Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Problem ze spadkiem

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2015-03-16

W 2002 roku zmarła nasza mama. Rok później odbyła się sprawa spadkowa. Wniosek został złożony w związku z dziedziczeniem mieszkania. Na sprawie spadkowej nie podaliśmy, że w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne – mama odziedziczyła działkę (jest wpis w księgach wieczystych, że była współwłaścicielką 1/4 gruntu). Czy w związku z tym konieczna jest kolejna sprawa spadkowa? Jak dalej załatwić formalności związane z ustaleniem własności tej działki? Podobno fakt, że sprawa nie jest jeszcze uregulowana uniemożliwia sprzedaż współwłaścicielom ich części działki. Sprawa jest o tyle ważna, że jeden z współwłaścicieli straszy nas, że odbierze nam naszą część, po ogłoszeniu w prasie.

Wszystkie konieczne kroki, w celu uregulowania sytuacji prawnej po Pani zmarłej mamie zostały już podjęte, bowiem jak wynika z treści pytania, w roku 2003 sąd rejonowy wydał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Jeśli spadek otwarł się po dniu 14 lutego 2001 r. to dziedziczenie gospodarstw rolnych odbywa się na zasadach ogólnych, a nie wedle reżimu szczególnego, określonego w art. 1058 i nast. Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r. (sygn. akt P 4/99, ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 14 lutego 2001 r. Nr 11, poz. 91), za niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej uznane zostały przepisy, które warunkowały nabycie w drodze dziedziczenia gospodarstwa rolnego, tj. ponad 1 ha powierzchni gruntów rolnych, od określonych przymiotów indywidualnych spadkobierców, jak np. odpowiednie przygotowanie rolnicze, trwała niezdolność do pracy.

Chwilą otwarcia spadku jest dzień śmierci spadkodawcy i z tą chwilą spadkobierca nabywa spadek, niezależnie od tego, kiedy zostanie przeprowadzone postępowanie spadkowe (art. 924 i 925 K.c.). Skoro w Państwa przypadku w ogóle nie powstaje problem dziedziczenia gospodarstwa rolnego na podstawie przepisów szczególnych, bowiem Pani mama zmarła po dniu 14 lutego 2001 r., sąd w postanowieniu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku w ogóle nie wskazuje, kto i w jakiej części nabył ewentualne gospodarstwo rolne.

Udział każdego ze spadkobierców, określony w postanowieniu sądu, „przenosi się” na wszystkie składniki masy spadkowej, nie tylko na lokal mieszkalny, ale także na pozostawiony w spadku udział 1/4 w prawie własności nieruchomości rolnej. Nie ma zatem potrzeby ponownie wszczynać sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po mamie, sprawa ta jest już od wielu lat prawomocnie zakończona, a stan prawny nieruchomości jest uregulowany, przeciwnie niż informują Panią postronne osoby lub pozostali współwłaściciele. Pozostaje Państwu wobec tego dokonanie wpisu zmian w księdze wieczystej na podstawie ww. dokumentu urzędowego (postanowienie sądu), a więc złożenie wniosku o wpis nowych właścicieli, czyli spadkobierców udziału 1/4. Istnieje również możliwość, aby wszyscy współspadkobiercy, jeśli nie tylko jedna osoba dziedziczy po Pani matce, zbyli swój udział w prawie własności nieruchomości rolnej, który służy im niepodzielnie. W ten sposób to przyszły nabywca tego udziału zostanie od razu wpisany do księgi wieczystej.

Współwłasność w częściach ułamkowych, a z taką mamy do czynienia w tej sprawie, regulują przepisy art. 195-221 w zw. z art. 1035 K.c. Oznacza to, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzić swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 K.c.). Dlatego jako spadkobiercy, jeszcze przed działem spadku, mogą Państwo łącznie zbyć swój udział 1/4 na rzecz wybranej osoby, przy czym warunkiem jest porozumienie pomiędzy spadkobiercami, uprawnionymi z tego udziału, ale już zgody pozostałych współwłaścicieli nie potrzeba dla skuteczności transakcji sprzedaży. U notariusza należy okazać m.in. postanowienie sądu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz aktualny odpis z księgi wieczystej dla danej nieruchomości.

Współwłaściciel, o którym Pani pisze, prawdopodobnie zamierza złożyć wniosek o stwierdzenie zasiedzenia całej nieruchomości, poza udziałem, który mu przysługuje. Może to uczynić, jeśli udowodni, że przez 30 lat posiadał całą nieruchomość jako jej posiadacz samoistny (art. 172 K.c.), regulując zobowiązania publicznoprawne (np. podatek rolny), związane z tą nieruchomością, uprawiając ją, wykonując inne czynności, które należą do zakresu uprawnień właścicielskich. W pytaniu nie ma informacji, czy jest w ogóle możliwe udowodnienie koniecznej przesłanki długości posiadania samoistnego. Dla stwierdzenia zasiedzenia znaczenie zasadnicze ma określony powyżej czas bierności pozostałych współwłaścicieli.

Jeśli chodzi o ogłoszenie o toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia zasiedzenia, to sąd może je zarządzić, jeśli wnioskodawca nie wskazuje zainteresowanych w sprawie, czyli pozostałych współwłaścicieli wpisanych do księgi wieczystej lub ich spadkobierców (art. 609 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Ogłoszenie będzie również zamieszczone w siedzibie sądu właściwego według miejsca położenia nieruchomości, jednak tylko przez trzy miesiące, dlatego warto systematycznie sprawdzać treść tablicy ogłoszeń sądowych, aby celowe działanie tego współwłaściciela nie doprowadziło do pozbawienia Państwa obrony własnych interesów w toku postępowania o zasiedzenie, zwłaszcza, że już sygnalizuje on swój zamiar.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Zmiana postanowienia o nabyciu spadku

Moja ciotka zapisała w testamencie część majątku mojemu bratu. Jednak po jej śmierci jej dzieci przeprowadziły postępowanie spadkowe, nie...

Jak uzyskać postanowienie o prawie do spadku z pominięciem długu zmarłego?

Postępowanie o zwrot nieruchomości w urzędzie państwowym zostało zawieszone z uwagi na śmierć jednego ze spadkobierców i na brak...

Jak dowieść ostatniej woli mimo nieważnego testamentu?

Mój wujek niedawno zmarł. Spisał z pomocą krewnej testament, który podpisał, ale jednak jest nieważny, bo nie jest własnoręczny. W testamencie...

Spadek po babci

Przed dwoma laty zmarła nasza babcia. Dziadek nie żyje od lat. Pozostawili po sobie dom z dużą, podzielną działkę budowlaną oraz ziemię rolną....

Problem dziedziczenia w związkach pozamałżeńskich

Od ponad 10 lat mieszkam w domu mojego partnera, żyjąc w związku pozamałżeńskim. Ostatnio mój partner zmarł. Z poprzedniego związku ma...

Porządek dziedziczenia, czyli jak dziedziczymy po ojcu?

Zmarł mój ojciec, pozostawiając po sobie dom na wsi i kilka hektarów ziemi. Matka i my (2 siostry i dwóch braci) nie mieszkaliśmy z ojcem,...

Pieniądze w spadku

1 lipca sprzedałam nieruchomość mojego męża. 6 lipca mąż zmarł. Należność za sprzedaną nieruchomość wpłynęła, zgodnie z zapisem w akcie...

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto dostanie spadek

Mam syna i wnuczkę po zmarłej córce. Moja żona nie żyje. Jaki udział w spadku po mojej śmierci otrzymają syn i wnuczka według...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »