Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Poszukiwanie dalekich krewnych mimo testamentu

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-09-20

Przed miesiącem zmarła ciocia mojej babci, mała prawie 100 lat. Zostawiła testament notarialny, w którym uczyniła mnie swoją jedyną spadkobierczynią. Mąż cioci zmarł na długo przed nią. Dzieci nie mieli. Rodzeństwo cioci – siostra i 4 braci też od dawna nie żyją. Ich dzieci (to pokolenie mojej babci) też w większości albo nie żyją, albo są w bardzo podeszłym wieku i nie mam z nimi kontaktu. Znam adres jednego z nich. Nie mam wiedzy, gdzie się urodzili i gdzie przebywali. Chcę wystąpić do sądu o nabycie spadku, ale nie wiem, jak to zrobić przy tak małej wiedzy o spadkobiercach ustawowych. Czy przy testamencie notarialnym będę zmuszona szukać (nie wiem gdzie) wszystkich dalekich krewnych?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję bardzo za pomoc. Teraz wiem na czym stoję. Porada bardzo się przydała. 
Maria
Oceniam jak zwykle wysoko profesjonalizm i szybkość działania. Korzystam z Państwa usług od dawna i nigdy się nie zawiodłam. Zawsze polecam Państwa usługi innym.
Ewa, 59 lat
Jestem zadowolona z tej odpowiedzi , fachowo wszystko zostało wyjaśnione.Chociaż czasami potrzebujemy prostych słów, ale wiem że wszystko zależy od pewnych czynników.
Irena
Mieszkam na stale w Szwecji. Dwa lata temu zmarl w Polsce moj ojciec i jego zona chciala mnie wykluczyc ze spadku. Szukalem informacjj przez Internet i w koncu zwrocilem sie z zapytaniem do portalu eporady24. Radca prawny Tomasz Krupinski podjal paleczke i podpisalismy wkrotce umowe. Nie bylo latwo, ale po kilku posiedzeniach sadowych w koncu sprawe wygralismy. Jestem bardzo wdzieczny Panu Tomaszowi za jego wklad pracy, cierpliwosc, wytrwalosc, dokladnosc, uczciwosc, sumiennosc i duzo, duzo wiecej. Goraco polecam Pana Tomasza, mozna na nim naprawde polegac, jest bardzo kompetentnym i solidnym prawnikiem. Dziekuje bardzo!
Michal, 44 lata, ekonomista
Uzyskałam wyczerpującą informację, która potwierdziła niestety fakt że emerytura jeszcze mężowi nie przysługuje. 
Jadwiga, urzędnik, 62 lata
Odpowiedź rzetelna, udzielona b. szybko. Kwota przystępna. 
Hania, księgowa, 60 lat
Dziękuję , jest ok. Krótko, konkretnie z powołaniem się na przepisy.
Elżbieta, 62 lata, emerytka
Dziękuję bardzo państwa odpowiedzi na zadane pytania bardzo mi pomogły dziękuję za fachową pomoc pozdrawiam.
Adam, technik budowlany, 37 lat
Szybkość i jasność udzielonej porady
Henryk, 69 lat, Emeryt
Dziękuję bardzo za pomoc
Justyna, 40 lat
Jestem bardzo zadowolona, że sięgnęłam po tę formę pomocy, po prostu ceny w tradycyjnych kancelariach są nie do przyjęcia, a czasem potrzeba zwykłej podstawowej prawmiczej wiedzy, rozmowy wyjaśniającej. Polecam
Anna
Bardzo sprawna, szybka i kompetentna usługa prawna, która spełniła moje oczekiwania. W przyszłości z pewnością skorzystam znowu i polecę Państwa adres innym. 
Piotr, lekarz, 67 lat
Dziękuję bardzo za opracowanie umowy współpracy. Zawiera newralgiczne zapisy, które wg mnie jednoznacznie różnią się od umowy o pracę. Myślę, że instytucje kontrolne również będą miały takie zdanie. W przyszłości, po kontroli napiszę czy rzeczywiście tak się stało. Będę przyszłościowo korzystała z Państwa usług, a także polecę znajomym, którzy będą mieli taką potrzebę
Barbara
Doskonała i kompetentna obsługa prawna. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące, poparte odpowiednimi odniesieniami do aktów prawnych. Bardzo szybka odpowiedz na dodatkowe, uzupełniające pytania.
Katarzyna, Informatyk, wykładowca akademicki, 46 lat
Dziękuję. Porada mi bardzo pomogła
Andrzej, elektronik, 50 lat
Profesjonalizm, rzetelność, zaangażowanie, cierpliwość (dot. dodatkowych pytań :) ), wyczerpujące odpowiedzi poparte przepisami prawa, wycena konkurencyjna :) Jestem bardzo zadowolona.
Jolanta, pracownik biurowy, 60 lat
Bardzo precyzyjna i wyczerpująca odpowiedz która mi bardzo pomogła. Dziękuję
Michał, 54 lata
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedż.
Jolanta
Z usługi skorzystałam po raz kolejny. Uczciwe, wnikliwe i miłe podejście do problemu nieznanej osoby, z którą nie ma się bezpośredniego kontaktu. Serdecznie dziękuję
Elżbieta, 65 lat, technik technolog żywienia
Bardzo szybko i w sposób jasny otrzymałam odpowiedz. 
 
Agata
Po raz kolejny korzystam z Państwa pomocy, za pierwszym razem efekt był pozytywny, myślę że teraz również.
Ewa, 56 lat, ekonomistka
Dziękuję za pomoc. Pomogliście mi Państwo i rozwialiście wątpliwości.
Iza
Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku uregulowane jest w Kodeksie postępowania cywilnego (K.p.c.), w art. 669-679. Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkobierca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jednakże sąd sam nie ustala kręgu spadkobierców, to Pani, jako osoba składająca wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, musi wskazać wszystkich znanych Pani spadkobierców ustawowych po zmarłej. I nie ma tutaj znaczenia, czy testament jest notarialny czy odręczny.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Z opisu wynika, że jest problem z ustaleniem kręgu spadkobierców ustawowych oraz określeniem ich miejsca pobytu.

W praktyce często zdarzają się sytuację, gdy nie ma możliwości ustalenia adresu spadkobierców, ponieważ np. część z nich przebywa za granicą, część nie wiadomo czy żyje, itp. Na tę okoliczność przepisy postępowania cywilnego przewidują dwie sytuacje:

1. Osoby te są Pani znane z imienia i nazwiska, ale nie jest znane ich miejsce pobytu – wówczas ustanawia się kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu.

Zgodnie z art. 143 K.p.c., „jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe, wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający”. Kuratora można jednak ustanowić tylko wtedy, kiedy znane jest imię i nazwisko danej osoby i jest Pani pewna, iż ta osoba w ogóle żyje.

Uprawdopodobnienie, że miejsce pobytu strony jest nieznane, stanowi podstawowy warunek ustanowienia kuratora. Wynika to wyraźnie z art. 144 § 1 K.p.c. Zdanie pierwsze tego przepisu brzmi: „przewodniczący ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane”.

Nie można uznawać za uprawdopodobnienie samego twierdzenia strony, że nie zna aktualnego miejsca zamieszkania (pobytu) strony przeciwnej. W praktyce sądowej przesłanki ustanowienia kuratora dowodzone są przy pomocy takich dokumentów jak pisemne informacje biur adresowych lub organów ewidencji ludności.

Jeżeli dysponuje Pani ostatnim adresem osoby poszukiwanej albo poszukiwanych, to może Pani złożyć wniosek o udostępnienie danych tej osoby albo osób. Wniosek należy skierować do właściwego organu gminy. Gmina jest podstawowym źródłem informacji o osobie, uprawnionym do potwierdzania miejsca zameldowania, dysponuje także wiedzą o nowym adresie osoby wymeldowanej.

Do wniosku o udostępnienie danych meldunkowych należy dołączyć kopię testamentu i akt zgonu Pani cioci, które potwierdza, że ma Pani interes prawny w ustaleniu danych adresowych konkretnej osoby.

Można też zwrócić się z wnioskiem do Departamentu Centralnych Ewidencji Państwowych MSWiA (ul. Pawińskiego 17/21, 02-106 Warszawa) o udostępnienie informacji meldunkowych dotyczących osób poszukiwanych.

Jeżeli na podstawie danych z gminy czy MSWiA nie uda się Pani ustalić miejsca pobytu poszukiwanych osób, to sąd najprawdopodobniej ustanowi kuratora dla spadkobierców ustawowych. Przed ustanowieniem kuratora sąd wezwie zapewne Panią do wskazania kandydata na takiego kuratora. Najlepiej będzie wskazać kogoś z rodziny.

2. Jeżeli w ogóle nie wiadomo, kto jest spadkobiercą, nie tylko gdzie mieszka, ale nie zna Pani też imienia, nazwiska tej osoby, nie wie Pani, czy osoba ta w ogóle żyje, czy też nie, to w takim wypadku właściwą instytucją jest ustalenie kręgu spadkobierców przez tzw. poszukiwanie spadkobierców przez ogłoszenie.

Zgodnie z art. 672 K.p.c., „jeśli zapewnienie spadkowe nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie”.

Zgodnie z art. 673 „ogłoszenie powinno zawierać:

  1. imię, nazwisko, zawód oraz ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy;
  2. datę śmierci spadkodawcy;
  3. wskazanie majątku pozostałego po spadkodawcy;
  4. wezwanie, aby spadkobiercy w ciągu 6 miesięcy od dnia wskazanego w ogłoszeniu zgłosili i udowodnili nabycie spadku, gdyż w przeciwnym razie mogą być pominięcie w postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku”.

Ogłoszenie powinno być umieszczone w piśmie poczytnym na całym obszarze państwa i podane publicznie do wiadomości w miejscu ostatniego zamieszkania spadkodawcy na tym obszarze, w sposób w miejscu tym przyjęty. W praktyce ogłoszenie umieszcza się np. w „Rzeczpospolitej” oraz w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym”.

Koszt ogłoszenia ponosi ten, kto o takie ogłoszenie wniósł, czyli w tym wypadku Pani. Ogłoszenie jest dość drogie – należy się liczyć z kosztem około 1000 zł albo i większym.

Może Pani ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie jest Pani w stanie ich ponieść bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny – w tym celu wypełnia się stosowne oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i dochodach (jest dostępne w każdym sądzie, a także w Internecie; wystarczy wpisać w wyszukiwarce: „Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach”. W praktyce sąd zwalnia z kosztów ogłoszenia, jeśli są ku temu podstawy (tzn. stanowiłoby to dla Pani znaczny ciężar finansowy), chociaż częściowo. Jeżeli prawo do pomocy nie zostanie przyznane, wówczas trzeba będzie pokryć koszty ewentualnego ogłoszenia i sąd podejmie wszystkie czynności (aczkolwiek proszę dokładnie zapytać się na rozprawie, gdyż praktyka sądów jest różna – czasem np. każą odbierać tekst ogłoszenia w sekretariacie i samemu udawać się do gazety w celu zamówienia ogłoszenia).

Następnie trzeba poczekać 6 miesięcy (liczy się od daty ukazania się ogłoszenia). Sąd wyznacza rozprawę, na którą wezwie także osoby, które wskutek ogłoszenia zgłosiły żądanie i podały miejsce zamieszkania. „Jeżeli w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosi nabycia spadku albo zgłosiwszy je, nie udowodni go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku tylko na rzecz tych spadkobierców, których prawa zostały wykazane” (art. 676 K.p.c.).

Dodam jeszcze, że na rozprawie spadkowej w zasadzie powinien stawić się tylko wnioskodawca (ten, kto składał wniosek o stwierdzenie nabycia spadku), czyli Pani.

Należy więc złożyć krótkie pismo do sądu, w którym trzeba wnieść o:

  • zarządzenie poszukiwania spadkobierców przez ogłoszenie lub podjąć działania w celu ustalenia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu;
  • wyznaczenie posiedzenia w celu rozpoznania wniosku o ogłoszeniu lub ustalenia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu.

Niestety, innej możliwości nie ma. Zgodnie z art. 669 K.p.c.: „Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi”. Jest to podyktowane tym, że spadkobiercy ustawowi po pierwsze muszą być powiadomieni o tym, że ich bliski zmarł i toczy się po nim postępowanie spadkowe, a po drugie, mogą chcieć np. unieważnić testament, jeżeli w ich mniemaniu zachodzą ku temu powody. Zatem kwestii ustalenia spadkobierców ustawowych po zmarłej niestety nie da się pominąć.

Z doświadczenia wiem, że takie sprawy jak Pani nie są łatwe. Dlatego też sugeruję skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata) który będzie prowadził całą sprawę w Pani imieniu, przygotowywał stosowne pisma do instytucji i do sądu oraz reprezentował w postępowaniu sądowym.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Nabycie spadku na podstawie testamentu

Dwa tygodnie temu zmarł mój mąż. Nabędę spadek na podstawie testamentu – wolą męża było uczynienie mnie jedyną spadkobierczynią. Wspólnym majątkiem są: mieszkanie i samochód (mieliśmy majątkową wspólność ustawową). Jakie kroki mam teraz podjąć? Jakie prawa ma syn męża z pierwszego małżeństwa?

Czy dziedziczyć musi najbliższa rodzina?

Pozostaję z żoną we wspólnocie małżeńskiej. Posiadamy dzieci. Mój problem dotyczy domu. Czy istnieje możliwość, żeby po mojej śmierci żona otrzymała w całości moją część? Czy testament wyczerpuje problem, czy też nie? Czy dziedziczyć musi najbliższa rodzina? Jeśli tak, to po co pozostawiać testament?

W jakiej formie przekazać nieruchomość siostrzenicy?

Ciocia, siostra mojej mamy, jest od kilku lat wdową, nie posiada dzieci. Przeprowadziła postępowanie spadkowe po mężu i teraz zdecydowała się przepisać mi dom z działką. Jak to najlepiej zrobić, abym w przeszłości nie musiała przeprowadzać postępowania spadkowego z udziałem mojego kuzynostwa? Jaka forma byłaby dla nas najkorzystniejsza – przekazanie w testamencie czy w formie darowizny albo dożywocia? Nadmienię, że od 10 lat stale pomagam cioci i odwiedzam co drugi weekend, zastępując jej opiekunkę.

Dziedziczenie przez dziadka i wnuka

Pełnoletni wnuk (ojciec nie żyje) dziedziczy spadek po zmarłej babci. Drugi ze spadkobiorców (dziadek) prosi, aby wnuczek odrzucił spadek, by mógł spisać testament i dokonać podziału według swojego uznania. Czy takie postępowanie jest zasadne i czy wnuk będzie miał prawo do spadku z testamentu po poprzednim odrzuceniu?

Podział mieszkania po śmierci męża

Zmarł mój mąż i zostawił testament z podziałem naszego wspólnego mieszkania po połowie dla mnie i dla jego syna z pierwszego małżeństwa. Jego córka z drugiego małżeństwa nie jest uwzględniona w testamencie. Jakie części mieszkania należą się wymienionym osobom? Czy podział mieszkania konkretnie określa dopiero wyrok sądu?

Testamenty wzajemne między małżonkami

Sprawa dotyczy zabezpieczenia się małżonków w przypadku śmierci poprzez testamenty wzajemne. Moja żona i ja jesteśmy małżeństwem po raz drugi. Oboje mamy dorosłe dzieci z pierwszego małżeństwa. Notarialnie mamy spisaną rozdzielność majątkową. Chcielibyśmy zabezpieczyć się na starość. Nie zamierzamy odbierać dzieciom spadku, tylko doprowadzić do tego, żeby cały nasz majątek był podzielony po równo miedzy nasze wszystkie dzieci, ale dopiero po śmierci nas obojga. Czy jest jakiś sposób, żeby było to zgodne z przepisami prawa spadkowego, żebyśmy oboje nie musieli po śmierci któregoś z nas płaćić zachowku lub – w jeszcze gorszym wypadku – spłacać z należności spadkowych?

Wydziedziczenie w testamencie a ubieganie się o zachowek

Mąż został wydziedziczony w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego przez jego rodziców. Powód, jaki podali, to uzyskanie znacznej pomocy materialnej przy budowie własnego domu, co jest nieprawdą, ponieważ nie otrzymał nic. Spadkobiercami zostali drugi syn i jego żona. Czy notariusz podczas uprawomocnienia testamentu ma obowiązek wezwać również mojego męża? Czy powód wydziedziczenia jest zgodny z przepisami prawa i czy jego dzieci będą mogły ubiegać się o zachowek? 

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »