Kategoria: Podatki

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z podatkami ze spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przyjęcie spadku po ojczymie matki a podatek

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2014-07-03

Mój ojczym w testamencie powołał do spadku moje dzieci. Ojczym nie przysposobił mnie, czy więc moje dzieci będą musiały zapłacić podatek od spadku, czy są traktowani jak zstępni i przysługuje im zwolnienie? Jaki termin uważa się za podstawę do powołania do spadku? Czy może to być dzień otwarcia spadku?

Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Kwestie, o które Pani pyta, reguluje ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, a precyzyjniej art. 4a ust 1 w brzmieniu:

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

„1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym”.

Ust. 2 stanowi natomiast, że „jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu”.

Odpowiem zatem najpierw na drugie Pani pytanie, uwzględniając najpierw aspekt podatkowy (bo chyba on też Panią interesuje), zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej przepisu decyduje data uprawomocnienia się orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, a dopiero jeżeli przekroczony zostanie 6-miesięczny termin od tej daty (co może mieć miejsce w stosunku do niektórych spadkobierców), zastosowanie ma termin z ust. 2, a więc 6-miesięczny, liczony od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o nabyciu składników spadku, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. Przyjmuje się, że, użyty w art. 4a ust. 2 ustawy zwrot „powzięcie wiadomości o ich nabyciu” należy rozumieć zgodnie z jego literalnym brzmieniem (tak np. wyrok WSSA z dnia 28 września 2011 roku, sygn. akt I SA/Gd 575/11).

Jak przyjmuje się też w doktrynie, powyższy przepis ma charakter wyjątkowy i z tego powodu nie może być wykładany w sposób rozszerzający. Przykładowo spadkobierca, który był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (był zawiadamiany przez sąd o terminach rozpraw), nie może, powołując się na ten przepis, twierdzić, że o terminie uprawomocnienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku dowiedział się później, niż ono faktycznie się uprawomocniło. Może się jednak na ten przepis powołać np. taki spadkobierca, który nie był zawiadamiany o postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku (czy też nie brał udziału w sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia), a który nie złożył wniosku o zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 679 § 1–3 Kodeksu postępowania cywilnego z powodu upływu rocznego terminu, a w postanowieniu został określony spadkobiercą (tak np. S. Babiarz, Komentarz do ustawy o podatku od spadków i darowizn, LEX).

Natomiast zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, a tytułem tym może być dzień otwarcia testamentu, jeżeli spadkobierca o tym wiedział”.

„Przyjmuje się bowiem, że początek biegu terminu wskazanego w komentowanym przepisie ustalany jest według daty dowiedzenia się o tytule powołania do spadku. Stąd też dla spadkobiercy ustawowego będzie to z zasady data, w której dowiedział się o śmierci spadkodawcy, o ile w tej dacie wiedział o łączącym go ze zmarłym pokrewieństwie uzasadniającym powołanie do dziedziczenia w pierwszej kolejności (art. 931 Kodeksu cywilnego). Jeżeli zaś chodzi o spadkobiercę ustawowego powołanego w dalszej kolejności, to bieg terminu rozpocznie się od dnia, w którym dowiedział się on, iż wyprzedzający go spadkobierca utracił tytuł powołania do dziedziczenia, tj. został wyłączony od dziedziczenia tak, jakby nie dożył chwili otwarcia spadku, na przykład spadek odrzucił (art. 1020 k.c.), został uznany za niegodnego dziedziczenia (art. 928 k.c.). Dla rozpoczęcia biegu terminu z art. 1015 § 1 k.c. nie jest istotna świadomość tego, że termin ten zaczął biec, ale świadomość okoliczności uzasadniających powołanie do spadku spadkobiercy (J. Pisuliński, Niektóre problemy związane z terminem do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, Rejent 1992, nr 6, s. 54). Stąd też należy podzielić pogląd, iż niezłożenie przez stronę stosownego oświadczenia, w sytuacji gdy na początku terminu, o którym mowa w art. 1015 § 1 k.c., nie miała pełnej zdolności do czynności prawnych, oznacza, że przyjęła ona spadek z dobrodziejstwem inwentarza, nawet gdy w trakcie sześciomiesięcznego okresu tę zdolność nabyła” (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 875/09, Lex nr 549536).

W zakresie zaś pierwszego z pytań odpowiem, iż art. 4a ustawy reguluje precyzyjnie krąg podmiotów, którym przysługuje zwolnienie, są to wyłącznie: małżonek, zstępni, wstępni, pasierbi, rodzeństwo, ojczym i macocha. W grupie tej nie znaleźli się zatem inni bliscy członkowie rodziny, jak np. zięć, synowa i teściowie, a także np. osoby tej samej płci pozostające w stałym związku partnerskim itd. Pani teoretycznie miałaby status pasierbicy, ale wówczas, gdyby ojczym Panią przysposobił.

Wspomina Pani, że nie miało miejsce przysposobienie, i tu muszę stwierdzić, iż niestety, ale jedynie w przypadku przysposobienia pasierb jest traktowany jako dziecko spadkodawcy. Skoro ojczym Pani nie przysposobił, nie jest Pani niestety traktowano jako jego dziecko, a tym samym Pani dzieci nie są dalszymi zstępnymi. Potwierdza to art. 14 ust. 4 ustawy, który mówi, iż za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.

Tak więc niestety – dzieci będą należeć do II grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkami ze spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przekazanie mieszkania za życia czy przyjęcie spadku po śmierci?

Mama chce przekazać mieszkanie swojemu synowi, a mojemu bratu; jest ciężko chora. Zastanawiamy się, czy lepiej dokonać tego w...

Wezwanie do zapłaty podatku od spadku

Moja mama w tym roku na prośbę siostry wzięła udział w sprawie spadkowej po ojcu, który zmarł 13 lat temu. U notariusza cały spadek (dom) został przepisany...

Uniknięcie płacenia podatku spadkowego

Mój ojciec zmarł w 2005 r., nie przeprowadzaliśmy sprawy spadkowej. Obecnie mama chce uzyskać odszkodowanie za zabranie części działki na ekrany...

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) od działu spadku

Ja, rodzeństwo i mama nabyliśmy spadek po tacie, który zmarł w 2009 r. Obecnie dokonujemy sądowego działu spadku. Mama chce przekazać nam swój...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »