Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przeprowadzenie postępowania spadkowego bez udziału mamy

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-12-30

Miesiąc temu zmarł mój ojciec. Spadkobiercami są: mama, ja i siostra. Mama po śmierci ojca przeżywa załamanie, ma problemy z odróżnieniem fikcji od rzeczywistości. Czy możemy przeprowadzić postępowanie spadkowe bez udziału mamy? Zależy nam na jej spokoju i komforcie.

Jeśli Pana ojciec nie pozostawił testamentu, to po jego śmierci miało miejsce dziedziczenie ustawowe.

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w zasadzie w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Jak wynika z opisu sprawy, spadek po Pana zmarłym ojcu nabyli w równych częściach Pan, Pana siostra i Pana mama.

Zgodnie bowiem z prawem polskim spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy, zatem późniejsze postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku tylko stwierdza już istniejący stan (ma charakter deklaratoryjny).

Wracając do dziedziczenia po Pana tacie, najpierw musi Pan zostać uznany za spadkobiercę – czyli uzyskać stwierdzenie nabycia spadku.

Stwierdzenie nabycia spadku można dokonać w sądzie lub przed notariuszem (wtedy otrzymuje się tzw. akt poświadczenia dziedziczenia).

W sądzie należy złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po Pana ojcu. Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

Pomimo zamieszczenia we wniosku informacji, jakie osoby znajdują się w kręgu spadkobierców, sąd z urzędu bada, czy wymieniono wszystkich uczestników postępowania. Ustala również, czy spadkodawca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje.

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku.

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł.

Od marca 2009 r. drugim sposobem na potwierdzenie przez spadkobiercę prawa do spadku jest notarialne poświadczenie dziedziczenia.

Taki dokument ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzenie nabycia spadku.

Warto pamiętać, że akt poświadczenia dziedziczenia może sporządzić każdy notariusz i nie ma tutaj znaczenia ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (jak to jest w postępowaniu sądowym). Spadkobiercy nie muszą składać żadnych wniosków oraz pism procesowych.

Wybór notariusza zapewnia sprawne, szybkie, łatwiejsze, a przede wszystkim mniej sformalizowane postępowanie.

Spadkobiercy muszą spełnić następujące warunki:

  • do kancelarii notarialnej przychodzą wszystkie osoby, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi,
  • nie może być żadnych sporów między nimi w kwestii podziału spadku – czyli tego, kto jest spadkobiercą (gdy spadkobiercy sprzeczają się w tej sprawie, to spór rozstrzyga się na drodze sądowej).

Jeżeli zależy Panu, aby przeprowadzić sprawę spadkową z minimalnym udziałem mamy, to raczej droga notarialna odpada, a więc pozostaje droga sądowa.

Stosownie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego:

„Art. 87. § 1. Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia”.

 Stosownie natomiast do przepisów Kodeksu cywilnego:

„Art. 98. Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności.

Art. 99. § 1. Jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie.

§ 2. Pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie”.

Pełnomocnictwo procesowe musi być pełnomocnictwem szczególnym i dlatego Pana mama powinna sporządzić (napisać) odrębne pełnomocnictwo w formie pisemnej. Wzór pełnomocnictwa wysyłam Panu w załączniku.

Na podstawie takiego pełnomocnictwa Pan może reprezentować interesy mamy w sądzie.

To pełnomocnictwo nie musi być potwierdzone przez notariusza, dla pełnomocnictwa procesowego wymagana jest tylko forma pisemna zwykła, a nie forma kwalifikowana w postaci aktu notarialnego.

Z reprezentowaniem przed sądem nie jest związane zawieranie umów w formie aktu notarialnego, a więc nie jest wymagane pełnomocnictwo w takiej formie (aktu notarialnego).

Następnym krokiem powinno być dokonanie działu spadku połączonego z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego Pana mamy i taty i zniesieniem współwłasności.

Dział spadku jest łatwy, jeśli jest zgoda co do sposobu zniesienia współwłasności. W innym przypadku będzie to nieco skomplikowane, bowiem sąd będzie uwzględniał interesy w zakresie tego, komu przyznać masę spadkową, czy jest możliwość podziału fizycznego i przyznania stronom lub czy istnieją przesłanki do sprzedaży nieruchomości. Oczywiście najlepiej będzie kwestię tę ustalić polubownie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Domaganie się zachowku po latach a przedawnienie

W marcu 2008 r. nabyłam spadek po mężu (nasze wspólne mieszkanie i 8-letni samochód). Dziedziczenie odbyło się na podstawie testamentu. Czy syn męża z...

Czy można wyłączyć z dziedziczenia wybrane osoby?

Chciałabym wraz z mężem za życia załatwić sprawy spadkowe. Nie mamy dzieci. Mąż ma dwie siostry i ojca. Nie chcielibyśmy, aby w przypadku śmierci męża...

Współwłasność majątku spadkowego

Zmarł mój wuj, pod koniec życia wymagał opieki całodobowej, więc przeprowadziłem się do niego i się nim zająłem. Wuj był żonaty, ale żona od...

Czy można dziedziczyć po kuzynie?

Mój kuzyn jest śmiertelnie chory, jest osobą samotną i bezdzietną. Jego rodzice i inni krewni nie żyją. Żyję tylko ja – kuzynka...

Zrzeczenie się dziedziczenia ustawowego a dziedziczenie na podstawie testamentu

Czy spadkobierca, który zrzekł się dziedziczenia ustawowego (akt notarialny), nabywa prawa do spadku po spadkodawcy na podstawie testamentu?

Pominięty spadkobierca

Jedenaście lat temu odbyła się sprawa spadkowa po moim dziadku. Czy mogę teraz wnieść o ponowne rozpatrzenie tej sprawy do sądu? Zostałem praktycznie...

Dziedziczenie ruchomości po konkubencie

Przez ostatnie 8 lat żyłam w konkubinacie z żonatym partnerem. W tym czasie kupiliśmy samochód i wyposażyliśmy mieszkanie. Tydzień temu...

Jak sprawdzić, w jaki sposób brat wszedł w posiadanie całego spadku?

14 lat temu zmarł nasz tata, ja miałam wówczas 12 lat, młodszy brat był tak jak ja niepełnoletni. Natomiast cały majątek taty odziedziczył nasz najstarszy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »