Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Skuteczne zrzeczenie się spadku

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2014-07-10

Moja żona dowiedziała się, że dziedziczy po bracie jej babci. Spadek to jednak same długi, więc postanowiliśmy się go zrzec. Podczas rozprawy okazało się, ze jesteśmy nieprzygotowani. Nie mieliśmy dowodów, że w skład spadku wchodzą długi. Co teraz powinniśmy zrobić? Czy ja też muszę zrzekać się spadku? Dodam, że żona jest w 5. miesiącu ciąży, czy nienarodzone dziecko też musi odrzucić spadek? Jak?

Aby wykazać długi i zasadność decyzji o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka, najlepiej byłoby sporządzić spis inwentarza.

Przy sporządzaniu spisu inwentarza stosuje się odpowiednio art. 947–949 Kodeksu cywilnego. Do spisu wciąga się majątek oraz długi spadkodawcy z zaznaczeniem wartości każdego przedmiotu oraz wysokości długu. W spisie wykazuje się także wartość czystego spadku, z uwzględnieniem wartości rzeczy i praw spornych. W razie potrzeby wciągnięcia do spisu rzeczy znajdujących się w okręgu innego sądu sąd spadku może zwrócić się o dokonanie potrzebnych czynności do sądu rejonowego, w którego okręgu rzeczy się znajdują

Wciągnięte do spisu inwentarza ruchomości i nieruchomości pozostawia się w posiadaniu spadkobiercy. Nie dotyczy to jednak przedmiotów złożonych do depozytu sądowego.

Jeżeli wszyscy spadkobiercy są nieobecni albo jeżeli między spadkobiercami zachodzą spory co do pozostawienia majątku spadkowego w posiadaniu jednego albo kilku z nich, sąd postanowi, czy i któremu ze spadkobierców pozostawić w posiadaniu majątek spadkowy, które rzeczy złożyć do depozytu sądowego albo które z nich oddać dozorcy lub zarządcy tymczasowemu, zgodnie z przepisami o zabezpieczeniu spadku (§ 31 rozporządzenia powołanego w uwadze 7. do art. 633).

W razie ujawnienia majątku lub długu niewciągniętego do spisu inwentarza może nastąpić uzupełnienie spisu inwentarza. W wypadkach, w których z mocy ustawy postanowienie o spisaniu inwentarza wydaje się z urzędu, postanowienie o uzupełnieniu spisu wydaje się również z urzędu.

Postanowienie o spisaniu inwentarza z urzędu następuje w dwóch przypadkach: gdy złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a inwentarz nie był przedtem sporządzony (art. 644), oraz gdy sąd ustanowił kuratora dla zarządu spadku nieobjętego, jeżeli oczywiście inwentarz nie był przedtem spisany (art. 666). Jest to jednak dość kosztowne i czasochłonne.

W sądzie należy przedstawić zobowiązania zmarłego – pisma komornicze, zaświadczenia od komorników, z banków, od wierzycieli. Zaświadczenia z wydziału KW o posiadanych lub nieposiadanych nieruchomościach. Zaświadczenia z banku o oszczędnościach. To pozwoli na wykazanie sądowi, że odrzucenie spadku jest w interesie dziecka.

Na temat męża wnuczki (Pana) Kodeks cywilny milczy. Należy więc uznać, że nie jest on powołany z ustawy do spadku, czyli nie dziedziczy w drodze dziedziczenia ustawowego. Po osobie zmarłej dziedziczyć może również dziecko, które zostało poczęte przed śmiercią spadkodawcy, jeżeli urodzi się żywe. Powyższe wynika z art. 927 § 2 Kodeksu cywilnego

Na podstawie art. 182 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „dla dziecka poczętego, lecz jeszcze nie urodzonego, ustanawia się kuratora, jeżeli jest to potrzebne do zabezpieczenia przyszłych praw dziecka”. Kuratela ustaje z chwilą urodzenia się dziecka i w tym też momencie zacznie biec termin sześciu miesięcy na złożenie stosownego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, które powinni złożyć rodzice dziecka za zgoda sadu opiekuńczego zgodnie z art. 101 § 3 Kodeksu.

Wymagane przez art. 101 § 3 zezwolenie sądu opiekuńczego na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nie jest zgodą osoby trzeciej w rozumieniu art. 63 Kodeksu cywilnego. Przepisów tego artykułu zatem nie można stosować do omawianego zezwolenia nawet w drodze analogii. W konsekwencji stwierdzić należy, że zezwolenie sądu opiekuńczego jest konieczne dla skuteczności czynności prawnej i nie może być udzielone ex post (z łac. po fakcie), a czynność prawna dokonana bez zezwolenia sądu jest nieważna.

W myśl art. 583 Kodeksu postępowania cywilnego zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynności przez dziecko sąd opiekuńczy udziela na wniosek jednego z rodziców po wysłuchaniu drugiego. Postanowienie sądu staje się skuteczne dopiero po uprawomocnieniu się i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstały skutki prawne względem osób trzecich, co ma miejsce przede wszystkim wtedy, gdy została już zawarta umowa, na jaką sąd zezwolił, albo gdy rodzice złożyli w tym przedmiocie ofertę. W tym ostatnim wypadku zmiana nie może nastąpić przez czas, w ciągu którego rodzice, stosownie do art. 66 Kodeksu cywilnego, są ofertą związani.

Tak więc, w przypadku dziecka urodzonego po śmierci spadkodawcy termin 6 miesięcy na złożenie oświadczenia w jego imieniu na przyjęcie lub odrzucenie spadku rozpoczyna swój bieg od dnia urodzenia się dziecka. Spadek można odrzucić w imieniu dziecka, które urodziło się żywe po śmierci spadkodawcy. Nie można tego zrobić przed jego urodzeniem, ponieważ dziedziczy ono dopiero po swoim narodzeniu. W chwili poczęcia dziecko nie miało bowiem zdolności prawnej (nasciturus). W świetle art. 927 § 1 Kodeksu cywilnego nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.

Aby wykazać długi i zasadność decyzji o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka, najlepiej byłoby sporządzić spis inwentarza.

Przy sporządzaniu spisu inwentarza stosuje się odpowiednio art. 947–949 Kodeksu cywilnego. Do spisu wciąga się majątek oraz długi spadkodawcy z zaznaczeniem wartości każdego przedmiotu oraz wysokości długu. W spisie wykazuje się także wartość czystego spadku, z uwzględnieniem wartości rzeczy i praw spornych. W razie potrzeby wciągnięcia do spisu rzeczy znajdujących się w okręgu innego sądu sąd spadku może zwrócić się o dokonanie potrzebnych czynności do sądu rejonowego, w którego okręgu rzeczy się znajdują

Wciągnięte do spisu inwentarza ruchomości i nieruchomości pozostawia się w posiadaniu spadkobiercy. Nie dotyczy to jednak przedmiotów złożonych do depozytu sądowego.

Jeżeli wszyscy spadkobiercy są nieobecni albo jeżeli między spadkobiercami zachodzą spory co do pozostawienia majątku spadkowego w posiadaniu jednego albo kilku z nich, sąd postanowi, czy i któremu ze spadkobierców pozostawić w posiadaniu majątek spadkowy, które rzeczy złożyć do depozytu sądowego albo które z nich oddać dozorcy lub zarządcy tymczasowemu, zgodnie z przepisami o zabezpieczeniu spadku (§ 31 rozporządzenia powołanego w uwadze 7. do art. 633).

W razie ujawnienia majątku lub długu niewciągniętego do spisu inwentarza może nastąpić uzupełnienie spisu inwentarza. W wypadkach, w których z mocy ustawy postanowienie o spisaniu inwentarza wydaje się z urzędu, postanowienie o uzupełnieniu spisu wydaje się również z urzędu.

Postanowienie o spisaniu inwentarza z urzędu następuje w dwóch przypadkach: gdy złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a inwentarz nie był przedtem sporządzony (art. 644), oraz gdy sąd ustanowił kuratora dla zarządu spadku nieobjętego, jeżeli oczywiście inwentarz nie był przedtem spisany (art. 666). Jest to jednak dość kosztowne i czasochłonne.

W sądzie należy przedstawić zobowiązania zmarłego – pisma komornicze, zaświadczenia od komorników, z banków, od wierzycieli. Zaświadczenia z wydziału KW o posiadanych lub nieposiadanych nieruchomościach. Zaświadczenia z banku o oszczędnościach. To pozwoli na wykazanie sądowi, że odrzucenie spadku jest w interesie dziecka.

Na temat męża wnuczki (Pana) Kodeks cywilny milczy. Należy więc uznać, że nie jest on powołany z ustawy do spadku, czyli nie dziedziczy w drodze dziedziczenia ustawowego. Po osobie zmarłej dziedziczyć może również dziecko, które zostało poczęte przed śmiercią spadkodawcy, jeżeli urodzi się żywe. Powyższe wynika z art. 927 § 2 Kodeksu cywilnego

Na podstawie art. 182 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „dla dziecka poczętego, lecz jeszcze nie urodzonego, ustanawia się kuratora, jeżeli jest to potrzebne do zabezpieczenia przyszłych praw dziecka”. Kuratela ustaje z chwilą urodzenia się dziecka i w tym też momencie zacznie biec termin sześciu miesięcy na złożenie stosownego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, które powinni złożyć rodzice dziecka za zgoda sadu opiekuńczego zgodnie z art. 101 § 3 Kodeksu.

Wymagane przez art. 101 § 3 zezwolenie sądu opiekuńczego na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nie jest zgodą osoby trzeciej w rozumieniu art. 63 Kodeksu cywilnego. Przepisów tego artykułu zatem nie można stosować do omawianego zezwolenia nawet w drodze analogii. W konsekwencji stwierdzić należy, że zezwolenie sądu opiekuńczego jest konieczne dla skuteczności czynności prawnej i nie może być udzielone ex post (z łac. po fakcie), a czynność prawna dokonana bez zezwolenia sądu jest nieważna.

W myśl art. 583 Kodeksu postępowania cywilnego zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynności przez dziecko sąd opiekuńczy udziela na wniosek jednego z rodziców po wysłuchaniu drugiego. Postanowienie sądu staje się skuteczne dopiero po uprawomocnieniu się i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstały skutki prawne względem osób trzecich, co ma miejsce przede wszystkim wtedy, gdy została już zawarta umowa, na jaką sąd zezwolił, albo gdy rodzice złożyli w tym przedmiocie ofertę. W tym ostatnim wypadku zmiana nie może nastąpić przez czas, w ciągu którego rodzice, stosownie do art. 66 Kodeksu cywilnego, są ofertą związani.

Tak więc, w przypadku dziecka urodzonego po śmierci spadkodawcy termin 6 miesięcy na złożenie oświadczenia w jego imieniu na przyjęcie lub odrzucenie spadku rozpoczyna swój bieg od dnia urodzenia się dziecka. Spadek można odrzucić w imieniu dziecka, które urodziło się żywe po śmierci spadkodawcy. Nie można tego zrobić przed jego urodzeniem, ponieważ dziedziczy ono dopiero po swoim narodzeniu. W chwili poczęcia dziecko nie miało bowiem zdolności prawnej (nasciturus). W świetle art. 927 § 1 Kodeksu cywilnego nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Dziedziczenie długów po bracie - co zrobić?

Moja mama odziedziczyła długi po zmarłym w wypadku bracie. Nie wiedziała, że powinna odrzucić kłopotliwy spadek w ciągu 6 miesięcy. Sprawa...

Przedłużenie terminu na odrzucenie spadku

Mój mąż otrzymał spadek, który odrzucił. Złożył też wniosek o pozwolenie na odrzucenie spadku przez nasze małoletnie dzieci; niestety nawet jeśli sąd...

Termin odrzucenia spadku

Mój ojciec zmarł 20 marca. 1 kwietnia odrzuciłam spadek aktem notarialnym. Jednak dopiero po kilku tygodniach dowiedziałam się, że powinnam to zrobić także...

Od jakiego momentu zaczyna biec okres, w którym można odrzucić spadek?

Krewna mojej żony zmarła 1,5 roku temu. Najprawdopodobniej zostawiła sporo długi, więc żona notarialnie odrzuciła spadek. Naszych dzieci (dorosłe córki,...

W którym momencie można odrzucić spadek?

Półtora roku temu zmarła siostra mojej teściowej. Jej dzieci odrzuciły spadek. Podczas później toczącej się sprawy spadkowej spadek odrzuciło też...

Odrzucenie spadku przez dziecko, które mieszka za granicą i nie jest zameldowane w Polsce

W związku ze śmiercią mojego ojca, z którym nigdy nie utrzymywałam kontaktu, zostałam przez sąd wezwana na sprawę spadkową. Złożyłam oświadczenie o...

Odrzucenie albo zrzeczenie się spadku

Chciałbym się dowiedzieć, jak ja i moja rodzina (żona i dzieci) możemy uniknąć dziedziczenia długów po moich rodzicach. Czym się różni...

Kto spłaca długi po śmierci kredytobiorcy?

Dwa tygodnie temu zmarła moja siostra, pozostawiając męża i pełnoletniego syna. Mąż jest na emeryturze kolejowej, a ona była na rencie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »