Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Protokół testamentu ustnego

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2014-02-27

Gdzie powinien być przechowywany oryginał protokołu testamentu ustnego, otwartego w 1990 r.?

 

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

W czasie, kiedy prowadzona była sprawa spadkowa, a więc w 1990 r., obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 218 ze zm.). W świetle przepisu § 187 tego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w okresie od 19 marca 1988 r. do 30 czerwca 1996 r., protokół przesłuchania świadków testamentu ustnego sąd przesyła do biura spadku wraz z aktami tej sprawy, chyba że wszczęto już postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. W tym wypadku stosuje się odpowiednio przepis § 186 ust. 2. Jeżeli świadków testamentu ustnego sąd przesłuchał w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, odpis protokołu tego przesłuchania przesyła się do biura spadku. Od 1 lipca 1996 r. do końca obowiązywania cytowanego rozporządzenia, tj. do dnia 1 kwietnia 2007 r., przepis § 187 uległ nowelizacji i uzyskał brzmienie: „protokół przesłuchania świadków testamentu ustnego pozostawia się w aktach sprawy”, jednak regulacja ta nie ma zastosowania do podanego w pytaniu stanu faktycznego.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jak zaś stanowi przepis § 186 ust. 2 rozporządzenia (również w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 19 marca 1988 r. do dnia 30 czerwca 1996 r.), po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, w której sąd dokonał ogłoszenia testamentu, testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia przekazuje się do biura spadku. Od 1 lipca 1996 r. przepis § 186 ust. 2 uległ także nowelizacji, w świetle której po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, w której sąd dokonał ogłoszenia testamentu, testament z odpisem protokołu otwarcia i ogłoszenia zabezpiecza się w sądzie, w miejscu do tego przeznaczonym. Oryginał protokołu pozostaje w aktach sprawy.

Dokonując wykładni powyższych przepisów, należy wysnuć wniosek, że odpis testamentu ustnego stwierdzonego w protokole zeznaniami świadków został przekazany po uprawomocnieniu się postanowienia do biura spadku, a oryginał pozostawiono w aktach sprawy. Jeśli w tym przypadku szczególny testament ustny został stwierdzony zeznaniami świadków, złożonymi do protokołu w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (a tak bywa najczęściej), to został on w odpisie przekazany do biura spadku, a oryginał powinien zostać pozostawiony w aktach.

Instytucja „biura spadku” nie istnieje już od ponad 20 lat, dlatego ów odpis został z powrotem przekazany do sądu i złożony w przeznaczonym do tego miejscu, po zmianie przepisów w tym zakresie. Nie zmienia to jednak faktu, że oryginał protokołu testamentu ustnego pozostał w aktach, które po tak długim czasie są już umiejscowione we właściwym archiwum państwowym. Biurem spadku było dawne państwowe biuro notarialne, właściwe według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, które przed reorganizacją notariatu w Polsce na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku prowadziło m. in. księgi wieczyste i wykonywało czynności z zakresu prawa spadkowego.

W aktualnym stanie prawnym odpowiedź na Pańskie pytanie zawierałaby treść § 143 i § 144 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 249 ze zm.). W świetle § 144 tego rozporządzenia protokół przesłuchania świadków testamentu ustnego przechowuje się tak, jak oryginał testamentu; kopię protokołu pozostawia się w aktach sprawy. Jak zaś stanowi § 143 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, jeżeli ogłoszenia testamentu dokonuje sąd w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, należy sporządzić oddzielny protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu. W myśl § 143 ust. 2, „po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, w której sąd dokonał ogłoszenia testamentu, testament z odpisem protokołu otwarcia i ogłoszenia zabezpiecza się w sądzie w przeznaczonej do tego celu kasie pancernej. Oryginał protokołu pozostaje w aktach sprawy”. W zakresie dotyczącym oryginału protokołu przepisy poprzednio obowiązujące i obecne są zatem zbieżne.

Wnioskodawca i uczestnicy postępowania oraz ich pełnomocnicy, realizując zasadę jawności także po prawomocnym zakończeniu postępowania, mają prawo pobrać kserokopię dokumentu z akt sprawy, uiszczając opłatę kancelaryjną w kwocie 1 zł za każdą stronę, a jeśli miałaby to być kopia poświadczona, opłata kancelaryjna wynosi 6 zł za każdą rozpoczętą stronę (art. 77 ust. 1 pkt 1 i art. 78 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, j.t.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.).

Informuję również, że zgodnie z treścią przepisu art. 53 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 427), akta sprawy przechowuje się w sądzie przez okres niezbędny ze względu na rodzaj i charakter sprawy, terminy przedawnienia, interesy osób biorących udział w postępowaniu oraz znaczenie materiałów zawartych w aktach jako źródła informacji. Po okresie przechowywania w sądzie akta sprawy podlegają przekazaniu do właściwych archiwów państwowych (art. 53 § 3 ustawy).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »