Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawdziwa wartość masy spadkowej

Autor: Marta Handzlik • Opublikowane: 2016-08-12

Siedem lat temu zmarł mój ojciec, nie pozostawił testamentu. Spadek po tacie dziedziczyliśmy wspólnie z matką; rodzice nie mieli rozdzielności majątkowej. Matka ujawniła składniki masy spadkowej i przeprowadziliśmy sprawę spadkową i dział spadku. Jednak w tym roku wpadły mi w ręce wyciągi bankowe sprzed śmierci ojca i późniejsze, które niezbicie dowodzą, że pieniędzy na kontach było znacznie więcej i były też inne rachunki bankowe, których matka nie ujawniła. Z moich wyliczeń wynika, że matka do podziału podała tylko 30% środków finansowych. Jakie kroki prawne muszę podjąć, aby dowiedzieć się, jaka była prawdziwa wartość masy spadkowej i jak dziś te kwoty wyegzekwować?

Odpowiedź na pytanie zależna jest tylko i wyłącznie od tego, w jaki sposób dokonany został dział spadku. Czy na mocy umowy o dział spadku, czy na podstawie orzeczenia sądu.

Umowny dział spadku możliwy jest tylko i wyłącznie w jednej sytuacji – gdy spadkobiercy porozumieją się w kwestii spadku i nie wystąpią z roszczeniami sądowymi.

Umowa o dział spadku może być zawarta w dowolnej formie, np. w formie ustnej lub w sposób dorozumiany. Jednakże, aby uniknąć problemów w przyszłości co do treści takiej umowy, najlepszym wyjściem jest zawrzeć ją w formie pisemnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedmiotem działu spadku jest nieruchomość, wówczas taką umowę należy sporządzić w formie aktu notarialnego. Podobnie jest w przypadku gdy w skład przedsiębiorstwa wchodzą nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Wskazać należy, że umowa o dział spadku powinna określać, czy na jej mocy dokonany będzie dział spadku w całości czy w części. Jeżeli spadkobiercy porozumieją się co do częściowego działu spadku, powinni określić, jakie przedmioty będą wchodziły do umownego podziału. Co najważniejsze, umowa powinna wskazywać, jakie elementy spadku będą przypadać poszczególnym spadkobiercom. Takie wyszczególnienie pozwala uniknąć sporów w przyszłości.

Ponadto spadkobiercy mogą określić inne postanowienia, np. zawrzeć zapis, że określone składniki majątkowe mogą być przyznane za zgodą pozostałych spadkobierców jednemu lub kilku z nich, w tym przypadku zwykle pojawia się obowiązek spłaty na rzecz pozostałych osób. Pamiętać należy, że przedmiotem umownego działu spadku mogą być tylko aktywa. Co prawda spadkobiercy mogą ustalić, kto z nich i w jakim zakresie ma uregulować długi spadkowe, np. jeden z czterech spadkobierców zobowiąże się do spłaty kredytu, jednakże umowa w tym zakresie będzie miała skutek pomiędzy współspadkobiercami i nie wywoła odpowiedzialności w odniesieniu do wierzycieli spadkodawcy.

Jednym słowem, jeśli doszło do zawarcia umowy o dział spadku i nie wskazano wówczas wszystkich składników masy spadkowej – ma Pan teraz prawo domagać się części z pozostałych składników, jako niewłączonych wcześniej od podziału.

Z kolei jeśli doszło o sądowego działu spadki i Pana matka złożyła nieprawdziwe zapewnienie spadkowe co do masy spadkowej – należy uznać, że popełniła przestępstwo z art. 233 § 1 i 6 K.k., a więc przestępstwo składania fałszywych zeznań.

Dla przypisania przestępstwa z art. 233 § 1 i 6 K.k., obok wykazania wiedzy oskarżonego co do warunków z tego przepisu, niezbędne jest również udowodnienie strony podmiotowej w postaci winy umyślnej, a więc sytuacji, gdy sprawca miał zamiar zeznania nieprawdy lub zatajenia prawdy. Zamiar ten zachodzi zarówno wtedy, gdy sprawca ma pełną świadomość, iż składa fałszywe zeznania lub zataja to, co mu jest wiadomo (zamiar bezpośredni), jak i wtedy, gdy z możliwością taką się liczy i godzi się na złożenie fałszywego zeznania lub zatajenie tego, co mu jest wiadome (zamiar ewentualny). Treści zawarte w fałszywych zeznaniach muszą być obiektywnie niezgodne z prawdą, jak również subiektywnie nieprawdziwe.

Należy wskazać, że zarówno orzecznictwo jak i doktryna od dawna zgodnie przyjmuje, że niekorzystnym rozporządzeniem mieniem jako znamieniem przestępstwa oszustwa jest każda czynność o charakterze określonej dyspozycji majątkowej, odnoszącej się do ogółu praw majątkowych, ale i zobowiązań kształtujących sytuację majątkową, która skutkuje ogólnym pogorszeniem sytuacji majątkowej pokrzywdzonego, w tym zmniejszeniem szans na zaspokojenie roszczeń w przyszłości (por. wyrok SN z dnia 10 lipca 1937 r., 2 K 646/37, ZO SN 1938, poz. 30; wyrok SN z dnia 14 lutego 1938 r., 3 K 2466/37, ZO SN 1938, poz. 209; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 29 stycznia 2004 r., I KZP 37/03, LEX nr 140096). Nie budzi także wątpliwości i to, że omawiane przestępstwo może przybrać postać tzw. ,,oszustwa sądowego”, tj. przestępstwa, w którym wydane przez sąd orzeczenie, w następstwie wprowadzenia go w błąd na skutek np. złożenia przez stronę fałszywego oświadczenie spadkowego, pogarsza sytuację majątkową pokrzywdzonego, nawet jeśli może on doprowadzić do przywrócenia poprzedniego stanu rzeczy (por. wyrok SN z dnia 12 października 1933 r., 1 K 565/32, ZO SN 1934, poz. 8; wyrok SN z dnia 11 maja 1937 r., 2 K 244/37, ZO Sn 1937, poz. 337; postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2004 r., I KZP 37/03, LEX nr 140096).

Jednocześnie może Pan, jak w przypadku umowy o dział spadku, dochodzić roszczeń z tytułu pozostałej części masy spadkowej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Odrzucenie spadku przez wnuki

Niedawno zmarła matka mojej żony, która zostawiła po sobie same długi. Moja żona ma zamiar odrzucić spadek i nie chce oczywiście, żeby długi przeszły na...

Spadek i podział jednej posesji na dwie

Mój tata zmarł rok temu i razem z moją mamą otrzymaliśmy spadek po nim, który został podzielony u notariusza pół na pół. Ten spadek to...

Jak uczynić mamę jedyną właścicielką małżeńskiego majątku?

Niedawno zmarł tata, nie zostawił testamentu. Została mama, ja i brat. Chcielibyśmy z bratem uczynić mamę jedyną właścicielką całego...

Czy wykonawca ostatniej woli może wstrzymać zapis?

Moja matka zapisała w testamencie swojej siostrze i jej córce pokaźne kwoty pieniężne, zaznaczając w liście, że robi to, gdyż chce, aby jej...

Możliwości przejęcia kamienicy

Moja mama była ustanowiona w testamencie (notarialnym) jedyną spadkobierczynią swojej ciotki. Ciotka zmarła wiele lat temu. Ciotka miała przed dekretem...

Dziedziczenie z bratankiem

Moi rodzice nie żyją, matka zmarła w 2002 r., ojciec w 2008 r. Przedmiotem spadku jest nieruchomość zabudowana z domem i budynkami...

Wybór rodziców w sprawie przepisania domu

Ja i moje rodzeństwo to 8 osób. Rodzice mieli przekazać mi i jednemu z braci swój dom – miało im to zapewnić im opiekę na stare lata....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »