Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sporządzenie testamentu

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2014-03-17

Moja żona jest ciężko chora. Żona ma zakład kosmetyczny, ja jestem emerytem. Nasze dzieci są już dorosłe (28 i 30 lat), samodzielne i nie mieszkają z nami. Jakie mam prawa do zakładu kosmetycznego wraz z wyposażeniem (na firmę został kupiony m.in. samochód) w przypadku śmierci żony? Czy żona powinna sporządzić testament?

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Jeśli Pańska żona nie zdecyduje się sporządzić testamentu, to w razie jej śmierci dziedziczenie będzie poddane regułom ustawowym. W świetle przepisu art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej K.c.) w pierwszej kolejności do spadku zostaną powołane dzieci spadkodawcy oraz małżonek, dziedziczą oni w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Panu i każdemu z dorosłych już dzieci przypadnie po 1/3 udziału spadkowego. Ustawowy porządek dziedziczenia kieruje się jedynie pokrewieństwem wynikającym z więzów krwi lub przysposobienia (adopcji); dla powołania do dziedziczenia nie ma znaczenia ani wiek spadkobiercy, ani jego stosunki osobiste ze spadkodawcą, źródło i wysokość osiąganych dochodów, wspólne lub oddzielne zamieszkiwanie itd.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Masę spadkową po żonie stanowić będzie cały jej majątek, a zatem także pozostawione przedsiębiorstwo (zakład kosmetyczny), rozumiane jako zorganizowany zespół składników materialnych oraz niematerialnych, w tym praw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W szczególności, jak stanowi przepis art. 551 K.c., w skład przedsiębiorstwa wchodzi własność ruchomości, także urządzeń, towarów i wyrobów, własność nieruchomości, inne prawa rzeczowe do nieruchomości i ruchomości (np. użytkowanie), prawa wynikające z najmu lub dzierżawy, środki pieniężne, wierzytelności, a także księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeśli łączącym Państwa ustrojem majątkowym jest małżeńska wspólność ustawowa, to bez względu na kogo jest zarejestrowana działalność gospodarcza, każdy składnik majątkowy wykorzystywany w działalności gospodarczej żony równocześnie stanowi przedmiot Pańskiej współwłasności. W razie śmierci żony Pański udział po ustaniu wspólności wyniesie 50%, a pozostała część wejdzie do masy spadkowej.

Załóżmy, że żona nie zdecyduje się na sporządzenie swojej ostatniej woli w formie testamentu. Wówczas z chwilą odebrania odpisu skróconego aktu zgonu można udać się wspólnie z dziećmi do kancelarii notarialnej i sporządzić protokół dziedziczenia oraz notarialny akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § 1 K.c.). Dokument ten, po jego zarejestrowaniu w bazie prowadzonej przez samorząd notarialny, jest równoważny w skutkach z prawomocnym postanowieniem sądu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku. Na orzeczenie sądowe czeka się jednak znacznie dłużej, wprawdzie w sądzie nie muszą stawiać się wszyscy spadkobiercy, przeciwnie niż u notariusza, gdzie bezwzględnie wymagana jest ich jednoczesna obecność, ale jeśli w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo, zwłaszcza z zatrudnionymi osobami, to wskazane jest jak najszybsze uregulowanie spraw spadkowych. Podczas tej samej wizyty w kancelarii notarialnej mogą Państwo dokonać działu spadku i zniesienia współwłasności wszystkich przedmiotów spadkowych, na przykład w ten sposób, ze dzieci przeniosą na Pana swoje udziały, wtedy stanie się Pan wyłącznym spadkobiercą żony, mającym prawo do całości jej majątku, w tym do przedsiębiorstwa. Dział spadku wymaga zachowania formy aktu notarialnego, jeśli dotyczy nieruchomości (art. 1037 § 2 K.c.), natomiast w innych przypadkach może zostać przeprowadzony w zwykłej umowie pisemnej. Z uwagi na dziedziczone przedsiębiorstwo sugerowałabym jednak dokonanie działu w formie notarialnej, dla bezpieczeństwa obrotu.

Analogiczny skutek jak dział spadku i zniesienie współwłasności przedmiotów wchodzących w skład spadku można osiągnąć, gdyby żona sporządziła testament, w którym tylko Pan byłby powołany do całości spadku, jako jedyny spadkobierca. Wówczas jednak dzieci miałyby prawo domagać się od Pana zapłaty zachowku, a więc kwoty odpowiadającej połowie wartości udziału, jaki każde z nich by otrzymało, gdyby dziedziczenie następowało na podstawie ustawy – 1/2 z 1/3 wartości masy spadkowej (por. art. 991 § 1 K.c.). Podobnie droga do dochodzenia zachowku byłaby otwarta, gdyby żona przekazała Panu przedsiębiorstwo czy inne składniki swego majątku w formie zapisu windykacyjnego (art. 9811 w zw. z art. 993 K.c.). Zapis windykacyjny dla swej skuteczności wymaga sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego i polega na przekazaniu określonej osobie oznaczonego składnika majątkowego, w tym przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego.

Aby po śmierci Pańskiej żony zakład kosmetyczny mógł nadal prosperować, jeśli oczywiście taka będzie wola spadkobiercy (spadkobierców), proszę uzyskać notarialny akt poświadczenia dziedziczenia i legitymując się tym dokumentem oraz ewentualnie umową o dział spadku, zgłosić zmianę właściciela w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (w urzędzie gminy), w urzędzie skarbowym, w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, w bankach, w których żona posiadała rachunki firmowe, w wydziale komunikacji, celem przerejestrowania pojazdu. Podjęcie przez Pana decyzji o kontynuowaniu działalności żony, w świetle pobierania przez Pana emerytury, jest korzystne od strony ubezpieczeń społecznych – płacić Pan będzie z tytułu działalności gospodarczej tylko składkę zdrowotną (NFZ).

Ponieważ stwierdzenie praw do spadku nastąpi zapewne przed upływem pół roku od dnia śmierci spadkodawczyni, konieczne będzie także odebranie od każdego ze spadkobierców oświadczenia o przyjęciu spadku (ewentualnie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza lub o odrzuceniu spadku – te dwa warianty celowe są z zasady dla spadków zadłużonych). Jak stanowi przepis art. 1026 K.c., stwierdzenie nabycia spadku oraz poświadczenie dziedziczenia nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i z tą chwilą spadkobiercy nabywają spadek, bez względu na to, kiedy zostanie przeprowadzone postępowanie spadkowe (art. 924 i art. 925 K.c.).

Jeśli żona jest pracodawcą, niezależnie, ile osób zatrudnia i w jakim wymiarze czasu pracy, spadkobierca wejdzie w prawa i obowiązki pracodawcy, wskutek czego będziemy mieć do czynienia przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę (art. 231 Kodeksu pracy), o ile zechce on kontynuować działalność. Nowy pracodawca staje się z mocy prawa (ex lege) stroną dotychczasowych stosunków pracy. Wszystkie stosunki pracy trwać będą więc nadal na niezmienionych zasadach, nie ma zatem potrzeby wydawania świadectw pracy, wypłacania ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, gdyż nie dojdzie do rozwiązania lub wygaśnięcia umów o pracę. Umowy o pracę, podobnie jak każda inna umowa, którą zawarł poprzednik prawny, np. umowa najmu, leasingu, wymagać będzie jedynie aneksowania (zmiany) w zakresie komparycji, czyli oznaczenia stron umowy.

Chciałabym także poświęcić kilka słów skutkom podatkowym nabycia spadku po żonie. Jak stanowi przepis art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.), zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy w przypadku spadkobrania powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku lub z chwilą zarejestrowania notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. Nabycie spadku po żonie i matce będzie w całości zwolnione od podatku pod warunkiem, że każdy ze spadkobierców złoży we wskazanym wyżej terminie zgłoszenie nabycia SD-Z2. Terminu półrocznego nie można przywrócić, w razie jego uchybienia prawo do skorzystania ze zwolnienia bezpowrotnie wygasa, bez względu na to, jakie przyczyny spowodowały uchybienie (nieświadomość prawa, choroba, nagły wypadek losowy), a nabycie będzie opodatkowane wedle reguł przewidzianych dla pierwszej grupy podatkowej, czyli powyżej kwoty wolnej 9637 zł. Informuję także, że umowy nieodpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności, dokonywane pomiędzy osobami zaliczonymi do pierwszej grupy podatkowej (np. pomiędzy rodzicami i dziećmi, małżonkami, rodzeństwem) także korzystają z całkowitego zwolnienia w podatku od spadków i darowizn (art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego?

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego?

Testament holograficzny

Rodzeństwo – brat (A) i siostra (B) – wystąpiło do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po swojej matce. Na rozprawie pojawiła się córka B i...

Pozbawienie syna prawa do majątku

Mam syna z poprzedniego małżeństwa. Od kilku lat nie utrzymujemy żadnych kontaktów. Obecnie jestem w związku małżeńskim i z moją aktualną żoną mam...

Testament w związku partnerskim

Od kilku lat jestem w związku partnerskim. W tym czasie wspólnie zbudowaliśmy dom, który formalnie jest moją wyłączną własnością....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »