne K.c.).

Daleki jestem od zakładania, że spadek jest zadłużony lub że z dotyczącymi go zagadnieniami może wiązać się poważne ryzyko finansowe. Ewentualne zwyżki wartości papierów wartościowych mogą dawać szanse na zysk, ale na rynkach finansowych różnie bywa, więc trzeba się liczyć z rozmaitymi wynikami ewentualnych ustaleń. Po prostu staram się zachęcić Pana do realistycznego ujęcia stojącego przed Panem wyzwania. W trakcie poszukiwań mogłoby się okazać, że nie zapłacono w przeszłości określonego podatku (np. związanego z dochodami na rynku kapitałowym), zaś związane z przyjęciem spadku ryzyko może obejmować wierzytelności podmiotów publicznych (np. Skarbu Państwa na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Kto przejmie spadek po zmarłym?

Zmarł mój brat. Pozostało po nim mieszkanie. Nie zostawił testamentu. Był rozwiedziony, ale ma córkę. Córka nigdy nie interesowała się swoim ojcem. Nigdy...

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto dostanie spadek

Mam syna i wnuczkę po zmarłej córce. Moja żona nie żyje. Jaki udział w spadku po mojej śmierci otrzymają syn i wnuczka według...

Czy lepiej zrzec się spadku, czy może tego nie robić?

Otrzymałem wezwanie do sądu na sprawę spadkową. Wniosek złożyła babcia. Mój tata zmarł rok temu, a dziadek – 4 lata temu. Dziedziczy też córka...

Dziedziczenie testamentowe – czy można zablokować spadek?

Nasza matka jest osobą w podeszłym wieku i z wieloma dolegliwościami. Jest nas dwoje rodzeństwa ja i siostra. Przez cały czas ja razem z moją partnerką...

Macocha i jej prawa do majątku

Niedawno zmarł mój tata, nie zostawił testamentu. Posiadał konto w banku, którego współwłaścicielem był wraz z moją siostrą. Z tych...

Inne prawo spadkowe z lat 70.

Po śmierci matki (w latach 70. – pod koniec), która była właścicielką gospodarstwa rolnego, sąd orzekł, że dziedziczy mąż jedną czwartą...

Jakie kroki podjąć, by stać się samodzielnym właścicielem mieszkania?

Po śmierci męża wystąpiłam do sądu o prawo nabycia spadku (mieszkania spółdzielczego). Mam syna i dwoje wnuków drugiego syna, który zmarł....

Formalności spadkowe

Kilka miesięcy temu zmarła moja mama. Rodzice byli małżeństwem, posiadali własnościowe mieszkanie i mieli wspólność majątkową. Obecnie tata mieszka...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »