Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Siostra straszy roszczeniem o zachowek od darowizny dziadków

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 2018-10-26

Babcia i dziadek przepisali mi mieszkanie w 1998 r. w formie darowizny. Dziadek zmarł 2004 r., a babcia w 2014. Teraz moja siostra ma do mnie pretensje o tę decyzję dziadków i straszy mnie sprawą w sądzie. Czy jej się coś należy? Dodam, że moja mama, córka babci i dziadka, żyje siostra chce jej pomóc złożyć wniosku o sprawę spadkową przeciwko mnie. Co może wyniknąć z takiej sprawy? Czy mamie się coś należy?

Skoro Pani mama żyje, nie pozostawała Pani spadkobierczynią ustawową babci, ani dziadka (por. art. 931 Kodeksu cywilnego, dalej „K.c.”), Pani siostra równie taką spadkobierczynią nie była.

Zachowku mogą żądać zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, o ile nie otrzymali należnego im zachowku w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny bądź w postaci powołania do spadku bądź w postaci zapisu. Wysokość zachowku stanowi połowa wartości udziału spadkowego, który przypadałby w dziedziczeniu ustawowym, a w przypadku osób trwale niezdolnych do pracy albo małoletnich – dwie trzecie wartości tego udziału (art. 991 K.c.).

Uprawnionymi do zachowku są nie tylko osoby z kręgu spadkobierców ustawowych niepowołane do spadku z uwagi np. na treść testamentu, ale także te osoby, które zostały powołane do spadku, jeżeli nie uzyskały one w wyniku tego powołania należnego im zachowku w całości; przysługuje im roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do jego uzupełnienia (tak: wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 13 lutego 2004 r., II CK 444/2002, OSP 2007/4, poz. 51; E. Skowrońska-Bocian, komentarz do art. 991 K.c., Lex Polonica).

Dzieci dziadka i babci (Pani mama) nie uzyskały w wyniku powołania do spadku należnej im wysokości zachowku. Wobec tego będzie się im należał zachowek w wysokości połowy wartości udziału spadkowego nabytej w drodze spadkobrania (jeśli byli trwale niezdolni do pracy – w wysokości ¾).

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 7 lipca 1964 r., I CR 691/62, OSNCP 1965, nr 9, poz. 143, wartość aktywów spadkowych równa zeru nie musi wyłączać możliwości dochodzenia zachowku przez uprawnionego. Podstawę obliczenia zachowku bowiem może wówczas stanowić wartość darowizn dokonanych przez spadkodawcę, jeżeli zachodzą podstawy doliczenia określone w art. 993-995 K.c.

Przy obliczaniu zachowku uwzględnia się darowizny uczynione przez spadkodawcę (art. 993 K.c.). Nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 K.c.).

Pani dziadek dokonał darowizny 6 lat przed śmiercią, Pani babcia – 16 lat przed śmiercią. Darowizna babci nie będzie z uwagi na treść ww. przepisu zaliczona na poczet zachowku (została dokonana na rzecz osoby niebędącej spadkobiercą przed więcej niż 10 laty przed śmiercią).

Darowizna dziadka podlegałaby zaliczeniu na poczet zachowku. Niemniej jednak z uwagi na upływ terminu przedawnienia, mogłaby się Pani uchylić od zapłaty zachowku, gdyby dzisiaj mama chciała go od Pani dochodzić (może go dochodzić mama, nie siostra).

Zgodnie z art. 1007 K.c.:

§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.”

W Pani przypadku dziadek zmarł przed więcej niż przed 5 laty, stąd roszczenie o zachowek uległo przedawnieniu.

W moich rozważaniach zakładam, że dziadkowie nie sporządzili testamentu, następuje więc dziedziczenie ustawowe.

Podsumowując, siostra nie ma roszczeń wobec Pani z tytułu dokonanej przez dziadków darowizny. Takie roszczenia mogłaby mieć tylko mama, jednak w przypadku babci darowizna nie zostanie zaliczona na poczet zachowku, a w przypadku dziadka – roszczenie o zachowek uległo przedawnieniu – oznacza to, że mama też skutecznie nie mogłaby od Pani żądać zapłaty (w przypadku zachowku po dziadku musiałaby Pani podnieść zarzut przedawnienia, żeby roszczenie było nieskuteczne).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Zachowek od darowizny gospodarstwa rolnego

Mój tato zmarł pół roku temu, na krótko przed śmiercią zapisał dom i gospodarstwo siostrze. Mama żyje i zrzekła się majątku na rzecz siostry....

Zachowek od spadkobierców męża zmarłej mamy

Moja zmarła mama testamentem powołała do spadku swojego męża, który nie jest moim ojcem. Mąż matki przyjął spadek i chciał przenieść prawo do...

Mieszkanie od siostry a prawo do zachowku jej dzieci

Moja jedyna siostra (rozwiedziona) w najbliższym czasie podaruje mi mieszkanie, w którym nie mieszka i nie będzie mieszkać. Siostra ma dwójkę...

Darowizna mieszkania od rodziców ze służebnością a zachowek dla brata

Moi rodzice przed 10 laty umową darowizny przenieśli na mnie prawo własności mieszkania. Na rzecz rodziców ustanowiona została służebność osobista. Mam...

Opieka nad babcią i remont mieszkania a zachowek dla jej dzieci

Moi teściowie mieszkali w mieszkaniu komunalnym. Teść zmarł w 2006 r., a teściowa w 2008 r. wykupiła to mieszkanie z naszą...

Zachowek z odsetkami

Sąd przyznał zachowek mojej rodzinie z odsetkami od dnia złożenia pozwu, to jest od lutego 2015 r. Sprawa się przeciągała, gdyż najpierw sąd zmieniał...

Obawy o roszczenia rodzeństwa po śmierci rodziców.

Otrzymałam 10 lat temu od rodziców w darowiźnie dom ze służebnością osobistą mieszkania dla nich, tj. mogą dożywotnio i nieodpłatnie korzystać...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »