Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłata kuzyna ze spadku a podatek

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 2017-09-06

W wyniku przeprowadzonej z mojego wniosku sprawy spadkowej po zmarłym bezpotomnie kuzynie zasądzony został podział majątku. Spadkobiercami są trzy osoby: kolejny kuzyn (1/2), moja siostra (1/4), i ja (1/4). Główną masą spadkową są dwa małe mieszkania (którymi się opiekuję. ponosząc wszelkie koszty z tym związane). Niezależnie od postanowienia sądu kuzyn zgodził się na inny podział majątku, to znaczy: dla mnie 1/2, a dla kuzyna i siostry po 1/4. Ponieważ sprzedaż mieszkań nie wchodzi na razie w grę (konieczność zapłaty podatku urzędowi skarbowemu), chciałbym spłacić kuzyna, opierając się na wycenie mieszkań sporządzonej przez rzeczoznawcę. Umowę spłaty chciałbym spisać u notariusza. Z tego co się dowiedziałem, to kuzyn nie musiałby płacić podatku urzędowi skarbowemu. Czy taki plan działania jest poprawny z prawnego punktu widzenia? Czy będę musiał zapłacić podatek od 1/4 majątku przyjętego od kuzyna? Jak powinna być sformułowana taka umowa?

Odpowiedź na Pana pytanie uwarunkowana jest tym, z jakiego dokładnie tytułu miałaby miejsce spłata i na jakiej podstawie Pan nabywałby ponad udział. Umowa o dział spadku (podobnie jak umowa o zniesienie współwłasności) podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych w części dotyczącej spłat lub dopłat. Stawka podatku wynosi więc od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny, przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%. Obowiązek podatkowy ciąży przy umowie o dział spadku na podatniku nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku.

 

W kwestii podatku dochodowego, w pewnym uproszczeniu, jak już w naszym portalu wielokrotnie wskazywałem, temat jest kontrowersyjny (różnie sprawę interpretują organy podatkowe i brak jest od lat w mojej ocenie jednolitej linii orzeczniczej – jej powstania nie ułatwia mnogość stanów faktycznych czym innym jest bowiem otrzymanie spłaty w ramach działu spadku a czym innym w przypadku zniesienia współwłasności nieruchomości (a takimi dwoma kategoriami zdarzeń głównie „dzieli” się spadki). W tym drugim przypadku sytuacja jest analogiczna jak przy sprzedaży nieruchomości (udziału) tzn. w uproszczeniu uzyskany dochód opodatkowany jest 19% stawką podatku (co ma miejsce przy sprzedaży wcześniej niż 5 lat od końca roku, w którym miało miejsce nabycie) a jako że w przypadku nabycia w spadku w zasadzie nie występują koszty uzyskania przychodu (art. 30e w zw. z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), to podatek płaci się niemal od całej kwoty uzyskanej spłaty. Inaczej może być w przypadku spłaty związanej z działem spadku, tu najnowsze orzecznictwo wskazuje, że spłata otrzymana przy dziale spadku (nawet obejmującego nieruchomość) nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jest to zgodne z argumentami doktryny, że spłata jest elementem działu związanym z dziedziczeniem, a przepisów ustawy o PIT nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Innymi słowy, spłata z działu spadku według wiodącego obecnie stanowiska, będąca ekwiwalentem do posiadanego przez spadkobiercę udziału w spadku (lub niższa) nie stanowi dla niego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie dotyczy powyższe wykluczenie sytuacji, gdy spłaty otrzymywana jest w przypadku zniesienia współwłasności – co jest mechanizmem innym niż dział spadku, ale również wykorzystywanym przez notariuszy do uzyskania efektu pożądanego przez spadkobierców.

 

Na nabywającego ponad udział, tu również zdania są podzielone, może powstać przychód w podatku dochodowym, gdy jest to nieodpłatne nabycie. Jak czytamy w piśmie z dnia 16 maja 2011 r. (Izba Skarbowa w Bydgoszczy , sygn. ITPB2/415-186/11/MK), „(…) umowny dział spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, bowiem stanowi odrębną od dziedziczenia instytucję prawną, a w konsekwencji przychód z tytułu nabycia w drodze działu spadku udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego ponad udział spadkowy nie podlega wyłączeniu z podatku dochodowego określonemu w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (…) Zatem w momencie nieodpłatnego nabycia w wyniku umownego działu spadku udziału w ww. prawie do lokalu mieszkalnego po stronie Wnioskodawczyni nastąpi przysporzenie majątkowe, a zatem stanowić będzie ono podlegający opodatkowaniu przychód z innych źródeł (na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy), którego wartość należy określić zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy, tj. na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie tego rodzaju prawami”.

 

Odnośnie umowy, jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, przygotowuje ją w pełni notariusz w oparciu o Państwa zamiary – w umowie takiej określone zostają, według Państwa woli, również zapisy dotyczące spłat.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przekazanie darowizną udziałów procentowych w nieruchomości spadkowej

Mój ojciec wraz z siostrą odziedziczyli spadek po swojej ciotce. Ciotka nie zostawiła testamentu, nie była też zamężna i nie miała dzieci, więc...

Zrzeczenie się swojej części spadku na korzyść mamy

Dzisiaj odbyła się w sądzie sprawa spadkowa po naszym tacie. Decyzją sądu każdy z nas (mama, siostra i ja) odziedziczył po 1/3 majątku. Czy...

Przedawnienie długu osoby zmarłej

W 2009 r. zmarł mój ojciec, a był on razem z mamą współwłaścicielem domu. Jest nas 10-cioro rodzeństwa i mama; nie było jak do tej pory...

Postępowanie o dział spadku a wezwanie sądu do podziału majątku

Nie rozumiem polecenia sądu. Ojciec zmarł w 2015 r., po upływie 6 miesięcy mama złożyła wniosek o nabycie spadku. Po uprawomocnieniu się...

Czy można pozbawić spadku brata alkoholika?

Tata nie żyje od 20 lat, a mama zmarła w tym roku, pozostawiając dom. Prócz mnie rodzice mieli jeszcze dwoje dzieci (siostra i brat). Po innym...

Nieuregulowane sprawy spadkowe po mamie i problem z ojcem

Mam własną rodzinę, mieszkam w domu rodzinnym razem z ojcem. Drugi brat nie mieszka z nami. Niedawno zmarła mama. Niestety żyjemy z ojcem...

Kamienica w spadku po dziadku

W spadku po dziadku została kamienica. Spadkobiercami są: moja mama i jej dwóch braci. Już się odbyła pierwsza sprawa sądowa o przyjęcie spadku,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »