Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Skutki wniesienia oświadczenia o przyjęciu spadku do niewłaściwego sądu

Autor: Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2014-10-17

Mam troje rodzeństwa. Po śmierci ojca postanowiliśmy przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Brat złożył wniosek do sądu na Mokotowie w czerwcu za pośrednictwem adwokata. Ten sąd powinien niezwłocznie wysłać te akta do Piaseczna. W Piasecznie sąd rozpatrzył i wydał wyrok dopiero w następnym roku, odrzucając nasz wniosek i wydał postanowienie o prostym przyjęciu spadku, tłumacząc że wniosek został złożony za późno. W naszej ocenie nie było żadnego uchybienia co do terminu, ponieważ wniosek złożony był 20 dni przed terminem i nie jest naszą winą, że sąd na Mokotowie 20 dni przesyłał akta do Piaseczna. W konsekwencji odezwali się dłużnicy i wszyscy musimy spłacać dług ojca. Czy możemy podważyć wyrok sądu? Czy argument, że wniosek złożony był w terminie (pieczątka sądu na Mokotowie) działa na naszą obronę? Jaką możemy przyjąć linię obrony?

Zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Przewidziany niniejszym przepisem termin do złożenia oświadczenia woli ma charakter terminu zawitego z zakresu prawa materialnego, uprawnienie spadkobiercy wygasa wraz z jego upływem, w żadnym więc przypadku nie może on zostać przywrócony.

Zgodnie zaś z art. 640 Kodeksu postępowania cywilnego oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku. Oświadczenia, o których mowa w paragrafie pierwszym, mogą być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku.

Tak więc sądem właściwym jest albo sąd spadku, czyli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy albo sąd miejsca Pana zamieszkania lub pobytu i niestety żaden inny. Jeżeli zatem sąd w Piasecznie był właściwy to rzeczywiście jest problem, bo Państwo złożyliście oświadczenie przed sądem niewłaściwym (aż dziwne, że zrobił to adwokat, który powinien wiedzieć jaki sąd jest właściwy).

Niestety linia orzecznicza w zakresie złożenia pism do sądu niewłaściwego jest taka, jak przyjął ją sąd w Pana sprawie – decyduje bowiem data przekazania sprawy przez sąd dla Warszawy Mokotowa, a nie do tego sądu jako sądu niewłaściwego.

Poniżej cytuję Panu dwa przykładowe orzeczenia Sądu Najwyższego:

„W przypadku wniesienia środka odwoławczego do niewłaściwego sądu i przekazania go następnie właściwemu sądowi, dla oceny zachowania terminu do wniesienia tego środka miarodajna jest data nadania go przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego, a nie data nadania na adres sądu niewłaściwego” (IV CKN 1420/00, postanowienie SN, 2000-11-15).

„W wypadku wniesienia środka odwoławczego do niewłaściwego sądu lub innego organu, termin do zaskarżenia orzeczenia jest zachowany tylko wówczas, gdy środek odwoławczy zostanie przed upływem tego terminu przekazany sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie” (I CZ 66/78, postanowienie SN, 1978-06-02).

Ale oczywiście, jeśli nie upłynął termin do złożenia apelacji, proszę ją złożyć, zawsze warto próbować.

Prosi Pan też o wskazanie ewentualnych możliwości obrony. Otóż, zgodnie z „art. 1019 § 1. Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

§ 2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

§ 3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd”.

Spadkobierca może uchylić się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożonego pod wpływem błędu lub groźby w terminie określonym w art. 88 § 2 K.c., tj. w ciągu roku od wykrycia błędu lub ustania stanu obawy przy groźbie.

Od razu zastrzegam, że łatwo nie będzie.

Drugie wyjście to roszczenie odszkodowawcze od tego kto spowodował szkodę, czyli wadliwie złożył oświadczenie do sądu niewłaściwego, bo jeśli Państwo spłacą dług to powstanie w Waszym majątku szkoda.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Stawiennictwo na rozprawie spadkowej

Moja mama zmarła 6 stycznia. 15 lutego mój ojciec złożył do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Dostałem już zawiadomienie o terminie...

Skuteczne zrzeczenie się spadku

Moja żona dowiedziała się, że dziedziczy po bracie jej babci. Spadek to jednak same długi, więc postanowiliśmy się go zrzec. Podczas rozprawy okazało się,...

Próba pozbawienia majątku spadkowego

Moi rodzice zmarli w 2007 r. i nie zostawili testamentu. Spadkiem po nich było mieszkanie. Wraz z siostrą notarialnie przyjęłyśmy spadek po...

Sprawa spadkowa i ustalenie kręgu osób dziedziczących

Rodzice pozostawili po sobie działkę z domem. Mama zmarła 20 lat temu, a tata wyjechał za granicę jeszcze przed jej śmiercią. Ja i moja jedyna...

Dom z kredytem hipotecznym w spadku

Co zrobić w przypadku spadku, którym jest nieruchomość (dom) z kredytem hipotecznym? Czy taki spadek można odrzucić? Zgłosiła się pewna osoba...

Brak wiedzy o odrzuceniu spadku przez najbliższych zmarłego

Mój brat zmarł w 2010 r., zostawił żonę i dziecko. Dopiero teraz dowiedziałam się, że odrzucili oni spadek po zmarłym. Czy ja i mama też...

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto dziedziczy po zmarłym

Niedawno zmarł mój ojciec. Zostałam sama z mamą. Miałam jeszcze brata, który zmarł kilka lat temu i który pozostawił troje dzieci. Dowiedziałam...

Czy w razie śmierci męża do spadku dojdzie jego rodzeństwo?

Mój mąż odziedziczył dom po rodzicach, w którym mieszkamy od ślubu. Nie mamy dzieci. Czy w razie śmierci męża do spadku dojdzie jego rodzeństwo?...

Jak zachować majątek dla dzieci po ponownym zawarciu związku małżeńskiego?

Jak zachować majątek dla dzieci po ponownym zawarciu związku małżeńskiego? Chodzi o majątek mój i mego partnera. Czy zgromadzony przeze mnie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »