Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Oświadczenie o odrzuceniu spadku

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2013-10-04

Zmarł mój ojciec. Chcemy wraz z mamą i siostrą odrzucić spadek. Mam niepełnoletnie dziecko. Czy jeśli my złożymy oświadczenie o odrzuceniu spadku, to ktoś z rodziny jeszcze może dziedziczyć? Ile mamy czasu na załatwienie tych formalności?

 

Poniżej przedstawiam Panu informacje dotyczące procedury odrzucenia spadku według prawa polskiego i kręgu spadkobierców w zależności od kolejności ich powołania do spadku.

Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego (K.c.) najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. Najpierw dzieci i małżonek spadkodawcy;
  2. Dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy;
  3. Następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  4. W dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  5. Dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) – gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje;
  6. Następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych). Udział spadkowy przypadający któremuś z dziadków przechodzi (jeśli nie może on lub nie chce dziedziczyć) na jego zstępnych.
  7. Pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  8. Na samym końcu gmina lub Skarb Państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

Odrzucenie spadku powoduje wyłączenie spadkobiercy z dziedziczenia, tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku, i do spadku zostają powołani spadkobiercy w dalszej kolejności.

Zarówno Pan, Pana siostra, jak i mama mają 6 miesięcy od śmierci ojca, żeby złożyć stosowne oświadczenie dotyczące spadku (czy go Państwo przyjmują, czy też odrzucają).

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może zostać złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art. 1015 § 1 K.c.). Dotyczy to zarówno spadkobiercy ustawowego, jak i testamentowego.

Dla spadkobierców ustawowych dziedziczących w pierwszej kolejności (czyli Pana, siostry i mamy) chwilą dowiedzenia się o tytule swojego powołania jest zazwyczaj chwila dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. Dla spadkobierców branych pod uwagę w dalszej kolejności chwilą dowiedzenia się o tytule powołania do spadku będzie moment, w którym dowiedzieli się oni o odrzuceniu spadku przez spadkobierców branych pod uwagę w pierwszej kolejności.

W Pana sytuacji początek biegu terminu do odrzucenia przez Pana spadku po ojcu rozpoczął się w chwili, w której dowiedział się Pan o jego śmierci (domniemywam, że miało to miejsce w dniu śmierci taty).

Jak wskazuje art. 641 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.), oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowania testamentów.

Z kolei stosownie do art. 643 K.p.c. o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zawiadamia się wszystkie osoby, które według oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia, choćby w dalszej kolejności.

Stanie się tak nawet jeżeli oświadczenia o odrzuceniu spadku zostaną złożone u notariusza.

Art. 640 § 1 K.p.c. wskazuje, że: „Oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie wraz z załącznikami do sądu spadku”.

Jeżeli zatem oświadczenia o odrzuceniu spadku zostaną złożone w innym sądzie lub przed notariuszem, to zostaną one przesłane do sądu spadku (sądu rejonowego ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy).

Jeżeli zatem odrzuci Pan spadek po śmierci taty, a jak wynika z pytania – ma Pan niepełnoletnie dziecko – to również trzeba będzie odrzucić spadek w jego imieniu w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy Pan odrzuci spadek.

Co się tyczy odrzucenia spadku przez nieletnie dzieci (także wnuki), to stwierdzić należy, że odrzucenie spadku przez osobę niepełnoletnią jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji czego rodzice nie mogą bez zgody sądu opiekuńczego dokonać takiej czynności ani wyrażać zgody na jej wykonanie (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tym samym rodzice muszą wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest wydział rodzinny i nieletnich sądu rejonowego, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Jeśli z wnioskiem wystąpi tylko jedno z rodziców, drugie i tak musi zostać wysłuchane.

Sąd, rozpatrując sprawę, ocenia między innymi legalność czynności (odrzucenie spadku zwykle jest zgodne z obowiązującym prawem) i jej celowość, to znaczy, czy na odrzuceniu spadku nie ucierpi majątek dziecka. Ważne jest zatem dostarczenie dowodów, że spadek jest bardzo zadłużony i dla dzieci nie będzie korzystne jego przyjęcie.

Tak więc we wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka.

Wniosek musi być opłacony – opłatą stałą w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.

Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym przedłuża się, to należy w ciągu 6 miesięcy od odrzucenia spadku przez Pana złożyć do sądu spadku oświadczenie o odrzuceniu spadku również w imieniu małoletniego dziecka, zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to wówczas bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Sąd rodzinny wyraził zgodę opiekunce prawnej na odrzucenie w imieniu małoletniego dziecka spadku po ojcu, który miał same długi. Dokument...

Odrzucenie spadku przez wnuki

Niedawno zmarła matka mojej żony, która zostawiła po sobie same długi. Moja żona ma zamiar odrzucić spadek i nie chce oczywiście, żeby długi przeszły na...

Odrzucenie spadku przez nieletnie dzieci

Mój ojciec zmarł pięć miesięcy temu, jednak nie otrzymałam jeszcze zezwolenia sądu na odrzucenie spadku przez nieletnie dzieci . Czy...

W jaki sposób odrzucić spadek, by nie odpowiadać za długi ojca?

Zmarł mój ojciec, z którym od wielu lat nie utrzymywałam kontaktów. Miał ona same długi, a nie pozostawił prawie żadnego majątku. W jaki sposób...

Uchylenie się od oświadczenia o odrzuceniu spadku

Kilka dni temu odbyła się rozprawa o nabycie spadku po moim zmarłym ojcu. W ustawowym terminie złożyłam oświadczenie o odrzuceniu spadku na...

Gmina jako spadkobierca

Mój partner zmarł, a jego rodzina zrzekła się spadku. W skład masy spadkowej wchodzi połowa mieszkania, które razem kupiliśmy na wspólny kredyt....

Od jakiego momentu zaczyna biec okres, w którym można odrzucić spadek?

Krewna mojej żony zmarła 1,5 roku temu. Najprawdopodobniej zostawiła sporo długi, więc żona notarialnie odrzuciła spadek. Naszych dzieci (dorosłe córki,...

Stwierdzenie nabycia spadku po kilku osobach z rodziny

W jaki sposób po 20 latach od śmierci mamy mogę dokonać prawnego przejęcia po niej spadku? Mama była wdową, ja jestem jedynaczką. Mama wraz ze swoimi dwiema...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »