Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podatek od spłaty spadku

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2013-04-05

Po rodzicach dziedziczyłam ja i brat. Brat dostał dom, połowę jego wartości spłacił na moją rzecz. Ja miałam otrzymać samochód i dokonać spłaty spadku w tej części. Zrobiłam to, ale samochód był obciążony długiem i został zajęty przez Skarb Państwa. Obecnie dostałam też wezwanie z urzędu skarbowego dotyczące zapłacenia podatku od spłat spadku za pojazd, którego przecież nigdy nie otrzymałam. Słyszałam, że skoro składnik majątku przepadł i nie otrzymałam go, a spłaciłam brata ze swoich pieniędzy, powinnam domagać się zwrotu tej kwoty od niego w postępowaniu cywilnym. Czy faktycznie mam jakieś szanse na zwrot tych pieniędzy?

 

Kwestią podstawową jest moment powstania zadłużenia celnego ciążącego na samochodzie osobowym. Jeżeli takie zadłużenie, a następnie zajęcie istniało już w czasie, kiedy dochodziło do stwierdzenia nabycia spadku, to takie należności należy zaliczyć do długów obciążających spadek.

Zgodnie z art. 1030 Kodeksu cywilnego „do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku”.

W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nieistniejące długi.

Jeżeli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacił spadek (niektóre długi spadkowe), nie wiedząc o istnieniu innych długów, ponosi on odpowiedzialność za niespłacone długi tylko do wysokości różnicy między wartością ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które spłacił. Jeżeli zaś spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacając niektóre długi spadkowe, wiedział o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi on odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe.

Natomiast zgodnie z art. 1034 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów.

§ 2. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów”.

Jeżeli jeden ze współspadkobierców spełnił świadczenie, przysługują mu roszczenia regresowe przeciwko pozostałym. Rozliczenia z tytułu spłaconych długów spadkowych mogą być dokonane w odrębnym procesie, ale jeżeli wszczęto postępowanie o dział spadku, rozliczenie takie może nastąpić tylko w tym postępowaniu.

Z chwilą dokonania działu spadku pomiędzy współspadkobierców ustaje ich odpowiedzialność solidarna. Każdy z nich odpowiada od tej chwili samodzielnie w stosunku do wielkości swojego udziału i obciąża go część długu proporcjonalna do wielkości przypadającego mu udziału w spadku. Z chwilą działu bowiem ustają związki łączące współspadkobierców z tytułu wspólności majątku spadkowego i przestaje istnieć uzasadnienie dla solidarnej odpowiedzialności za długi spadkowe.

Dział spadku następuje z chwilą zawarcia umowy o dział spadku lub z chwilą uprawomocnienia się postanowienia działowego.

Należy jednak zaznaczyć, iż dział spadku nie obejmuje długów spadkowych. Sąd spadku nie może rozstrzygać o długach spadku, a w szczególności określać, którego wierzyciela ma spłacić dany spadkobierca. Takie postanowienia naruszają art. 1034 (por. postanowienia SN z 26 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 477/71, LexPolonica nr 296363 oraz z 20 września 2000 r., I CKN 295/2000, LexPolonica nr 348119).

Rozliczenia między spadkobiercami następują proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń. Spadkobiercom uwzględnia się ich udział w wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

Należy więc przyjąć, iż spełnienie świadczenia (spłata spadku) przez jednego ze spadkobierców powoduje powstanie roszczeń regresowych, zgodnie z ogólnymi regułami odpowiedzialności solidarnej. W treści art. 10341 § 1 została zawarta zasada, że rozliczenia następują proporcjonalnie do wartości otrzymanych przysporzeń, przy czym spadkobiercom uwzględnia się ich udział w wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

Dodatkowo według art. 10342 Kodeksu cywilnego „od chwili działu spadku spadkobiercy i osoby, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń”.

Na podstawie powyższego, uznać należy, iż istnieje możliwość żądania zapłaty od Pani brata połowy długów spadkowych, czyli niejako spłaty spadku.

Problematyczna może być kwestia, czy długiem spadkowym będzie wartość pojazdu zajętego przez Skarb Państwa, czy też dług będzie wyrażony przez należności celne, których niezapłacenia spowodowało orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Możliwe jest również przyjęcie przez sąd, że jeżeli spłata dokonana przez Panią dotyczyła przedmiotu, który faktycznie nie wszedł do Pani własności, była świadczeniem nienależnym, a przez to podlegającym zwrotowi Pani w całości.

W takiej sprawie sugerowałbym skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika, specjalisty z prawa celnego, gdyż wysuwane przez Panią roszczenia wydają się być zasadne.

Sprawa Pani ma charakter precedensowy, dlatego wskazanie jednoznacznego rozstrzygnięcia, przy braku orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie jest niestety możliwa.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Spadek po śmierci jednego z rodziców

Niedawno zmarła moja matka. Ja i moja siostra nie chcemy dzielić majątku rodziców, póki żyje nasz ojciec. Słyszałam jednak, że niezgłoszenie spadku w...

Spadek a środki zgromadzone na OFE

Moja siostra zmarła, zostawiając po sobie kredyt do spłaty. Nie posiadała żadnych wartościowych rzeczy ani nieruchomości. Była panną, nie miała dzieci. Po...

Sprawa o nabycie spadku po dziadkach

Moi zmarli dziadkowie pozostawili po sobie dom. Spadkobiercami ustawowymi są ich dwaj synowie oraz ja i mój brat (jako dzieci trzeciego syna, który nie żyje)....

Spadek a obciążona hipoteka

Dwóch braci było właścicielami nieruchomości (50/50). Jeden z nich zmarł, zostawiwszy długi przekraczające wartość spadku. Część tych długów jest...

Czy syn wydziedziczonej dziedziczy spadek?

Jak będzie wyglądało dziedziczenie spadku po zmarłej, jeśli miała ona zawartą intercyzę przedmałżeńską i jedną...

Zbycie udziału w spadku

Po śmierci mojej żony prawo do lokalu, w którym mieszkaliśmy wspólnie, odziedziczyło oprócz mnie jeszcze pięć osób (przeprowadzono już postępowanie...

Prawa konkubenta do spadku

Niedawno zmarła moja partnerka, która nigdy nie rozwiodła się z mężem (ma z nim dwoje dorosłych dzieci). Partnerka cztery lata przed śmiercią...

Podział majątku po dziadku

Niedawno umarł mój dziadek. W skład spadku po nim wchodzi połowa mieszkania razem z podwórkiem i połowa działki budowlanej...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »