Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłacanie długów ojca

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2015-05-12

Teść zmarł dwa lata temu, a teściowa rok temu. Mąż z dziećmi zrzekli się spadku po matce. Rodzice męża jednak narobili długów w bankach. Mąż nie zrzekł się spadku po ojcu, bo nie wiedział wcześniej o zadłużeniu. Obecnie bank żąda od niego jakichś spłat. Siostry męża (dwie) nie chcą spłacać długów ojca. Czy musimy przeprowadzić dział spadku? Czy mąż będzie musiał spłacać długi ojca? Spadek to ziemia i dom.

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Celem wstępnego wyjaśnienia trzeba wskazać, że jako synowa nigdy nie będzie Pani powołana do spadku z ustawy ani po teściu, ani po teściowej, ani też w razie odrzucenia spadku przez męża. Teściowie nie są krewnymi, a powinowatymi, powinowactwo powstaje zaś wskutek zawarcia małżeństwa i trwa mimo jego ustania (art. 618 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy). Zgodnie z treścią przepisu art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności powołane do spadku z ustawy są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku (dnia śmierci spadkodawcy, art. 924) udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (art. 931 § 2). Spadkobierca, który spadek odrzucił, traktowany jest tak, jakby nie dożył jego otwarcia.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Po teściu, zmarłym dwa lata temu, do spadku z ustawy powołana jest żona oraz troje dzieci, każde w udziale 1/4 całości spadku (udział dotyczy zarówno majątku, jak i długów). Po teściowej, zmarłej rok temu, do spadku z ustawy doszło troje dzieci, a więc Pani mąż oraz jego dwie siostry, każde w udziale 1/3. Jak jednak wynika z treści pytania, mąż wraz z dziećmi przed notariuszem spadek odrzucili, natomiast nie mam informacji, jak postąpiły siostry, jeśli nie odrzuciły spadku – dziedziczą po matce w udziale 1/2. Na złożenie stosownego oświadczenia spadkowego spadkobierca ma termin sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swego powołania do spadku (art. 1015 § Kodeksu cywilnego), a zatem termin dla najbliższej rodziny biegnie najczęściej od dnia śmierci spadkodawcy. Jeśli spadkobierca nie złoży w przepisanym terminie żadnego oświadczenia, będzie to równoznaczne z prostym przyjęciem spadku, a więc bez żadnego ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe (art. 1015 § 2 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego).

Odrzucenie spadku po matce nie skutkuje brakiem odpowiedzialności za długi ojca, jeśli po nim spadek nie został odrzucony we wskazanym terminie ustawowym. Natomiast siostry męża, jeśli spadku po matce czy ojcu nie odrzuciły, nie mogą bez konsekwencji odmówić zaspokojenia ich długów, argumentując, że „nie chcą”, swoją niechęć mogły wyrazić wyłącznie w oświadczeniu spadkowym, pozostałe sposoby będą prawnie nieskuteczne. Ponadto samo złożenie oświadczenia spadkowego nie oznacza jeszcze, że postępowanie spadkowe po danym spadkodawcy w ogóle się odbyło.

Jeśli po ojcu męża postępowanie spadkowe nie zostało formalnie przeprowadzone (ani też ewentualnie po matce), mąż wraz z siostrami powinien udać się do wybranej kancelarii notarialnej celem sporządzenia protokołów dziedziczenia i notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. Można także wybrać drogę sądowego stwierdzenia nabycia spadku, która nie wymaga jednoczesnej obecności wszystkich spadkobierców i trwa dłużej, co niekiedy, gdy spadkobiercom nie zależy na czasie, może być pewną zaletą. Notarialne poświadczenie dziedziczenia, jako dokument urzędowy, ma moc równoważną prawomocnemu postanowieniu sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku (art. 1025). Dopiero dysponowanie którymś w tych dokumentów, potwierdzających prawa do spadku po teściach, umożliwi ustalenie, kto i w jakim udziale dziedziczy i będzie stanowić bazę do podjęcia decyzji przez spadkobierców co do ewentualnego działu spadku. Jest on zasadny, skoro teściowie pozostawili nieruchomości gruntowe, w tym nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Dział spadku może być umowny lub sądowy, jeśli jest umowny i dotyczy nieruchomości, wymaga dochowania formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności (art. 1037 § ). Na drogę sądową można wystąpić, o ile porozumienie napotyka trudności, wtedy jest to celowe, np. w braku zgody na wysokość spłaty co do określenia wartości masy spadkowej.

W postępowaniu sądowym lub w umowie o dział spadku nie można dzielić długów spadkowych, wyraźnie akcentuje to Sąd Najwyższy (orzeczenie z dnia 26 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 477/71, OSPiKA 1972, nr 9, poz. 172; orzeczenie z dnia 12 stycznia 1978 r., sygn. akt III CRN 333/77, niepublikowane; orzeczenie z dnia 20 września 2000 r., sygn. akt I CKN 295/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 32). Oczywiście w umowie spadkobiercy mogą określić pomiędzy sobą, kto odpowiada za jakie długi, jednakże skutki tego rodzaju postanowień dotyczą jedynie stosunków pomiędzy współspadkobiercami i nie zmieniają ogólnych reguł odpowiedzialności za długi spadkowe, wskazanych w art. 1034 Kodeksu cywilnego. Wedle tego przepisu do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe (a więc wierzyciel może żądać spłaty całego długu od jednego z nich, od wszystkich lub od kilku w wybranej przez siebie proporcji). Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów. Natomiast od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034 § 2).

Chociaż w toku działu spadku długów spadkowych się nie dzieli, to wyznacza on granicą czasową, która umożliwia wypłacalnemu spadkobiercy uniknięcie płacenia całego długu, bez względu na służący mu udział w spadku i zabezpieczenie się przed ewentualnymi problemami w realizacji roszczenia regresowego w stosunku do pozostałych spadkobierców, zwłaszcza jeśli deklarują oni, że nie będą niczego płacić. Po chwili działu za długi ojca Pani mąż będzie odpowiadać w 1/4 i wierzyciel nie będzie mógł żądać od niego więcej. Odpowiedź na pytanie, kto i w jakiej części winien uregulować długi spadkodawców, wymagać będzie też ustalenia, jakie długi teściowie zaciągnęli wspólnie i w konsekwencji „przeszły” w 1/4 na pozostającego przy życiu małżonka, a jakie zaciągnęła wyłącznie matka męża jako jedyna kredytobiorczyni. Gdyby okazało się, że umowy pożyczki lub kredytu zostały zawarte tylko przez teściową po śmierci teścia, Pani mąż nie musi obawiać się odpowiedzialności za te długi, ponieważ spadek po matce odrzucił. Bank nie może domagać się spłaty długów, jeśli dana osoba nie dysponuje jeszcze potwierdzeniem dziedziczenia po dłużniku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »