Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo do zachowku syna z pierwszego małżeństwa

Autor: Michał Soćko • Opublikowane: 2018-02-21

Zmarł mój teść. Był dwukrotnie żonaty: z pierwszą żoną miał syna, z drugą nie miał dzieci. Rok przed śmiercią teść sprzedał działkę rekreacyjną znacznej wartości i nie dokonał potem żadnej darowizny. Niestety nie wiemy, czy środki te zużył na własne potrzeby, czy też po jego śmierci były gdzieś zgromadzone. Teść najprawdopodobniej był współwłaścicielem razem z drugą żoną mieszkania, a mieszkanie zostało wykupione od spółdzielni przez córkę drugiej żony. To znaczy, przypuszczamy, że córka drugiej żony wyłożyła środki finansowe, lecz mieszkanie wykupił na siebie i żonę teść. Zmarły zostawił testament, w którym zapisał mieszkanie córce drugiej żony, zaś synowi i wnukom nic nie zapisał, ani w związku z działką, ani z mieszkaniem. Czy w tej sytuacji syn i wnuk mają prawo do zachowku po ojcu i dziadku?

Dopóki Pani mąż żyje, to jedynie on jest uprawniony do zachowku, bowiem wyprzedza w dziedziczeniu swojego syna (a wnuka spadkodawcy).

Według art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.):

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Jak rozumiem, Pani teść rozporządził za życia swoją działką, zaś w testamencie rozporządził lokalem. W ten sposób zakładam, iż nie zostawił po sobie żadnego majątku.

W tym przypadku będzie miał zastosowanie art. 1000 K.c., zgodnie z którym:

„§ 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

§ 2. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

§ 3. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.”

Jeżeli Pani mąż udowodniłby, że pieniądze ze sprzedaży działki Pani teścia zostały po nim na jakimś rachunku bankowym lub stały się przedmiotem darowizny za jego życia (zakładam, że testament nie wskazywał wyraźnie nieruchomości, a powoływał generalnie, iż spadek po zmarłym nabywa w całości córka jego ówczesnej żony), to również zostaną wliczone do masy spadkowej, od której liczony jest zachowek. Z praktyki wiem, że musicie to Państwo ustalić sami lub zgłosić do sądu wniosek o skierowanie zapytań do banku, gdzie Pani teść miał rachunki, jakie było saldo jego rachunku na dzień jego śmierci.

Do spadku po nim wszedł udział w mieszkaniu (co do zasady połowa, gdyż był to majątek wspólny z ówczesną żoną) oraz reszta środków majątkowych (przede wszystkim pieniądze i kosztowniejsze ruchomości).

Obecnie wszystko zależy od inicjatywy Pani męża, ażeby mniej więcej zliczył majątek ojca i wystąpił najpierw pisemnie o zapłatę zachowku przeciwko spadkobiercy testamentowemu.

Proszę mieć jednak na uwadze, iż roszczenia o zachowek przedawniają się.

Zgodnie z art. 1007 K.c.:

„§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.”

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przepisanie mieszkania za opiekę

Rodzice za życia przepisali swoje mieszkanie wnukowi w zamian za opiekę – akt notarialny darowizny z 2014 r. Nie poinformowali nas o tym...

Mieszkanie zapisane w testamencie wnukowi a prawo do zachowku dla córki

Moja mama jest właścicielką mieszkania. Ostatnio poinformowała mnie, że sporządziła u notariusza testament, w którym mieszkanie zapisuje wnukowi...

Jak przekazać mieszkanie żeby nie płacić zachowku?

Pozostało mi niewiele czasu, jestem nieuleczalnie chora, dlatego chciałabym przekazać córce mieszkanie własnościowe, tak by nie płaciła zachowku drugiej...

Czy rodzeństwu zmarłego męża należy się zachowek?

W 2003 r. matka mojego męża przeniosła na niego tytułem darmowym prawo do swojego całego majątku. Pół roku wcześniej na każde z rodzeństwa męża...

Dochodzenia zachowku przez pominięte dziecko

Mój mąż ma córkę z pierwszego małżeństwa, z którą nie jesteśmy w najlepszych stosunkach. Z naszego związku mamy dwoje dzieci. Czy...

Wyliczenie zachowku dla rodzeństwa

Matka zmarła pół roku temu, nie pozostawiła żadnego majątku, ale 12 lat temu darowała mi mieszkanie. Wartość mieszkania wpisana w akcie notarialnym...

Co zrobić, jeśli ojciec przepisał cały majątek na konkubinę?

Niedawno zmarł mój ojciec, a ja jestem jego jedynym dzieckiem. Ojciec przez ostatnie lata mieszkał z konkubiną, której podobno przepisał cały...

Sprzedaż domu przed śmiercią ojca a zachowek

Ojciec zmarł w 2013 r. Miał być testament, lecz drogą pantoflową dowiedziałem się, że tuż przed śmiercią żona chorego ojca przeniosła go do...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »