Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przedawnione roszczenie zachowku

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2013-06-25

W marcu 2008 r. nabyłam spadek po mężu (nasze wspólne mieszkanie i 8-letni samochód). Dziedziczenie odbyło się na podstawie testamentu. Czy syn męża z pierwszego małżeństwa może domagać się teraz zachowku? Wydaje mi się, że to roszczenie jest przedawnione. Dodam, że mąż miał troje dzieci: syna z pierwszego małżeństwa oraz dwie córki (nasze wspólne).

 

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Syn spadkodawcy z pierwszego małżeństwa, co do zasady, ma prawo do zachowku po swoim ojcu, jeśli nie został przez niego wydziedziczony w testamencie, podobnie jak pozostałe dzieci. Jednak prawdopodobnie w tej sprawie doszło już do przedawnienia roszczenia o zachowek, o czym niżej.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jak stanowi przepis art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.), zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). W świetle powyższego syn męża ma prawo do zachowku w wysokości 1/2 albo 2/3 udziału spadkowego, jaki by otrzymał, gdyby dziedzicząc z ustawy, mógł nabyć majątek po ojcu. Gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy, to do spadku doszłaby Pani oraz troje dzieci spadkodawcy, każde z Was w udziale 1/4 (art. 931 § 1 K.c.).

Do 23 października 2011 r. termin przedawnienia roszczenia o zachowek wynosił trzy lata od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 K.c.), zatem proszę koniecznie ustalić, kiedy w Państwa sprawie został otwarty i ogłoszony testament męża, gdyż ten dzień decyduje o powstaniu i pierwszym dniu biegu terminu przedawnienia roszczenia syna męża z pierwszego małżeństwa. Można to zrobić w sekretariacie sądu poprzez przejrzenie akt sprawy spadkowej; zapewne będzie to dzień wydania postanowienia w sprawie stwierdzenia nabycia spadku. Jako wnioskodawczyni lub uczestniczka ma Pani prawo dostępu do akt postępowania w dowolnym czasie, także po przeniesieniu tych akt do archiwum sądowego (co raczej już nastąpiło wobec upływu ponad czterech lat od zakończenia postępowania).

Konieczne jest podanie sygnatury akt sprawy, wskazanej w treści postanowienia sądowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku. Sugeruję pobrać kopię protokołu rozprawy, podczas której doszło do otwarcia i ogłoszenia testamentu. Jest to możliwe zarówno w sekretariacie sądu, na pisemny wniosek, jak i w archiwum; koszt – 1 zł za stronę, ewentualnie 6 zł za stronę, jeśli będzie to kopia poświadczona za zgodność z oryginałem (art. 77 i 78 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Znaki opłaty sądowej należy nakleić na wniosek. Dysponując dowodem, kiedy rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczenia syna męża o zachowek, może Pani bronić swego stanowiska i konsekwentnie odmawiać zapłaty, także przed sądem.

Przykładowo, gdyby testament został ogłoszony w dniu 31 marca 2008 r., to roszczenie syna męża przedawniło się z dniem 31 marca 2011 r. i nie musi Pani już zaspokajać żądań pasierba. Jeśli teraz wytoczy on przeciwko Pani proces cywilny o zachowek, proszę podnieść zarzut przedawnienia roszczenia, a sąd wskutek uznania zasadności tego zarzutu oddali powództwo w całości, obciążając kosztami procesu na Pani rzecz stronę powodową (syna męża), jako stronę przegrywającą proces.

Od 23 października 2011 r. termin przedawnienia roszczeń o zachowek jest dłuższy i wynosi pięć lat od ogłoszenia testamentu. Jeśli jednak przed wejściem w życie ustawy z dnia 18 marca 2011 r. nowelizującej Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 85, poz. 458) roszczenia już uległy przedawnieniu, nie może mieć zastosowania termin dłuższy i syn męża nie może wywodzić dla siebie korzystnych skutków prawnych z tej zmiany ustawowej. Tylko gdyby przed 23 października 2011 r. jego roszczenie nie uległo jeszcze przedawnieniu, zastosowanie miałby termin pięcioletni, a w konsekwencji brzmienie przepisu po nowelizacji, wydłużające termin przedawnienia roszczenia o zachowek.

Na marginesie informuję, iż podstawą obliczenia zachowku jest suma połowy wartości lokalu mieszkalnego (druga połowa należy się Pani na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej) oraz wartości 8-letniego samochodu, które to przedmioty nabyła Pani w drodze dziedziczenia po mężu, ewentualnie powiększona o inne dobra majątkowe, jakie pozostawił mąż (np. środki na rachunkach bankowych, co do których spadkodawca nie uczynił dyspozycji na wypadek śmierci). Od tej sumy obliczyć trzeba wartość pieniężną 1/4 udziału, która należałaby się pasierbowi, gdyby dziedziczył po ojcu z ustawy, a następnie obliczyć 2/3 lub 1/2 z tej 1/4 wartości (zależnie od tego, czy syn jest trwale niezdolny do pracy).

 

 

*Stan prawny z dnia 11.07.2012 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »