Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rozrządzenie majątkiem na wypadek śmierci, gdy miały miejsce darowizny

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-11-06

Przed 35 laty, jako jedynemu z czworga rodzeństwa, który miał uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolnego, rodzice przekazali mi gospodarstwo rolne na podstawie notarialnie sporządzonej darowizny (bez renty i służebności). Rodzice w tym czasie wybudowali dom i się do niego przeprowadzili. Później darowiznę w formie znacznej kwoty pieniędzy otrzymał od rodziców również brat. Pieniądze dostał do ręki, nie ma na to żadnego potwierdzenia. W 2001 r. zmarł ojciec i wszyscyśmy się zrzekli spadku na rzecz mamy. Mama teraz chciałaby rozrządzić swoim majątkiem (dom i grunty) na wypadek śmierci – mianowicie dom podzielić między córki, bo ja z bratem dostaliśmy już swoją część. Stąd pytanie: jak wyglądałaby w takiej sytuacji sprawa zachowku i czy sposób przekazania domu siostrom będzie miał jakiś wpływ na tenże zachowek? Mamy podejrzenia, że brat mimo wszystko będzie domagał się zachowku.

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Zatem matka zamierza przekazać przedmiotową nieruchomość córkom na współwłasność z pominięciem Pana i brata. Oczywiście w przedmiotowej sytuacji zachodzi podstawa do dochodzenia roszczenia o zachowek. Zgodnie bowiem z treścią art. 991 K.c.:

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Pan i brat jesteście osobami uprawnionymi do zachowku po mamie. Wobec faktu, iż mama zamierza rozporządzić majątkiem spadkowym za życia w formie darowizny zastosowanie ma przepis art. 1000:

„§ 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

§ 2. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

§ 3. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny”.

Oczywiście w wypadku darowizny także siostry nie unikną obowiązku zapłaty zachowku. Rozwiązaniem najkorzystniejszym wydaje się zawarcie umowy dożywocia. Przedmiotowe kwestie reguluje art. 908 § 1 K.c., jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Stosownie do art. 908 § 2 K.c., jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Umowa dożywocia nie jest bezpłatnym przysporzeniem (darowizną) i dlatego, jeżeli zostanie zawarta, spadkobiercy mamy nie będą mogli żądać zachowku od wartości domu przyznanego siostrom. Jest to rozwiązanie zdecydowanie najkorzystniejsze.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przeniesienie własności gospodarstwa rolnego na następcę za rentę

Kilka lat temu przejęłam gospodarstwo rolne moich rodziców za rentę. Teraz siostra domaga się 1/2 części tego gospodarstwa. Czy ma do tego prawo?

Umowa, która blokuje roszczenia o zachowek

Moja prawie 90-letnia mama jest od 3 lat wdową. Ojciec testamentem zapisał jej mieszkanie, co zostało potwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia. Mama chce...

Zachowek za pominięcie lub dziedziczenie z ustawy

Moja babcia w testamencie zapisała gospodarstwo mojemu tacie, jego siostrze i bratu. Mój ojciec i wuj zmarli. Po śmierci ojca babcia zmieniła...

Najbliższym należy się zachowek

Mama przekazała w darowiźnie dom mojemu bratu. Aktualnie brat chciałby przepisać dom na naszą najstarszą siostrę. Pozostała dwójka naszego rodzeństwa...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »