Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłata przez sprzedaż domu

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-06-08

Mam sądownie nadany podział spadku. Ja i moja córka dziedziczymy po 1/4 części domu po teściowej. Brat męża dziedziczy w 1/2 części. Z uwagi na brak porozumienia chcemy z córką złożyć do sądu o dział spadku. Interesuje nas spłata przez sprzedaż domu. Brat męża zgodził się na to, aby nieruchomość została sprzedana, ale obecnie zawyża wartość domu. Nie pozwala na umieszczenie ogłoszenia, zdjęć itd. Obecnie ja z córką również ponosimy m.in. koszty podatku od nieruchomości. I na tym się kończy nasza współwłasność. Jakie mamy szanse uzyskania przez sąd spłaty przez sprzedaż domu?

Jeżeli spadek przypadł kilku osobom, to w chwili śmierci spadkodawcy pomiędzy spadkobiercami powstała wspólność praw i obowiązków spadkowych. Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego „do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy współwłasności w częściach ułamkowych”.

Udziały poszczególnych spadkobierców w majątku spadkowym wynikają z dziedziczenia ustawowego lub z testamentu, jaki pozostawił spadkodawca.

Do czasu przeprowadzenia działu spadku każdy ze spadkobierców ma prawo do współposiadania przedmiotów należących do spadku, chyba że spadkodawca powołał w testamencie wykonawcę testamentu lub został powołany kurator spadku nieobjętego.

Do czasu dokonania przez spadkobierców działu spadku spadkobierca jest ograniczony w możliwości rozporządzania swoim udziałem w majątku spadkowym i aby takie rozporządzenie było skuteczne, konieczna jest zgoda pozostałych współspadkobierców.

Należy pamiętać, iż wspólność majątku spadkowego jest stanem przejściowym. Aby przyznać każdemu ze spadkobierców określone przedmioty wchodzące w skład spadku i znieść wspólność praw i obowiązków, należy dokonać działu spadku. Zgodnie z art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego „dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy pomiędzy spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu, wydanego na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców”.

Przeprowadzenie umownego działu spadku jest możliwe tylko w sytuacji, kiedy istnieje zgoda wszystkich spadkobierców co do dokonania działu spadku. Wszyscy spadkobiercy muszą się zgodzić co do warunków i sposobu działu. Jeżeli choćby jeden ze spadkobierców nie wyrazi zgody na dokonanie umownego działu spadku, zawarcie umowy nie będzie możliwe.

Dokonanie działu spadku wymaga ustalenia składu i wartości spadku. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego wartość i skład spadku ustala sąd.

Skład spadku jest ustalany przede wszystkim na podstawie oświadczeń uczestników i ewentualnie według spisu inwentarza, jeżeli został sporządzony. Jeżeli te oświadczenia są sprzeczne, sąd musi wyjaśnić te rozbieżności. Własność nieruchomości wchodzącej w skład spadku wymaga udowodnienia w każdym wypadku.

W postępowaniu o dział spadku jego stan ustala się według chwili otwarcia spadku, a więc chwili śmierci spadkodawcy, a wartość spadku według cen z chwili dokonania działu spadku. Oznacza to, że przy podziale sąd będzie uwzględniał wartość nieruchomości na dzień dokonywania działu miedzy Państwem.

Jeżeli uczestnicy zgodnie określą wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku sąd nie będzie ustalał wartości przedmiotów spadkowych. W przypadku sporu pomiędzy uczestnikami co do wartości poszczególnych przedmiotów spadkowych sąd powoła biegłego.

Spadkobierca, który dokonał nakładów i wydatków na nieruchomość będzie mógł żądać zwrotu części tych nakładów, odpowiednio do udziałów w nieruchomości, od pozostałych spadkobierców.

Proszę zgromadzić wszystkie wydatki poniesione przez Panią na nieruchomość i przedstawić je sądowi na rozprawie. Sąd na pewno uwzględni je przy dziale spadku.

Sąd może dokonać działu spadku na trzy sposoby:

  1. Przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku, co oznacza, że poszczególne przedmioty zostają podzielone i przyznane spadkobiercom według wielkości ich udziałów w spadku. Jeżeli nie doprowadzi to do zniszczenia rzeczy, można również podzielić pojedynczą rzecz wchodzącą w skład spadku. W ramach tego podziału dopuszczalne jest ustalenie dopłat na rzecz niektórych spadkobierców, jeżeli nie da się podzielić spadku tak, aby wartość przedmiotów przyznanych spadkobiercą była równa udziałowi w spadku.
  2. Przez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo kilku spadkobiercom z ustaleniem obowiązków spłat na rzecz pozostałych spadkobierców.
  3. Przez podział cywilny składników majątkowych, co oznacza sprzedaż majątku spadkowego i podział uzyskanych ze sprzedaży środków pomiędzy spadkobierców według wielkości ich schedy spadkowej.

Podstawowym sposobem podziału rzeczy wspólnej jest podział fizyczny. Zgodnie z art. 211 „każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości”.

W Pani sytuacji powinna Pani wnosić we wniosku o dział spadku, aby sąd dokonał cywilnego podziału nieruchomości, czyli sprzedaży.

Podział nieruchomości poprzez sprzedaż następuje na podstawie przepisów dotyczących sprzedaży nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Taka sprzedaż nie jest jednakże zbyt opłacalna.

Po pierwsze współwłaściciele muszą ponieść koszty komornika oraz biegłego powołanego przez niego w celu wyceny nieruchomości. Po drugie często zdarza się, że wartość nieruchomości oszacowana przez biegłego odbiega od ceny za jaką można by zbyć nieruchomość na wolnym rynku (często na niekorzyść właścicieli). Po trzecie należy pamiętać, że najniższa suma, za którą nieruchomość można nabyć na pierwszej licytacji (cena wywołania), wynosi trzy czwarte sumy oszacowania (art. 965 Kodeksu postępowania cywilnego), czyli zwykle trzy czwarte ceny rynkowej.

Jeżeli pierwsza licytacja nie przyniesie rezultatu, w grę wchodzi druga licytacja i cena wywołania stanowi dwie trzecie sumy oszacowania. Cena ta jest najniższa, za którą można nabyć nieruchomość (art. 983 Kodeksu postępowania cywilnego).

Może się także zdarzyć, że nieruchomość nie znajdzie nabywców, a wówczas i tak będzie trzeba ponieść koszty komornika i biegłego.

Najlepiej spróbować porozumieć się co do wysokości spłat lub ewentualnej sprzedaży żeby niepotrzebnie nie wszczynać postępowania o dział spadku i nie narażać się na dodatkowe koszty (np. związane z powołaniem biegłego). Takie sprawy mogą trwać bardzo długo w sytuacji, gdy nie ma zgody co do podziału nieruchomości. Dlatego najlepiej sprawę załatwić polubownie, chociaż sąd i tak będzie Państwa do tego skłaniał.

Jeżeli porozumienie nie będzie możliwe, to pozostanie Pani złożenie w sądzie wniosku o dział spadku oraz wykazanie przed sądem, że najlepszym sposobem na dział będzie podział cywilny spadku, czyli nakazanie sprzedaży i podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży pomiędzy współwłaścicieli. Sąd po zbadaniu całej sprawy i dbając o interesy wszystkich spadkobierców podzieli samodzielnie spadek.

Proszę zatem na spokojnie przeanalizować sprawę i porozmawiać z bratem męża na temat działu spadku. Jeśli nie uda się ugodowo załatwić sprawy, to czeka Panią sprawa sądowa i radziłabym skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który będzie reprezentował Pani interesy przed sądem, ponieważ sprawa będzie trudna. Polecam w tym zakresie usługi prawników z naszego serwisu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Sprawa w sądzie o podział mieszkania po babci

Moja babcia zmarła kilka lat temu, miała mieszkanie. Jej syn, a nasz tata też nie żyje. Ja i brat dostaliśmy wezwanie do sądu na sprawę...

Spory o spadek

Niecałe 10 lat temu zmarła siostra mamy, która mieszkała w majątku po ich rodzicach (była właścicielką). Po jej śmierci spadkiem zajęła się...

Podział spadku

Miesiąc temu zmarł mąż mojej mamy, pozostawił notarialny testament, w którym powołał do całości spadku mamę. Byli małżeństwem od 2005 roku....

Odzyskanie i podział pieniędzy po zmarłym

Mój ojciec zmarł w 2013 r., mama w 1999 r. Po śmierci mamy nie przeprowadziliśmy postępowania spadkowego. Spadkobiercami było moje rodzeństwo...

Prawo do spłaty

Moja mama jest w ostatnim stadium choroby nowotworowej. Pozostanie po niej mieszkanie własnościowe, które przypadnie mi i siostrze. Dotychczas moja...

Ziemia po dziadkach

W 2008 r. zmarła moja babcia, nie zostawiła testamentu. Spadkobiercami zostali jej mąż oraz dzieci: córka (moja matka) i syn (mój wujek). Ja zająłem...

Ziemia i budynek w spadku

Proszę o pokierowanie mnie w sprawie spadkowej, która przedstawia się następująco: spadek to ziemia i budynek po babci zmarłej w 1999 r....

Zgodny podział majątku spadkowego – jak przeprowadzić?

Pół roku temu zmarła moja mama, pozostawiając testament. Całą swoją część majątku (współwłasność z ojcem) zapisała dla mnie (jest to działka...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »