Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rodzeństwo z ustawy nie dziedziczy po sobie

Autor: Patrycjusz Miłaszewicz • Opublikowane: 2016-02-05

Przed 18 laty zmarła moja mama, a jej mąż 4 lata temu. Mąż mamy był osobą samotną, gdyż nie ożenił się już drugi raz, nie miał swoich dzieci, a jego rodzice dawno nie żyli. Zostawił testament, w którym uczynił mnie jedynym spadkobiercą. Testament ten postanowieniem sądu właśnie się uprawomocnił. Moje pytanie: czy w tej sytuacji rodzeństwo zmarłego ma prawo dochodzić ode mnie zachowku?

Odpowiadając na postawione pytanie, należy na wstępie przedstawić regulacje dotyczące zachowku, a także wskazać cel instytucji zachowku, jakim jest zabezpieczenie interesów majątkowych najbliższych członków rodziny spadkodawcy (dzieci, wnuków, prawnuków, małżonka).

Odnośnie wyjaśnienia samej instytucji zachowku na uwagę zasługuje w mojej ocenie uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 19 grudnia 2013 r., (sygn. akt III Ca 828/13), w którym Sąd wskazał, iż: „zachowek to połowa udziału (ewentualnie 2/3), jaki by przypadał uprawnionemu z tytułu dziedziczenia ustawowego, a niepowołanemu przez spadkodawcę do dziedziczenia w testamencie. Zachowek to instytucja, która w zasadzie ogranicza wolę spadkodawcy rozrządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci, a jej wprowadzenie spowodowane było chęcią ograniczenia pokrzywdzenia spadkobierców ustawowych, którzy niejednokrotnie przyczyniali się do powstania majątku spadkodawcy, a którzy wskutek jego osobistej woli zostali pozbawieni możliwości dziedziczenia.”

Podstawą prawną roszczenia o zachowek jest art. 991 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 121 – dalej K.c.), zgodnie z którym: „Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).”

Wspomniany wyżej przepis zawiera zamknięty krąg osób uprawnionych do zachowku, którymi są zstępni spadkodawcy (zatem jego dzieci, wnuki, prawnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Proszę zauważyć, iż z woli ustawodawcy wskazane w zdaniu poprzednim osoby nabywają roszczenie o zachowek, gdy powołane są do spadku z ustawy. Tym samym na uwagę zasługuje art. 932 § 1 K.c., w myśl którego: „W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice”.

Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy, należy stwierdzić, iż rodzeństwo spadkodawcy nie nabędzie roszczenia o zachowek, ponieważ rodzeństwo nie dziedziczy po sobie z ustawy, a zatem ewentualny pozew o zachowek rodzeństwa zmarłego winien zostać w mojej ocenie oddalony, z uwagi na fakt, iż rodzeństwo zmarłego, jak wspomniałem wyżej, nie dziedziczy po nim z ustawy. Osobami dziedziczącymi po zmarłym z ustawy są, co chciałbym podkreślić, zstępni, jego małżonek i rodzice.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Wydziedziczenie córki

W 2009 r. rozwiodłem się. Cały majątek (łącznie z domem) zostawiłem byłej żonie z myślą o zabezpieczeniu córki. Obecnie jestem...

Ubieganie się o zachowek przez osobę niezdolną do pracy

Jakiś czas temu zmarła moja żona. W testamencie przekazała cały spadek na rzecz swojej bratanicy. Ja nie figuruję w tym zapisie. Od 10 lat jestem na...

Gdy wnuk dziedziczy w zbiegu z dziećmi zmarłego

Miesiąc temu zmarła moja mama. Przez ostatnie dwa miesiące opiekowała się nią moja siostra, która nawet nie zawiadomiła mnie o pogrzebie. W tych...

Czy bratanica jest osobą uprawnioną do zachowku po wujku?

Czy ja jako bratanica mogę wystąpić o zachowek po zmarłym wujku?

Czy dalszej rodzinie należy się zachowek?

W 1987 roku zmarł mąż mojej ciotki. Obecnie myślimy o przeprowadzeniu sprawy spadkowej. Jakie przepisy będą obowiązywać, czy te z 1987 roku? Czy...

Darowizna nie pozbawia prawa do zachowku

W 2000 r. moi dziadkowie aktem notarialnym przekazali mi w darowiźnie swoje mieszkanie. Dziadkowie mają trójkę żyjących dzieci. W 2004 r. zmarł...

Plany pozbawienia zachowku

Tata przepisał mieszkanie dla syna siostry 4 lata temu. Dowiedziałam się od siostry, że reszta rodzeństwa jest wydziedziczona. Rozumiem jednak, że naszym...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »