Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przeniesienie składników spadku na drugiego spadkobiercę

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-11-25

Ja i brat dziedziczymy po mamie. Mama poza mieszkaniem zostawiła długi. Przyjęliśmy spadek. Czy istnieje możliwość przeniesienia składników spadku (całego majątku) u notariusza na mojego brata? Czy w przypadku udziału w nieruchomości możliwa jest taka forma podziału spadku? Czy zniesiona zostanie solidarna odpowiedzialność za długi spadkowe, czy też wierzyciele będą ode mnie domagać się spłaty połowy zadłużenia?

Na wstępie przedstawię Pani przewidziane prawem możliwości podziału spadku. Z punktu widzenia trybu działu spadku można wyróżnić drogę sądową oraz notarialną.

Jeżeli między Państwem nie ma sporu co do sposobu działu spadku, ewentualnych rozliczeń itp., najprostszym, najszybszym, ale z kolei droższym sposobem jest umowny dział spadku – przeprowadzenie działu spadku w drodze umowy notarialnej, u notariusza. Koszt aktu notarialnego stanowi taksa notarialna plus podatek od czynności cywilnoprawnej 2%.

Maksymalna stawka taksy notarialnej jest zależna od wartości majątku podlegającego działowi i wynosi od wartości:

  • wartość majątku do 3000 zł – maksymalna opłata 100 zł,
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000zł,
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowiźnie więcej niż 7500 zł.

Powyższe kwoty są kwotami maksymalnymi, jakie może naliczyć notariusz. Do powyższych kwot notariusz doliczy 23% podatku VAT.

Zgodny dział spadku można przeprowadzić także przed sądem, gdzie stawki są dużo niższe.

Wysokość opłaty sądowej w sprawie o dział spadku wynosi (zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):

  • 500 zł – od wniosku o dział spadku,
  • 300 zł – jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku,
  • 1000 zł – od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności,
  • 600 zł – od wniosku, jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności.

Z punktu widzenia sposobu dokonania działu spadku można wyróżnić:

  • podział fizyczny spadku – podział w naturze,
  • przyznanie przedmiotów spadkowych jednemu spadkobiercy, z obowiązkiem spłaty pozostałych lub bez takiej spłaty,
  • podział cywilny – polega na sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład spadku i podziale uzyskanej w tej sumy między współspadkobiercami.

Zarówno w trakcie podziału spadku przed notariuszem, jak i przed sądem będzie Pani musiała wykazać, co wchodzi w skład spadku po zmarłej mamie i co będzie podlegało podziałowi. Niestety nie da się przenieść w trakcie działu spadku całego udziału jednego spadkobiercy na rzecz drugiego bez dokładnego przedstawienia, co wchodzi w skład spadku.

Jeżeli Pani odmówi przedstawienia składu spadku notariusz w ogóle nie przeprowadzi postępowania działowego, a sąd zarządzi spis inwentarza (czyli tego, co weszło w skład spadku) przez komornika.

Przedmiotem działu spadku mogą być wyłącznie aktywa, a zatem stan czynny spadku. Podział długów spadkowych jest natomiast tylko konsekwencją dokonania działu aktywów i następuje z mocy samego prawa.

Wynika to wprost z art. 1034 § 2 oraz art. 1081 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.).

Jak wskazuje art. 1034 § 1 K.c., „do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości udziałów”.

Według zaś § 2 art. 1034 K.c. „od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów”.

Art. 1081 K.c. dotyczy natomiast odpowiedzialność za długi spadkowe związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Te długi „ponosi od chwili działu spadku spadkobierca, któremu to gospodarstwo przypadło, oraz spadkobiercy otrzymujący od niego spłaty. Każdy z tych spadkobierców ponosi odpowiedzialność w stosunku do wartości otrzymanego udziału. Odpowiedzialność za inne długi ponoszą wszyscy spadkobiercy na zasadach ogólnych”.

W Pani przypadku będzie miał zastosowanie art. 1034 § 2 K.c. – zgodnie z tym przepisem po dokonaniu działu spadku będzie Pani nadal odpowiadać za długi spadkowe odpowiednio do Pani udziału w spadku po mamie, a więc w 1/2.

To, że cały spadek zgodnie z porozumieniem stron przypadnie w wyniku działu spadku jednemu ze spadkobierców, czyli Pani bratu bez spłaty na rzecz Pani, nie powoduje, że nie będzie odpowiadać Pani za długi spadkowe. Co więcej, odpowiada Pani za te długi (za 1/2) całym swoim majątkiem, ponieważ, jak rozumiem, przyjęła Pani spadek wprost.

Wierzyciele mamy mogą więc żądać od Pani i ewentualnie egzekwować, po uzyskaniu tytułu wykonawczego, 1/2 długów zmarłej.

Warto pamiętać, że co prawda w umowie o dział spadku spadkobiercy mogą ustalić, kto z nich i w jakim zakresie ma uregulować długi spadkowe, jednakże umowa w tym przedmiocie będzie miała skutek tylko między jej uczestnikami i w żadnej mierze nie rzutuje na odpowiedzialność wobec wierzycieli. Również ewentualne dokonanie podziału pasywów w sądowym orzeczeniu działowym nie wiąże wierzycieli.

Nawet więc jeżeli sąd wskazałby w postanowieniu działowym, że to spadkobiercy, któremu w wyniku działu spadku przypada przedmiot spadku (bez spłat) ma obowiązek zapłaty wszystkich zobowiązań spadkowych, to takie orzeczenie nie byłoby skuteczne względem wierzycieli, którzy, jak wspomniałam powyżej, mogą egzekwować długi od spadkobierców zgodnie z art. 1034 § 2 K.c.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Prawo do wyższego zachowku

Pół roku temu zmarł mój syn. Całość spadku nabyła żona, a ja pozostałam jedyną osobą uprawnioną do zachowku, którego – mimo wezwań –...

Oszczędności jako składnik masy spadkowej

Byłem pełnomocnikiem do konta bankowego mojego ojca. Krótko przed jego śmiercią zrobiłem spory przelew z jego oszczędności na moje konto (miało być...

Jak podzielić spadek między spadkobierców?

Rodzice byli współwłaścicielami nieruchomości. Mieli dwoje dzieci. Ojciec zmarł w 1990 r., nie spisując testamentu. Mama zmarła w 2010 r., zostawiając...

Czy stwierdzenie nabycia spadku to podział majątku?

Moja mama zmarła rok temu (była wdową). Wiedząc, że ma długi, odrzuciłem spadek. Niedawno okazało się, że miała swoje mieszkanie, zatem moje dzieci mogą...

Problematyczna sprawa mieszkania po mamie

Ja i brat odziedziczyliśmy po mamie jej mieszkanie (po połowie). Chciałabym spłacić mojego brata i zachować mieszkanie – zgodnie z wolą...

Okres na zrzeczenie się spadku na korzyść innego spadkobiercy

Pięć lat temu zmarł mój tata, nie zostawił testamentu. Ja i mama jesteśmy jego spadkobierczyniami. Czy obecnie nie minął mi jeszcze okres na zrzeczenie...

Środki z OFE i kredyt hipoteczny po śmierci męża

Przed 3 miesiącami zmarł mój mąż, nie zostawił testamentu. Mamy jedno pełnoletnie i dwoje niepełnoletnich dzieci. Ponieważ w deklaracji OFE mąż...

Spadek z udziałowcami

Jestem współwłaścicielką nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym. Udziałowcem w spadku jest też bratanica mojego zmarłego męża....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »