Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z podatkami ze spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Postępowanie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku

Autor: Elżbieta Jędruczyk • Opublikowane: 2014-05-13

Ojciec zmarł 4.04.2003 r. Sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydano w marcu 2008 r. (szczegóły w załączniku). Cały majątek (gospodarstwo rolne, dom, las) przypadł dzieciom zmarłego i jego żonie. Nie zgłosiliśmy nabycia spadku do US, bo nikt z nas nie wiedział, że trzeba tak zrobić. W grudniu 2012 r. zmarła mama. Wszyscy spadkobiercy (jest ich pięcioro) chcą się dogadać w sprawie podziału majątku. Rodzice nie pozostawili testamentów. Czy lepiej załatwiać sprawy spadkowe poprzez postępowanie sądowe, czy może lepiej udać się z tym do notariusza? Czy US będzie nas ścigał za niezapłacenie podatku? Jak uporządkować kwestię majątku po rodzicach?

W ogólnym zarysie sytuacja kształtowałaby się następująco.

Jeżeli spadkobiercy są zgodni co do podziału spadku, całą kwestię można rozwiązać albo notarialnie, albo w drodze postępowania sądowego, z tym że postępowanie sądowe trwa dłużej, natomiast postępowanie notarialne to trochę wyższy koszt.

W kwestii podatkowej pierwszą sprawą do załatwienia będzie uregulowanie sprawy opodatkowania spadku po tacie. Z uwagi na to, że orzeczenie stało się prawomocne w marcu 2008 roku, sprawa nie jest jeszcze przedawniona. W tej sytuacji należałoby złożyć do urzędu skarbowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości informację SD-3 i zgłosić nabycie spadku. Z uwagi na to, że zawiadomienie będzie składane po upływie ustawowego terminu, do informacji należy dołączyć dodatkowe pismo – tzw. „czynny żal” podpisany przez wszystkich spadkobierców (wzory zawiadomienia dostępne są nieodpłatnie w Internecie, np. tutaj, w razie wątpliwości podpowiem, jak taki druk wypełnić).

Złożenie informacji SD-3 spowoduje wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn. Trudno jest mi ocenić, jakiej wartości jest odziedziczona przez Państwa nieruchomość. Z uwagi jednak na to, że spadkobierców jest kilkoro, a każdemu z nich przysługuje kwota wolna od podatku – najprawdopodobniej wysokość podatku nie będzie zbyt dotkliwa (trudno mi jednak szacować, nie znając orientacyjnej wartości nieruchomości). W przypadku dziedziczenia gospodarstw rolnych przysługuje – pod pewnymi warunkami – dodatkowe zwolnienie od podatku; w tym przypadku każda z osób będzie traktowana odrębnie (badane będzie między innymi to, czy gospodarstwo rolne jest w dalszym ciągu przez tę osobę prowadzone i przez kogo).

Ponieważ jedną ze spadkobierczyń była Państwa mama, w jej przypadku nie będzie już możliwości wydania decyzji w przedmiocie podatku. Zatem podatku w części odziedziczonej przez mamę w ogóle nie będzie.

W wyniku postępowania zostaną wydane decyzje ustalające wysokość podatku od spadków i darowizn (bądź zwolnienie od tego podatku).

Po uregulowaniu podatku należy uregulować sprawę spadku po mamie. Są w tym zakresie dwie możliwości:

  • postępowanie sądowe,
  • postępowanie notarialne.

Jak już pisałam wyżej, postępowanie sądowe jest tańsze, ale trwa dłużej. Postępowanie notarialne będzie trwało krócej, lecz może być nieco bardziej kosztowne.

Po zakończeniu postępowania sądowego (bądź po otrzymaniu notarialnego poświadczenia dziedziczenia) należy złożyć do urzędu skarbowego zawiadomienie – tym razem na druku SD-Z2. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami nabycie spadku w tzw. „zerowej” grupie podatkowej jest zwolnione od podatku (pod warunkiem terminowego złożenia druku SD-Z2 do urzędu skarbowego). Na złożenie zawiadomienia jest 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia uprawomocnienia się stosownego postanowienia sądowego bądź od dnia sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

Ostatnią kwestią będzie przeprowadzenie tzw. działu spadku. Tu również mają Państwo wybór, czy przeprowadzić sprawę notarialnie, czy też z pomocą sądu. Teoretycznie działu spadku po tacie można dokonać wcześniej – jednak niewykluczone, że w przypadku wyboru wygodniejszej (notarialnej) formy dokonanie działu dwóch spadków przy okazji jednej wizyty będzie wiązało się z niższymi kosztami.

Jeżeli ma Pan jakieś pytania, proszę o kontakt. Na tę chwilę przedstawiłam tylko w uproszczeniu proponowany „schemat” postępowania. Na Pana ewentualne wątpliwości chętnie odpowiem.

*Stan prawny z dnia 1.03.2013 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przekazanie mieszkania za życia czy przyjęcie spadku po śmierci?

Mama chce przekazać mieszkanie swojemu synowi, a mojemu bratu; jest ciężko chora. Zastanawiamy się, czy lepiej dokonać tego w...

Wezwanie do zapłaty podatku od spadku

Moja mama w tym roku na prośbę siostry wzięła udział w sprawie spadkowej po ojcu, który zmarł 13 lat temu. U notariusza cały spadek (dom) został przepisany...

Uniknięcie płacenia podatku spadkowego

Mój ojciec zmarł w 2005 r., nie przeprowadzaliśmy sprawy spadkowej. Obecnie mama chce uzyskać odszkodowanie za zabranie części działki na ekrany...

Podatek od zachowku

W 2008 r. nabyłem prawo do zachowku po babci. Moja mama od dawna nie żyje, więc dziedziczenie przeszło wprost na mnie (nie mam rodzeństwa). Spadkobierców...

Darowizna mieszkania otrzymanego ze spadku

Brat otrzymał w spadku od siostry (na mocy testamentu) mieszkanie, które chce przekazać swojej córce. Córka planuje je sprzedać i kwotę...

Podatek od sprzedanego mieszkania otrzymanego w spadku

W 2005 r. zmarł mój tata, ja, mama i brat przyjęliśmy spadek (mieszkanie). W 2013 r. zmarła mama, spadek przypadł mi i bratu, mamy więc po...

Odziedziczenie spadku w Polsce - jak zapłacić podatek?

Mieszkam i pracuję we Francji od 7 lat, tam płacę podatki. Z Polską obecnie niewiele mnie łączy. W 2009 r. otrzymałem w spadku część...

Skutki finansowe niezgłoszenia spadku do US

Po śmierci ojca przeprowadzono w 2011 r. postępowanie spadkowe. Na podstawie testamentu spadek nabyłam ja i siostra. Zapomniałam o zgłoszeniu...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »