Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo dzieci z pierwszego małżeństwa do zachowku

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-07-20

Matka zmarła w 1970 roku. Po jej śmierci ojciec ożenił się po raz drugi i miał z drugą żoną córkę. Cały majątek jeszcze za życia podarował żonie. W 1998 roku zmarł. Z kolei wdowa przepisała majątek ich wspólnej córce. Teraz dzieci z pierwszego małżeństwa wniosły o spadek. Jakie mają prawa do spadku i czy ich przyrodnia siostra będzie musiała ich spłacić?

Zasadniczo dzieci zmarłej w 1970 roku i zmarłego w 1998 roku – z uwagi na uczynioną przez niego darowiznę na rzecz żony – miałyby prawo do zachowku.

Zgodnie z art. 991 § 1 zstępnym (np. dzieciom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału, tzw. zachowek. Zgodnie z § 2 tego przepisu, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 K.c.), jednakże podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania.

Udział spadkowy, o którym mowa w art. 991 § 1, należy rozumieć jako ułamek określający, jaka część majątku spadkowego przypadłaby uprawnionemu do zachowku, gdyby doszedł do dziedziczenia na podstawie ustawy. Wielkość tego udziału określana jest zgodnie z art. 931 i n., z uwzględnieniem szczególnego uregulowania zawartego w art. 992.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu.

Kodeks nie określa terminu przedawnienia roszczenia o zachowek w sytuacji, gdy dziedziczenie oparte jest na przepisach ustawy. Tymczasem w praktyce czasami zdarza się, że roszczenie o uzupełnienie zachowku przysługuje spadkobiercy ustawowemu. Taka sytuacja może wystąpić np. wówczas, gdy do dziedziczenia dochodzą małżonek w zbiegu z rodzeństwem, a doliczeniu podlegają znaczne darowizny. Może się wówczas okazać, że udział małżonka nie pokrywa należnego mu zachowku. W takiej sytuacji należy stosować per analogiam art. 1007 § 2 i przyjąć, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem trzech lat od otwarcia spadku.

Jeśli od 1998 roku nikt nie wystąpił o zachowek po zmarłym, obawiam się, że obecnie sąd – poprzez podniesienie zarzutu przedawnienia przez stronę pozwaną – oddali pozew o zachowek.

Jeśli bowiem zmarły nie miał nic w momencie śmierci, to nic nie wchodzi w skład masy spadkowej. Jedynym roszczeniem byłby zachowek, ale z uwagi na upływ czasu to roszczenie uległo przedawnieniu.

Ich przyrodnia siostra nie ma tu żadnych zobowiązań. Nic nie otrzymała bezpośrednio od zmarłego ojca.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przepisanie gospodarstwa

Rodzice mieli troje dzieci. W latach 90-tych przepisali gospodarstwo rolne jednemu z nich (najstarszemu synowi) – była to umowa darowizny...

Czy nie mogę starać się o zachowek?

Cztery lata temu zmarła moja mama. W testamencie cały swój udział w domy przepisała mojego bratu. Rodzice nie żyją. Jest nas czworo rodzeństwa....

Nieodpłatne przysporzenie od spadkodawcy

Mój mąż umową o częściowy dział spadku oraz zniesienia współwłasności dokonał nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości na rzecz...

Mniejsza darowizna, czy należy się wyrównanie?

Dostałem mniejszą darowiznę niż siostra, czy należy mi się wyrównanie w zachowku? Akty notarialne obu darowizn zostały sporządzone 19 lat temu, ojciec...

Substrat zachowku i scheda spadkowa – roszczenia spadkobiercy

Niedawno zmarła moja mama, nie pozostawiając testamentu. Dowiedziałem się od brata, że w żadnej części nie dziedziczę po mamie jej domu, gdyż trzy...

Wysokie żądania zapłaty zachowku

Jestem spadkobiercą III grupy. Otrzymałem w spadku (testament) nieruchomość. Zapłaciłem za jej wycenę. Zmarła miała 2 dzieci (dorosły syn...

Słowne ustalenia między spadkobiercami

W 1990 r. zmarł mój ojciec. Na prośbę mamy uregulowałam sytuację prawną. Mama otrzymała większą część nieruchomości, my (rodzeństwo) mniejsze....

Spłata za życia zamiast spadku po śmierci

Około 20 lat temu babcia zapisała na mnie mieszkanie w testamencie, powołując mnie do całości spadku. Babcia ma 3 synów. Obawiam się, że będą...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »