Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Opieka nad babcią i remont mieszkania a zachowek dla jej dzieci

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2018-11-05

Moi teściowie mieszkali w mieszkaniu komunalnym. Teść zmarł w 2006 r., a teściowa w 2008 r. wykupiła to mieszkanie z naszą pomocą finansową (daliśmy całą kwotę pod warunkiem, że to mieszkanie za życia daruje naszej córce). Tak też się stało. W 2009 r. notarialnie babcia darowała wnuczce mieszkanie. Dodam, że było ono w bardzo złym stanie technicznym – urząd gminy sporządził wycenę. Babcia cały czas mieszkała w tym mieszkaniu, a my się nią opiekowaliśmy, nie otrzymując żadnej pomocy od rodzeństwa męża. Zrobiliśmy w nim generalny remont, na co mamy rachunki. Niestety babcia w ubiegłym roku zmarła. Czy jej pozostałym dzieciom należy się zachowek? Jeśli tak, to od jakiej wartości – sprzed remontu czy po remoncie?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał
 Możliwość uzyskania rzetelnej informacji z domu
Krzysztof, 54 lata
Szybki kontakt z prawnikiem, rzeczowa porada, ludzkie podejście do sprawy. Tacy powinni być prawnicy.
Krzysztof
Jestem bardzo zadowolona z pomocy pana Janusza Polanowskiego której mi udzielił wyczerpującej odpowiedzi.Polecam wszystkim
Wiola
Jak zwykle szybko i rzetelnie.
Joanna
Jestem bardzo zadowolona z porady, jasna wyczerpująca odpowiedz na każde pytanie. Polecam.
Ewa
Dziękuję prawnikowi, który bardzo mi pomógł w zawikłanej dla mnie sprawie, nikt inny jak w "eporady24" nie pomógłby mi lepiej, wielki szacunek dla Pana !!! dziękuję za tak wyczerpujące informacje, opinia dla Pana to 5x2/5 ocen najwyższych, polecam wszystkim zainteresowanych swoimi problemami tylko w : eporady24...
Janina
Odpowiedz udzielona bardzo szybko, precyzyjnie, konkretnie. W końcu zrozumiałam dlaczego tak a nie inaczej mam postąpić. Jestem bardzo zadowolona z porady.
Agnieszka
Kompetentna i szybka odpowiedź powołująca się na konkretne przepisy prawne i orzeczenia Sądu. Miły kontakt Ekspertem.
Ewa, nauczyciel
O pomoc prawna zwracałam się już dwukrotnie. Pytania dotyczyły różnych zagadnień. W obu przypadkach otrzymałam profesjonalne, wyczerpujące odpowiedzi . Wytłumaczono mi moje prawa i obowiązki. Za każdym razem po zadaniu dodatkowych pytań na mój panel przychodziła informacja, która rozwiewała moje wątpliwości. Odpowiedzi są udzielane prawie natychmiast. 
Elżbieta
Jestem bardzo zadowolony ze szczegółowej i szybkiej odpowiedzi 
Piotr, logistyk, 49 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedź, która wyjaśniła wszystkie moje wątpliwości. Szybka i fachowa porada, bez wychodzenia z domu. Sprawa godna polecenia każdemu, kto takiej pomocy potrzebuje!
Teresa
Odpowiedz byla wyczerpująca i pomocna w mojej sytuacji.
Stanisława
Super!!! Odpowiedz na pytanie sprawnie i szybko zostało załatwione.
Gabriela, ekonomista. 61 lat
Szybka wyczerpującą porada, cena przystępna
Andrzej, kierownik wsparcia, 64 lata
Korzystam od czasu do czasu i otrzymuję wyczerpujące odpowiedzi.
Aleksandra
Dziękuję za udzielenie wyczerpującej informacji
lidia
Szybkość udzielenia porady bez wychodzenia z domu
Anna, 60 lat, księgowa
Bardzo szybkie i wyczerpujące odpowiedzi na zadane pytania. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania pytań dodatkowych związanych z poruszaną kwestią.
Daniel, 45 lat
5 piszę to jako b. doświadczony człowiek m.in. nauczyciel, socjolog, politolog, oficer LWP, ale kiedyś skończyłem 2- lata szkołę naczelników więzień itd, itd.
Franciszek, 77 lat

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie istotny jest przepis art. 994 § 1 K.c., zgodnie z którym – przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

Pomimo treści ww. przepisów pragnę wskazać na poglądy orzecznictwa. Zgodnie z tezą wyroku z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt I ACa 285/04, Sądu Apelacyjnego w Białymstoku: „na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 K.c.). A contrario należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania.”.

Stanowisko to znajduje wyraz także w doktrynie prawa cywilnego. Andrzej Kidyba w Komentarzu do Kodeksu cywilnego, TOM IV, Spadki wyd. II (2011) wskazał, iż „darowizny uczynione na rzecz spadkobierców oraz osób uprawnionych do zachowku są doliczane do spadku bez względu na czas ich dokonania.”. Stanowisko to zostało nadto zaaprobowane w glosie Michała Niedośpiała. Jak wynika z glosy „jeżeli chodzi o spadkobierców, to doliczenie darowizny do spadku jest niezależne od tytułu powołania do spadku (ustawa, testament), jak też od tego, czy spadkobierca obdarowany jest jednocześnie osobą uprawnioną do zachowku.”

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Przedstawione powyżej stanowisko znalazło ostatnimi czasy wyraz w poglądzie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I ACa 548/12, w którego tezie wskazano, iż „wynikające z art. 994 § 1 K.c. ograniczenie doliczania darowizn za okres 10 lat nie dotyczy sytuacji, gdy darowizny zostały dokonane na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku.”

Zgodnie z art. 991 § 1 K.c. – zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

Istotne znaczenie dla Pani interesu ma przepis art. 995 § 1 K.c., zgodnie z którym wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku. Innymi słowy, jeżeli Państwo lub Państwa córka czyniła na mieszkanie jakieś wydatki i posiada na tę okoliczność dokumenty (faktury), to znacznie łatwiej będzie wykazać stan mieszkania z dnia darowizny i określić jego wartość. W przypadku braku testamentu, roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od dnia śmierci teściowej. Na Państwa miejscu, w razie ewentualnego postępowania sądowego o zachowek, wnosiłbym o oddalenie żądania stosownie do treści art. 5 K.c., zgodnie z którym – nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., sygn. akt III CZP 18/81, w sprawie o zachowek nie jest wyłączone obniżenie wysokości należnej z tego tytułu sumy na podstawie art. 5 K.c. Należy bowiem mieć na uwadze, że gdyby nie Państwa środki, mieszkanie nigdy nie zostałoby zakupione. Zachodzi jednak pytanie, czy na ww. okoliczność posiadacie Państwo dowody, choćby w postaci świadków, lub też dowodu przelewu środków na rachunek babci lub miasta.

Podsumowując: pozostałe dzieci babci mają prawo do zachowku. By maksymalnie obniżyć jego wartość, należałoby, po pierwsze, skompletować całą dokumentację związaną z nakładami na mieszkanie, po drugie – poszukać zdjęć, które ukazywałyby stan mieszkania z dnia jego przepisania na Pani córkę. Po trzecie, jeżeli Pani mąż ma żal do rodzeństwa o naganne zachowanie wobec matki, trzeba by się zastanowić, czy są na to dowody. Jeżeli tak, wówczas pomimo tego, że „coś” im się należy, to „coś” uzależnione będzie od wartość lokalu, ocenianego na dzień wyceny, ale według stanu na dzień darowania. A poza tym spłata może podlegać zmniejszeniu z uwagi na zachowanie, które byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, – warunkiem zmniejszenia spłaty jest jednak udowodnienie nagannego zachowania względem matki.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Wykluczenie z dziedziczenia dzieci ze względu na nieutrzymywanie kontaktów

Mąż mój ma dwoje dzieci z poprzedniego małżeństwa, a ja jedno. Mamy także dwójkę wspólnych dzieci. Wszyscy są już dorośli i mają swoje rodziny. Jednak dwójka dzieci męża z pierwszego małżeństwa nie utrzymuje z nami od ponad 25 lat żadnych kontaktów. Mąż nie chciałby, by uczestniczyli w spadku po nim (mieszkanie), dlatego chcielibyśmy wiedzieć, jak wyłączyć jego dzieci z dziedziczenia.

Mieszkanie od siostry a prawo do zachowku jej dzieci

Moja jedyna siostra (rozwiedziona) w najbliższym czasie podaruje mi mieszkanie, w którym nie mieszka i nie będzie mieszkać. Siostra ma dwójkę dzieci w wieku 12 i 20 lat. Czy będzie należał im się w przyszłości zachowek? Czy mają zastosowanie w tym przypadku przepisy, że rodzeństwo nie należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a więc dzieci siostry nie miałyby prawa do zachowku (po upływie 10 lat)?

Darowizna mieszkania od rodziców ze służebnością a zachowek dla brata

Moi rodzice przed 10 laty umową darowizny przenieśli na mnie prawo własności mieszkania. Na rzecz rodziców ustanowiona została służebność osobista. Mam przyrodniego brata, którego biologiczną matką jest moja mama. Czy bratu należy się zachowek, a jeżeli tak, to w jakiej części? Załóżmy, że wartość rynkowa mieszkania wynosi 300 tys. zł.

Siostra straszy roszczeniem o zachowek od darowizny dziadków

Babcia i dziadek przepisali mi mieszkanie w 1998 r. w formie darowizny. Dziadek zmarł 2004 r., a babcia w 2014. Teraz moja siostra ma do mnie pretensje o tę decyzję dziadków i straszy mnie sprawą w sądzie. Czy jej się coś należy? Dodam, że moja mama, córka babci i dziadka, żyje siostra chce jej pomóc złożyć wniosku o sprawę spadkową przeciwko mnie. Co może wyniknąć z takiej sprawy? Czy mamie się coś należy?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »