Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przejście spadku na zstępnych

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-02-01

Trzy siostry dziedziczą ustawowo po zmarłej bratanicy. Czy odrzucenie spadku przez jedną z sióstr spowoduje dziedziczenie po niej przez jej dzieci?

Spadkiem jest ogół praw i obowiązków majątkowych, jakie spadkodawca pozostawia po sobie, według stanu na czas otwarcia spadku (czyli na chwilę śmierci spadkodawcy) – art. 922 i art. 924 Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.).

Zgodnie z art. 1012 K.c. spadkobierca ma trzy możliwości:

1) przyjąć spadek wprost – bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe;

2) przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza);

3) odrzucić spadek.

Zasady przyjęcia lub odrzucania są następujące:

1) Oświadczenie o przyjęciu (zarówno prostym jak i z dobrodziejstwem inwentarza) lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art. 1015 § 1 K.c.). Termin ten nie podlega przywróceniu, a złożenie oświadczenia po jego upływie nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, kiedy spadkobierca nie złożył żadnego oświadczenia pod wpływem błędu lub groźby, wówczas może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu, uchylenie się wymaga zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 3 K.c.).

2) Jeśli w powyższym terminie brak jest jakiegokolwiek oświadczenia spadkobiercy, uważa się że spadkobierca przyjął spadek wprost (art. 1015 § 2 K.c.), chyba że jest on osobą niemającą pełnej zdolności do czynności prawnych (poniżej 18 lat albo ubezwłasnowolnioną) albo osobą, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo też spadkobiercą jest osoba prawna – wówczas brak takiego oświadczenia jest równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Jakie są skutki tych oświadczeń?

1) W przypadku przyjęcia prostego – spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia (art. 1031 § 1 K.c.):

a) do chwili przyjęcia spadku (czyli de facto do upływu 6-miesięcznego terminu) – ponosi on odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku – art. 1030 K.c.,

b) od chwili przyjęcia – ponosi odpowiedzialność całym swoim majątkiem – art. 1030 K.c.

2) W przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1031 § 2 K.c.):

a) spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w inwentarzu,

b) ograniczenie to jednak odpada, jeśli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nieistniejące długi,

c) jeśli spadkobierca spłacił niektóre długi spadkowe, nie wiedząc o istnieniu innych długów, ponosi odpowiedzialność za niespłacone długi tylko do wysokości różnicy między wartością ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które spłacił (czyli de facto, jeśli spłaci spadkobierca niektóre długi, to za pozostałe odpowiada on tylko tym, co jeszcze zostało w spadku) – art. 1032 § 1 K.c.,

d) natomiast jeśli spadkobierca spłacił część długów spadkowych, a wiedział o istnieniu innych, to wówczas ponosi on za niespłacone długi odpowiedzialność ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe (art. 1032 § 2 K.c.).

3) W przypadku odrzucenia spadku spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 K.c.).

Odrzucenie spadku przez jedną z sióstr spowoduje jego przejście na jej dzieci, jako jej zstępnych.

Jeżeli natomiast jedna z sióstr posiada małoletnie dziecko to oświadczenia o odrzuceniu spadku nie może ona złożyć w jego imieniu bez zgody sądu rodzinnego.

Zgodnie z art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Konieczne będzie więc zezwolenie sądu opiekuńczego, inaczej oświadczenie o odrzuceniu będzie nieważne. Sąd, oprócz kwestii prawnych, będzie rozważał celowość odrzucenia spadku z gospodarczego punktu widzenia, z uwagi na dobro dziecka. W postępowaniu przed sądem opiekuńczym będzie trzeba wskazać powody, dla których ma nastąpić odrzucenie spadku.

Po otrzymaniu zgody sądu na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka trzeba złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku (w jego treści nie ma już natomiast potrzeby wskazania ważnych powodów). Sąd udziela zezwolenia zgodnie z art. 583 Kodeksu postępowania cywilnego na wniosek jednego z rodziców. Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie dotyczy (czyli dziecka) – art. 569 § 1 K.p.c., do wydziału rodzinnego i nieletnich. Opłata od wniosku wynosi 40 zł.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy trzeba przeprowadzać postępowanie spadkowe?

Dwa miesiące temu zmarł mój mąż. Wspólnie byliśmy właścicielami mieszkania i działki. Mam trzy pełnoletnie córki, które chętnie wyrzekną się...

Główne zasady dziedziczenia

Mój ojciec zmarł nagle, był rozwiedziony z moją matką. Z tego małżeństwa jest nas trójka rodzeństwa. Wszyscy już jesteśmy dorośli. Ojciec od...

Zasady dziedziczenia po mamie i jej drugim mężu

Moja mama zmarła kilka miesięcy temu. Jej mąż zmarł dwa lata wcześniej. Oboje byli współwłaścicielami mieszkania. Mąż mojej mamy miał dwoje dzieci...

Spadek dla rodzeństwa

Moja babcia po śmierci pierwszego męża ponownie wyszła za mąż za pana, który był wdowcem i nie miał dzieci, miał rodzeństwo. Moje pytanie dotyczy...

Rozporządzanie majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej

Moja pełnoletnia córka przebywa w DPS, jest ubezwłasnowolniona całkowicie. Za miesiąc zostanie przeprowadzona sprawa sądowa w celu ustanowienia...

Czy mogę dziedziczyć po biologicznej matce, która oddała mnie do domu dziecka?

Niedawno zmarła moja biologiczna matka. Oddała mnie do domu dziecka zaraz po urodzeniu, a później byłam adoptowana przez inną rodzinę. Moi rodzice...

Co zrobić, aby mieszkanie było mamy po śmierci taty?

Niedawno zmarł nasz tata. Spadkobiercami jest dwoje jego dzieci i mama. Co zrobić, aby całe mieszkanie było mamy po śmierci taty? Jak przepisać na nią...

Pozbawienie spadku spadkobiercę ustawowego

Moją obecną żonę poznałem dwa lata temu, w tym czasie ona rozwiodła się ze swoim mężem, a ja ze swoją żona. Oboje mamy dzieci, tzn. moja żona...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »