Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pominięcie przy darowiźnie domu a żądanie zachowku

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2019-01-11

Przed 25 laty ojciec przepisał w formie darowizny dom moim dwóm siostrom, ich udział w posesji wynosi po 1/3 i ojciec ma 1/3. Ja zostałem pominięty w tej darowiźnie, a byłem wtedy jeszcze niepełnoletni. Czy po śmierci ojca, oprócz spadku 1/3 z jego 1/3 udziału, będzie należał mi się zachowek i będę mógł go żądać od rodzeństwa?

Uprawnienie do zachowku wynika z art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.), zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z cytowanego przepisu wynikają następujące zasady:

  • roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  • roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Uprawnienie do zachowku opiera się na istnieniu bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym. Ustawa zakreśla więc krąg uprawnionych podmiotów stosunkowo wąsko. Zgodnie z powyższym przepisem są to jedynie zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki itd.), małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Tylko i wyłącznie te osoby mogą żądać od spadkobiercy obdarowanego darowizną zachowku.

Tak więc w Pana sytuacji, jeżeli po śmierci ojca okaże się, że Pana udział w spadku po nim nie wyniesie kwotowo tyle, ile należny Panu zachowek, to wówczas będzie miał Pan prawo żądać od sióstr kwoty uzupełniającej zachowek. Należny Panu zachowek po śmierci ojca wyniesie połowę tego, co należy się Panu w dziedziczeniu czyli 1/6 udziału w spadku po ojcu, pod warunkiem, że w chwili śmierci ojca będzie Pan zdolny do pracy. Jeżeli będzie Pan niezdolny do pracy, to wartość zachowku się zwiększa do 2/3 z 1/3, czyli 2/9. Tak więc jeżeli to, co Pan otrzyma w spadku po ojcu, będzie miało wartość mniejszą niż należny Panu zachowek, to będzie Pan mógł wówczas żądać od sióstr kwoty pieniężnej celem jego uzupełnienia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Majątek w testamencie dla partnera

Chcę spisać testament u notariusza, w którym chciałabym przekazać cały w testamencie majątek dla partnera. Moi rodzice nie żyją, rodzeństwa...

Czy mam prawo do zachowku?

Mam pytanie, czy mam prawo do zachowku po mamie? Zmarła moja mama, która nie pozostawiła testamentu. Do dziedziczenia po niej zostaliśmy powołani: ja, brat...

Zabezpieczenie darowizny przed roszczeniami o zachowek

Mąż rozwiódł się z pierwszą żoną przed kilkunastu laty, zrzekł się całego majątku na jej rzecz. Majątek stanowiło mieszkanie 2-pokojowe zakupione...

Nieodpłatne przekazanie udziałów a przyszłe roszczenie o zachowek

Moi rodzice posiadali duże gospodarstwo rolne, które ja obecnie prowadzę. Sześć lat temu, po śmierci mamy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe...

Zachowek dla dzieci wydziedziczonej matki

Niedawno zmarł dziadek. Mama dostała pismo z sądu, że jest wydziedziczona. Czy nam, jako dzieciom wydziedziczonej matki, należy się zachowek od jej...

Darowizna mieszkania ze służebnością a zachowek

W 2003 r. babcia przepisała darowizną (akt notarialny) mieszkanie siostrze, która poszła do klasztoru. Siostra 5 lat temu przepisała darowizną mieszkanie na...

Czy należy się zachowek po ojczymie?

Ojczym mojego taty zmarł w zeszłym roku. Czy ojcu należy się zachowek po ojczymie? Mama taty zmarła kilka lat wcześniej.

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »