Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pominięcie we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2014-07-09

Zostałam pominięta we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Spadek był po moej babci, a wniosek złożył inny jej wnuk. Spadek odziedziczyła w końcu jego córka, która 15 lat temu (śmierć babci) była niepełnoletnia (18 lat skończyła 5 lat temu). Należę do kręgu spadkobierców. Sąd nie uwzględnił mojego wniosku o zachowek podczas postępowania, które miało miejsce w zeszłym roku. Podważono też moją sugestię dotyczącą wartości nieruchomości spadkowej. Sąd oddalił też mój wniosek o wszczęcie sprawy karnej. Czy mogę walczyć o zadośćuczynienie za niepowiadomienie mnie o toczącej się sprawie spadkowej? Jak walczyć o swoje prawa?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego, zwanego dalej w skrócie K.c., oraz przepisy Kodeksy postępowania cywilnego – K.p.c.

Poniższa odpowiedź została oparta na Pani pytaniu i jego ocenie prawnej. Z treści Pani pytania wynika, iż jest Pani wnuczką spadkodawczyni. W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wnioskodawca nie wskazał jednak Pani jako uczestnika postępowania. Powyższe skutkowało brakiem wiedzy w zakresie prowadzonego po zmarłej babci postępowania spadkowego. Dopiero w roku 2013 powzięła Pani wiadomość o przeprowadzonym postępowaniu spadkowym. Pozew o zachowek został oddalony z uwagi na przedawnienie roszczenia.

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, że nie przysługuje Pani zadośćuczynienie. Zadośćuczynienie ma bowiem charakter rekompensacyjny za doznane szkody niematerialne. W opisanym przez Panią przypadku w mojej ocenie można co najwyżej mówić o roszczeniu o zapłatę odszkodowania za powstałą szkodę. Mając na uwadze powyższe, odpowiedzialności wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku należy poszukiwać w odpowiedzialności cywilnej opartej na zasadzie winy, o której mowa w art. 415 K.c. Zgodnie z przepisem art. 415 K.c. „kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.” Na powyższe wskazuje także sąd w swym uzasadnieniu, gdzie podnosi się, iż „ewentualnej złej woli w powołanym zakresie upatrywać należałoby po stronie części spadkobierców ustawowych XY. (…) Ta kwestia (i ewentualnej ich odpowiedzialności odszkodowawczej względem powódki na zasadach ogólnych) pozostaje jednak poza kognicją sądu w sprawie niniejszej”.

W mojej ocenie mimo upływu blisko 15 lat nie doszło do przedawnienia, bowiem w tym przypadku przedawnienie winno być oceniane z uwagi na treść art. 4421 § 2 K.c., zgodnie z którym „jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.” W treści pytania wskazuje Pani, iż zgłosiła sprawę do organów ścigania, ale te z uwagi na przedawnienie wydały postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż aby skorzystać z dłuższego okresu przedawnienia, nie jest wymagane, aby przestępstwo (występek lub zbrodnia) zostały stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym. Jak podnosi się w literaturze, „dla ustalenia faktu zbrodni lub występku - jako przyczyny szkody nie jest konieczne uprzednie skazanie sprawcy. Sąd cywilny dokonuje w tym względzie własnych ustaleń dotyczących podmiotowych i przedmiotowych znamion przestępstwa według zasad prawa karnego. Sąd cywilny jednak jest – z mocy art. 11 k.p.c. – związany uprzednio zapadłym prawomocnym wyrokiem sądu karnego” (S. Dmowski i in., Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1, Warszawa 2007).

Wytaczając powództwo o zapłatę odszkodowania na zasadzie art. 415 K.c., zasadne byłoby posiłkowanie się aktami sprawy karnej. Jeżeli bowiem odmowa wszczęcia dochodzenia nastąpiła na skutek przedawnienia czynu karalnego, wówczas ocena sądu rozpatrującego sprawę cywilną będzie łatwiejsza do przewidzenia, choć to oczywiście nie przesądza o zakwalifikowaniu zachowania wnioskodawcy i pozostałych uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jako zachowania przestępczego.

W podobnym tonie wypowiada się Sąd Najwyższy (Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) w wyroku z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. akt II UKN 633/2000: „ustalenie, że do wypadku doszło w wyniku przestępstwa (art. 442 § 2 k.c.), przy braku wyroku skazującego, następuje w oparciu o kryteria przewidziane w przepisach prawa karnego”.

Dochodzenia odszkodowania wymagałoby jednak złożenia w pozwie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność ustalenia wysokości przysługującego Pani zachowku. W załączonym uzasadnieniu sąd wskazywał, iż hipotetyczne ceny nieruchomości objętej spadkiem podane przez Panią nie mogłyby nawet przy nieuznaniu przedawnienia zostać uznane, albowiem nie były dla sądu wiarygodne.

Ustalenie wartości nieruchomości wymaga wiadomości specjalnych, a to z kolei rodzi po Pani stronie obowiązek (przy chęci należytego wykazania wysokości swojego żądania) złożenia wniosku jak wyżej. W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii.

Pozew o zapłatę, jak każde pismo procesowe, winien zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
  • oznaczenie rodzaju pisma;
  • osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności;
  • podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
  • wymienienie załączników.

Powinien ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz Pani numer PESEL.

Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna, oraz przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Odmowa zgody na odrzucenie spadku przez małoletniego

Sąd rodzinny odmówił zgody na odrzucenie spadku przez małoletniego (naszego syna), uzasadniając to faktem, że wartość spadku może...

Sprzedaż ruchomości objętej spisem inwentarza majątku spadkowego

Przyjąłem jako jedyny spadkobierca ustawowy spadek z dobrodziejstwem inwentarza, wartość długów przekracza wartość majątku. Składnikiem majątku...

Spełnienie woli zmarłej dotyczącej rozporządzenia mieszkaniem

Opiekuję się mieszkaniem, którego właścicielem była moja krewna. Mieszkanie otrzymała jako darowiznę od swojego taty, nie ma ono aktu własności –...

Sprawy spadkowe uregulowane u notariusza

Niedawno zmarła nasza mama. Spadkobiercami są: ja (córka), brat i tata. Wraz z bratem chcemy, by spadek otrzymał w całości tata. Jak...

Kto dziedziczy rodzinny dom?

Dom rodzinny został przepisany przed śmiercią rodziców na moją siostrę i jej męża. Siostra i jej mąż zmarli, mieli jednego syna. Ten syn ożenił się i...

Otrzymanie lokalu mieszkalnego w spadku

Otrzymałem lokal mieszkalny w spadku po tacie. Czy w związku z posiadaniem mieszkania własnościowego stracę prawo do lokalu komunalnego? Umowa najmu jest tylko...

Zagarnięcie całego spadku przez brata

W 2004 r. zmarł mój ojciec, w spadku pozostawił spore gospodarstwo rolne. Zostałam ja, mama i mój brat. Brat po śmierci taty zagarnął cały...

Powiązania między sprawami spadkowymi

20 listopada tego roku nabyłam spadek po zmarłej w 2008 r. cioci. Testament ogłoszono 20 listopada 2008 roku. Nikt w tym czasie nie wystąpił...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »