Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Szybkie przeprowadzenie sądowego podział spadku

Autor: Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2014-04-16

Ja i brat mamy sprawę o podział spadku, w którego skład wchodzi nieruchomość i wkład mieszkaniowy. Ciotka posiada 50% spadku, ja i brat po 25%. Wraz z bratem zależy nam na szybkim podziale, bowiem mieszkamy w nim razem, a jeden z nas zakłada rodzinę. Jest już ustalony termin sądowego podziału spadku. Wstępnie ustaliliśmy między sobą, że brat spłaci mnie z mieszkania, czyli dla sądu to ja powinienem zrzec się prawa do wkładu, nie zrzekając się jednak drugiej części spadku (nieruchomości – domu). Czy takie rozwiązanie jest możliwe?

Sytuację, którą Pan opisuje, reguluje zasadniczo art. 1038 Kodeksu cywilnego stanowiący, że sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku”. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku, w tym przypadku np. do wkładu mieszkaniowego. Taki klasyczny podział umowny musiałby mieć miejsce z udziałem ciotki, bowiem jej również, z tego co Pan napisał, przysługuje 1/2 udziału w tym składniku. Więc bez udziału ciotki nie będzie możliwe dokonanie takiego podziału poza postępowaniem sądowym – sądowym podziałem spadku.

Ja jednak przy tej okazji wspomnę Panu też o jednej rzeczy określonej przez Sąd Najwyższy, a mianowicie „nie jest wyłączone odpowiednio (art. 13 § 2 k.p.c.) - a więc z uwzględnieniem rodzaju rozpoznawanej sprawy - stosowanie art. 317 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności także w postępowaniu o dział spadku (art. 680 i n. k.p.c.). Celowe może być bowiem wydanie postanowienia częściowego co do określonego składnika majątku spadkowego, na przykład mieszkania, jeżeli jednocześnie składnik ten został rozliczony kompleksowo w stosunku do wszystkich spadkobierców” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1983 r., sygn. akt III CRN 129/83, OSNC 1984, nr 5, poz. 75; uchw. SN z dnia 16 stycznia 1984 r., sygn. akt III CZP 72/83, OSN 1984, nr 7, poz. 115).

Dlatego też w przypadku wkładu mieszkaniowego nie byłoby problemu, aby sąd wydał postanowienie częściowe – na zgodny wniosek Pana i brata umotywowany tym, że tam mieszkacie i chcecie wykupić mieszkanie na własność i osiągnęliście konsensus co do tego składnika majątku. Proszę to wziąć pod uwagę.

W literaturze wskazuje się, że Kodeks cywilny nie rozstrzyga kwestii zrzeczenia się dziedziczenia na korzyść innej osoby. Należy zgodzić się, że przepisy dotyczące spadkobrania nie przewidują możliwości „zrzeczenia się spadku” czy udziału w nim na korzyść innej osoby, w tym także na korzyść innego spadkobiercy (post. SN z dnia 20 maja 1984 r., sygn. akt III CRN 35/84, OSNC 1984, nr 10, poz. 184), co jednak nie przesądza jeszcze o niedopuszczalności zrzeczenia się dziedziczenia na korzyść innej osoby. W literaturze uznaje się za dopuszczalne zawarcie umowy zrzeczenia się dziedziczenia na korzyść innej osoby [J. Kosik (w:) System prawa cywilnego, t. IV, s. 584; przeciwko takiej możliwości opowiada się E. Skowrońska, glosa do uchwały SN z dnia 5 lutego 1993 r., sygn. akt III CZP 10/93, OSP 1994, z. 5, poz. 83].

Te uwagi dotyczą zrzeczenia w formie takiej klasycznej umowy.

Państwo jesteście już w postępowaniu działowym, więc zastosowanie mieć będą także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. I tak, zgodnie z brzmieniem art. 687, „sąd powinien dążyć do zgodnego przeprowadzenia podziału spadku”. Tym samym treść tego przepisu nie tylko nie wyklucza możliwości umownego załatwienia sporu przez współspadkobierców w drodze ugody sądowej, obejmującej cały spadek lub jego część, ale wręcz ją dopuszcza. W przypadku zawarcia ugody wyczerpującej całość spadku postępowanie działowe ulega umorzeniu (tak uchwała SN z dnia 30 kwietnia 1963 r., sygn. akt III CO 12/63).

W świetle orzecznictwa należy założyć, że złożonego w trakcie postępowania o dział spadku oświadczenia spadkobiercy, że przekazuje swój udział w spadku innemu spadkobiercy, nie uznaje się za oświadczenie o zbyciu spadku, lecz za wniosek uczestnika postępowania, wyrażający jego wolę co do sposobu dokonania działu przez sąd (por. orzeczenie SN z dnia 17 sierpnia 1961 r., sygn. akt IV CR 332/61, OSNC 1963, nr 3, poz. 54; postanowienie SN z dnia 3 października 1980 r., sygn. akt III CRN 180/80, OSNC 1981, nr 2–3, poz. 45, z glosami A. Oleszki, NP 1983, nr 7–8, s. 156 i M. Sychowicza, NP 1983, nr 7–8, s. 161; postanowienie SN z dnia 20 maja 1984 r., sygn. akt III CRN 35/84, OSNC 1984, nr 10, poz. 184).

Zgodne wnioski uczestników postępowania mogą dotyczyć sposobu podziału majątku spadkowego (przez wskazany podział fizyczny, przyznanie jednemu lub kilku spadkobierców określonych przez nich składników spadku lub przez ich podział fizyczny), oczekiwanego rozstrzygnięcia o opłatach i dopłatach należnych współspadkobiercom, o wydaniu rzeczy między nimi, a także o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami.

Proszę jednak pamiętać, że pozostanie jeszcze ciotka, która też takie oświadczenie „do całkowitego podziału” powinna złożyć, natomiast Pana oświadczenie co do sposobu podziału wkładu nie pozostanie bez znaczenia dla sądu, bo ten z pewnością weźmie je pod uwagę. Co więcej, sędziowie naprawdę lubią, gdy się strony godzą między sobą.

Tak więc spokojnie może Pan takie oświadczenie złożyć do protokołu, ale pamiętać też, że 1/2 należy się ciotce i z nią też będzie trzeba dokonywać rozliczeń z tego składnika majątku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Ustanowienie kuratora dla osoby chorej w celu odrzucenia spadku

Ja i żona odrzuciliśmy spadek po naszym zmarłym synu (nie miał dzieci). Nasi rodzice także muszą to zrobić, ale moja mama jest chora na raka w ostatnim...

Mieszkanie w testamencie od dziadka i żądanie zachowku przez syna

Mój dziadek przed śmiercią sporządził testament, ponieważ chciał, żebym odziedziczyła jego kawalerkę. Mieszkanie wykupił dziadek, ale to ja dałam mu...

Prawa konkubenta do spadku

Niedawno zmarła moja partnerka, która nigdy nie rozwiodła się z mężem (ma z nim dwoje dorosłych dzieci). Partnerka cztery lata przed śmiercią...

Jak przeprowadzić sprawę spadkową?

Mój ojciec umarł miesiąc temu; pozostawił mi w testamencie mieszkanie. Chciałabym teraz przeprowadzić sprawę spadkową ....

Dział części spadku

Zmarł mój ojciec, który był prezesem i wspólnikiem w spółce z o.o. Czy można przeprowadzić częściowy dział spadku ...

Spłata spadkobierców

W postanowieniu o nabyciu spadku po tacie większość nieruchomości przypada mi. Moi bracia otrzymują po 10%. Czy możliwa jest spłata pozostałych...

Podział mieszkania na dzieci a staranie o zachowek

Jestem osobą całkowicie niezdolną do pracy decyzją ZUS. Opiekuję się ojcem od wielu lat. Mój ojciec ma 76 lat i jest schorowany. Moje rodzeństwo, brat...

Spadkobiercy dziedziczący ustawowo

Dwa lata temu zmarł tata, odbyła się sprawa o nabycie spadku. Spadkobiercy dziedziczą ustawowo – mama, ja, siostra i dzieci zmarłego brata....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »