Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kiedy zachowek ulega przedawnieniu?

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2014-02-19 • Aktualizacja: 2021-06-25

Moja matka zmarła w 1996 r., ojciec – w 2009 r. Przed śmiercią przekazali w darowiźnie mojej siostrze dom i działkę; ja nie dostałam nic. Siostra miała mnie spłacić, jednak do tej pory tego nie zrobiła. Czy należał mi się zachowek? Jeśli tak, czy nie uległ jeszcze przedawnieniu?

 

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kiedy zachowek ulega przedawnieniu?

Do kiedy można zgłosić roszczenie o zachowek?

Roszczenie o zachowek może być zgłoszone w określonym czasie od daty śmierci spadkodawcy przy braku testamentu lub od daty ogłoszenia testamentu – gdy był on sporządzony. W przypadku śmierci Pani matki były to trzy lata od śmierci lub daty ogłoszenia testamentu. Po tym terminie nie ma już możliwości skutecznego domagania się zachowku lub jego uzupełnienia.

Do oceny roszczenia o zachowek oraz jego zasadniczości bierze się pod uwagę przepisy z dnia śmierci spadkodawcy. Art. 1007 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.) w 1996 r. stanowił:

„§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku”.

W czasie śmierci Pani ojca obowiązywał taki sam zapis dotyczący przedawnienia zachowku.

Jednakże K.c. został zmieniony ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 22 kwietnia 2011 r.). Weszła ona w życie 22 października 2009 r.

Ustawa ta ustanowiła dla roszczenia o zachowek lub jego uzupełnienia pięcioletni okres przedawnienia.

Zgodnie z jej art. 1007:

„§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku”.

Jeżeli śmierci Pani ojca nastąpiła po 22 października 2009 r. – okres przedawnienia zachowku wynosi pięć lat, co oznacza, że upływa on w roku 2014.

Jednocześnie ustawa to ma przepisy przejściowe, które stanowią, że:

„Art. 8. Do roszczeń, o których mowa w art. 1007 ustawy, o której mowa w art. 1, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nie przedawnionych, stosuje się przepisy tego artykułu w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą”.

Przepis dotyczy zgonów przed wejściem w życie ustawy zmieniającej (przed 22 października 2009 r.). Ustalił on zasadę, że jeżeli w dacie wejścia w życie tejże ustawy zmieniającej roszczenie o zachowek lub jego uzupełnienie nie uległo przedawnieniu (np. śmierć nastąpiła 3 lutego 2009 r. – i okres przedawnienia według poprzednich przepisów wynoszący trzy lata w dacie 22 października 2009 r. jeszcze nie upłynął w całości) – okres przedawnienia wynosi 5 lat (ulega przedłużeniu o 2 lata).

Jeżeli Pani ojciec np. 5 maja 2009 r., to okres przedawnienia roszczenia o zachowek wynosi 5 lat i upływa 5 maja 2014 r.

Wielkość zachowku

Co do wielkości zachowku, przepisy nie uległy zmianie. Stosownie do nich prawo do zachowku przysługuje zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy.

Jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – przysługuje mu dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. W innych przypadkach uprawnionemu należy się połowa wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym.

W Pani sprawie występują darowizny o znacznej wartości. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę. Nie dolicza się również do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Szukamy prawnika »