Kategoria: Dział spadku

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rodzina ignoruje moje prośby o spłatę ze wspólnej nieruchomości

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-03-25

Po śmierci rodziców odziedziczyliśmy z bratem nieruchomość, czyli dom wraz z działką. Na początku byliśmy zgodni co do sprzedaży, ale brat bez porozumienia ze mną zajął dom, sprowadzając do niego córkę z rodziną. Sytuacja już się ciągnie od kilku lat, a rodzina ignoruje moje prośby o spłatę ze wspólnej nieruchomości. Proponowałam im, by płacili mi równowartość połowy czynszu, ale oświadczyli, że nie będą płacić. Wszyscy unikają kontaktu ze mną, a przecież ta nieruchomość należy też do mnie. Jak załatwić tę sprawę sądownie, bo polubowne załatwienie jest niemożliwe?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Pani brat ma prawo korzystać z domu, do którego przysługuje mu prawo własności na podstawie spadkobrania po rodzicach. Przy okazji występowania kilku współwłaścicieli każdy z nich powinien ponosić koszty utrzymania nieruchomości stosownie do swego udziału.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jako współwłaściciel Pani brat ma prawo wprowadzić się i mieszkać w tym domu, tak samo jak Pani. Nie ma Pani niestety środków prawnych, żeby nie dopuścić do realizacji praw, które bratu przysługują w związku z udziałem w nieruchomości.

Zgodnie z art. 206 kodeksu cywilnego (K.c.) każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Uprawnienie współwłaściciela do współposiadania rzeczy wspólnej polega na tym, że tak jak każdy inny współwłaściciel może on posiadać całą rzecz i korzystać z niej. Jest to więc wspólne uprawnienie, bo żadnemu współwłaścicielowi nie przysługuje z tytułu udziału we własności prawo do wyłącznego korzystania (posiadania) z jakiejś określonej części rzeczy.

Jeżeli nie chce Pani, żeby brat i jego rodzina zamieszkiwali w nieruchomości, to warto zastanowić się nad działem spadku ze zniesieniem współwłasności. Jeśli przewiduje Pani, że kłopoty z porozumieniem się Pani i brata będą trwały w przyszłości, zniesienie współwłasności jest tym bardziej najlepszym rozwiązaniem.

Zgodnie z art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy pomiędzy spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu, wydanego na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Przeprowadzenie umownego działu spadku jest możliwe tylko w sytuacji, kiedy istnieje zgoda wszystkich spadkobierców, co do dokonania działu spadku. Wszyscy spadkobiercy muszą się zgodzić co do warunków i sposobu działu. Jeżeli choćby jeden ze spadkobierców nie wyrazi zgody na dokonanie umownego działu spadku, zawarcie umowy nie będzie możliwe i wówczas pozostaje jedynie postępowanie sądowe.

Dokonanie działu spadku wymaga ustalenia składu i wartości spadku. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego wartość i skład spadku ustala sąd.

Skład spadku jest ustalany przede wszystkim na podstawie oświadczeń uczestników i ewentualnie według spisu inwentarza, jeżeli został sporządzony. Jeżeli te oświadczenia są sprzeczne, sąd musi wyjaśnić te rozbieżności.

W postępowaniu o dział spadku jego stan ustala się według chwili otwarcia spadku, a więc chwili śmierci spadkodawcy, a wartość spadku według cen z chwili dokonania działu spadku. Oznacza to, że przy podziale sąd będzie uwzględniał wartość nieruchomości na dzień dokonywania działu.

Jeżeli uczestnicy zgodnie określą wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku, sąd nie będzie ustalał wartości przedmiotów spadkowych. W przypadku sporu pomiędzy uczestnikami co do wartości poszczególnych przedmiotów spadkowych sąd powoła biegłego.

Spadkobierca, który dokonał nakładów i wydatków na nieruchomość, będzie mógł żądać w tym postępowaniu zwrotu części tych nakładów, odpowiednio do udziałów w nieruchomości, od pozostałych spadkobierców.

Sąd w wyroku z dnia 21 maja 2010 roku, sygn. akt II Ca 346/10 stwierdził, że do postępowania działowego nie należy dochodzenie między współspadkobiercami innych roszczeń niż przewidziane w art. 686 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Zgodnie z treścią tego przepisu w postępowaniu o dział spadku rozliczeniu między współspadkobiercami podlegają wyłącznie roszczenia z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, czynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. Roszczenia te mają charakter procesowy, lecz na zasadzie wyjątku są rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym o dział spadku. W myśl ogólnych zasad wyjątki nie mogą być wykładane rozszerzająco, co oznacza, że roszczenia inne niż przewidziane w art. 686 K.p.c. nie należą do postępowania działowego.

Sąd może dokonać działu spadku na trzy sposoby:

  1. Przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku, co oznacza, że poszczególne przedmioty zostają podzielone i przyznane spadkobiercom według wielkości ich udziałów w spadku. Jeżeli nie doprowadzi to do zniszczenia rzeczy, można również podzielić pojedynczą rzecz wchodzącą w skład spadku. W ramach tego podziału dopuszczalne jest ustalenie dopłat na rzecz niektórych spadkobierców, jeżeli nie da się podzielić spadku tak, aby wartość przedmiotów przyznanych spadkobiercą była równa udziałowi w spadku.
  2. Przez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo kilku spadkobiercom z ustaleniem obowiązków spłat na rzecz pozostałych spadkobierców lub bez takich spłat.
  3. Przez podział cywilny składników majątkowych, co oznacza sprzedaż majątku spadkowego i podział uzyskanych ze sprzedaży środków pomiędzy spadkobierców według wielkości ich schedy spadkowej.

W zasadzie sąd związany jest sposobem podziału podanym przez spadkobierców w zgodnym wniosku. Sąd może od tego odstąpić jedynie wówczas, gdy występuje sprzeczność proponowanego podziału z prawem, z zasadami współżycia społecznego lub gdy podział naruszałby w sposób rażący interesy osób uprawnionych. W razie braku zgodnego wniosku uczestników postępowania sąd powinien dokonać działu spadku z uwzględnieniem składu dzielonego spadku oraz interesów poszczególnych współspadkobierców.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych. Zaś opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 złotych.

Wymaganymi dokumentami będą:

  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza;
  • dokumenty dotyczące poszczególnych przedmiotów spadku (np. odpis z księgi wieczystej nieruchomości).

Należy zaznaczyć, iż każdy ze spadkobierców może złożyć wniosek do sądu o dział spadku. Wniosek należy sporządzić w tylu kopiach ilu jest spadkobierców + 1 dla sądu.

Jeśli składany wniosek jest popierany przez wszystkich spadkobierców – do wniosku powinno załączyć się plan podziału – podpisany przez wszystkich uprawnionych.

Wniosek składamy do sądu rejonowego ostatniego miejsca zamieszkania osoby zmarłej.

Reasumując, ma Pani w zasadzie dwa wyjścia, po pierwsze złożyć do sądu wniosek o dział spadku ze zniesieniem współwłasności, wnosząc o przyznanie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli (z uwagi, że jak się domyślam nie jest możliwy fizyczny podział domu na pół), z obowiązkiem spłaty dla brata lub podział cywilny (sprzedaż domu w drodze licytacji).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »