Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Procentowy podział spadku w testamencie

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-08-06

Tata (który był wdowcem) zmarł dwa miesiące temu. Majątek, tj. mieszkanie własnościowe (bez księgi wieczystej) i działkę podzielił między nas (dzieci) procentowo w testamencie. Chcemy sprzedać nieruchomości i podzielić się sumą według woli taty. Czy możemy to zrobić? Jak załatwia się formalności? Kiedy zgłaszamy te fakty do urzędu skarbowego i jakie są podatki? Czy mamy sami wycenić nieruchomości, czy trzeba do tego jakiegoś urzędnika? Czy powinnam wiedzieć jeszcze o jakichś istotnych formalnościach?

Uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku powoduje, że mogą Państwo wszyscy dysponować całym majątkiem. Nie uprawnia to jednakże konkretnych osób do konkretnych rzeczy. W tej sytuacji dokonuje się działu spadku. W mojej ocenie jednak, skoro Państwo jako współspadkobiercy jesteście zgodni co do sprzedaży nieruchomości, mogą Państwo to zrobić bez działu spadku. W tej sytuacji sprzedającymi będą wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Niektórzy mogą notarialnie upoważnić pozostałych do reprezentowania ich przy sporządzaniu umowy sprzedaży. Można też do takiej czynności upoważnić jednego ze współspadkobierców (on będzie zajmował się ustaleniem kupca, ceny i dokonania czynności). Po sprzedaży nieruchomości spadkobiercy podzielą się pieniędzmi uzyskanymi za sprzedaż w stosunku do udziałów procentowych, jakie mają w spadku.

Dla bezpieczeństwa jednakże mogą Państwo – współspadkobiercy – zawrzeć notarialnie umowę o dział spadku, w którego skład wchodzi nieruchomość. To dopuszczalna forma działu spadku, jeśli spadkobiercy są zgodni co do podziału. W takiej umowie można zawrzeć postanowienia dotyczące zamiaru sprzedaży nieruchomości, wskazanie osoby, która zajmie się sprzedażą, oraz minimalną cenę sprzedaży, a także postanowienia co do spłat spadkobierców.

Według mnie w Państwa przypadku nie ma potrzeby dokonywania sądowego działu spadku (jeśli nieruchomość ma być sprzedana, to nie trzeba przeprowadzać zniesienia współwłasności), zwłaszcza że sprzedaż sądowa odbywa się w drodze licytacji, co powoduje, że cena nieruchomości uzyskana za sprzedaż jest zazwyczaj niższa niż uzyskana na wolnym rynku.

Reasumując, należy na podstawie stwierdzenia nabycia spadku po ojcu dokonać zmiany w księgach wieczystych nieruchomości – spadkobiercy zostaną wpisani jako współwłaściciele nieruchomości.

Po zmianach w księgach wieczystych można zawrzeć umowę notarialną w sprawie działu spadku, w której spadkobiercy postanowią sprzedać nieruchomość wyznaczając cenę minimalną, upoważniając jednego z nich do dokonania czynności oraz dokonując wstępnego podziału planowanych do uzyskania środków;

Ewentualnie wszyscy współspadkobiercy wspólnie sprzedają nieruchomość bez wcześniejszej umowy o dziale.

Jak wynika z Pani pytania, nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej. Osobiście radziłabym zatem jak najszybciej taką księgę założyć, bowiem sprzedaż nieruchomości bez księgi wieczystej może być bardzo utrudniona.

Aby założyć księgę, należy złożyć wniosek w wydziale ksiąg wieczystych sądu rejonowego, w którego okręgu położona jest nieruchomość. Coraz powszechniej księgi prowadzone są w specjalnym systemie komputerowym w postaci elektronicznej, większość sądów wieczystoksięgowych jest już podłączona do tego systemu. Na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości można znaleźć formularz wniosku o założenie księgi wieczystej „KW ZAL”. We wniosku należy opisać nieruchomość (numer działki ewidencyjnej, miejsce położenia, obszar) oraz wskazać dane wszystkich właścicieli nieruchomości. Trzeba nadto dołączyć dokumenty potwierdzające prawo własności (np. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku).

Przejdźmy teraz do kwestii podatkowych.

Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku rozpoczyna się bieg sześciomiesięcznego terminu na złożenie przez spadkobierców stosownego zgłoszenia w urzędzie skarbowym. Takie zgłoszenie jest niezbędne, aby spadkobiercy mogli skorzystać z ulgi w podatku od spadku, jeżeli należą do grupy spadkobierców uprawnionych do zwolnienia.

Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn „zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku lub sporządzenia notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia”.

Jeśli zatem złoży Pani właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie SD-Z2, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, to nie będzie Pani musiała płacić tego podatku. Takie zgłoszenie do US powinien złożyć każdy ze spadkobierców. Jeśli w terminie Pani nie złoży takiego oświadczenia, to trzeba będzie się liczyć z zapłatą podatku.

Wypełnić i dostarczyć urzędowi skarbowemu należy zgłoszenie SD-Z2, które znajdzie Pani tu: http://www.archbip.mf.gov.pl/bip/_files_/podatki/formularze_podatkowe/inne/sd-z2.pdf

Należy wypełnić je zgodnie z pouczeniami w nim zawartymi.

Przy sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia należy pamiętać jeszcze o jednej rzeczy. Sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, powoduje powstanie przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji obowiązek zapłaty podatku. Obecnie od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. A contrario sprzedaż odziedziczonej przez Panią nieruchomości dopiero po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, tj. od końca roku, w którym zmarł spadkodawca, nie powoduje powstania przychodu.

Należy również pamiętać, że do sprzedaży nieruchomości nabytych po 31 grudnia 2008 roku zastosowanie ma obowiązujące zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które stanowi, że „wolne od podatku są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych”. Wydatki uznawane za poniesione na „własne cele mieszkaniowe” ustawodawca wymienia w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości w wysokości 19% nie zapłaci Pani, jeżeli sprzeda Pani nabytą w drodze spadku nieruchomość po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, tj. od końca roku, w którym zmarł Pani ojciec, albo pieniądze ze sprzedaży tej nieruchomości przed upływem 5 lat, począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, wydatkuje Pani na własne cele mieszkaniowe.

Co się tyczy wyceny nieruchomości do sprzedaży, to wystarczy, że Pani i pozostali spadkobiercy ustalą jej cenę w oparciu oczywiście o ceny rynkowe podobnych nieruchomości.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Prawo do zachowku po ojcu

Posiadam testament zmarłego w 2009 r. taty, w którym zostałam powołana do całości spadku. Do tej pory nie złożyłam go w sądzie. Czy jeśli teraz założę...

Zapis windykacyjny w testamencie

Czy można przekazać w testamencie dom za pomocą zapisu windykacyjnego na rzecz kilku osób?

Wykonawca testamentu

Jestem rozwiedziony. Chciałbym sporządzić testament na rzecz niepełnoletniej córki, której opiekunem prawnym jest moja była żona. Czy mogę to zrobić tak,...

Poszukiwanie spadkobierców we Francji

Kancelaria genealogiczna z Francji wynajęła polskiego historyka genealoga, który znalazł mnie i moją siostrę w związku ze śmiercią siostry...

Wydziedziczenie syna w testamencie

Otrzymałam pismo z sądu z załączonym testamentem. Z treści testamentu wynika, że mój syn (nieletni) został wydziedziczony przez swojego ojca z powodu braku...

Podział majątku po samobójstwie męża

Mój mąż popełnił samobójstwo. Po jego śmierci policja wydała klucze do naszego mieszkania jego dzieciom. Splądrowały one nasz wspólny majątek...

Problematyczna sprawa mieszkania po mamie

Ja i brat odziedziczyliśmy po mamie jej mieszkanie (po połowie). Chciałabym spłacić mojego brata i zachować mieszkanie – zgodnie z wolą...

Drugi etap postępowania spadkowego, czyli dział spadku

Czy po sądowym stwierdzeniu nabycia spadku w trybie ustawowym (brak testamentu) należy przeprowadzić sądowy dział spadku, gdy istniała małżeńska...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »