Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sprawa w sądzie o zachowek

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-09-25

Cztery lata temu otrzymałam darowiznę (dom) od babci. Babcia miała dwoje dzieci – moją mamę, która już nie żyje i ciocię, która zrzekła się dziedziczenia spadku. Ostatnio mój brat poinformował mnie, że gdy tylko babcia umrze to on zakłada sprawę w sądzie o zachowek i będę musiała go spłacić. Czy to prawda? Czy będę musiała dać bratu pieniądze?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Uprawnienie do zachowku wynika z art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.), zgodnie z którym:

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  • roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  • roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Z powyższego wynika, iż zachowek należy się wówczas, gdy zstępni, rodzice lub małżonek osoby zmarłej nie otrzymali niczego w spadku, bo np. osoba ta przepisała cały swój majątek na kogoś spoza najbliższej rodziny. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w Pani sprawie. Pani jako wnuczka babci otrzymała od niej w darowiźnie dom, natomiast Pani brat, jak rozumiem, nie otrzymał niczego. Z uwagi na to, że Państwa mama nie żyje, Pani wraz z bratem staliście się spadkobiercami babci w pierwszej kolejności po jej śmierci.

Zgodnie z art. 931 K.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

W myśl natomiast art. 994 § 1 K.c.:

„§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.”

Pani, z uwagi na to, że w chwili śmierci babci będzie jej bezpośrednią spadkobierczynią, to będzie Pani również zobowiązana do zapłaty zachowku dla brata od poczynionej przez babcię darowizny na Pani rzecz.

Jak Pani może się zatem bronić w tej sprawie, aby nie musieć płacić bratu zachowku?

Musi Pani przestać być spadkobiercą swojej babci. Zgodnie bowiem z ww. przepisem darowizny przekazane na rzecz osób nie będących spadkobiercami nie będą wliczane na poczet zachowku, jeżeli od chwili darowizny do chwili śmierci darczyńcy minie więcej niż 10 lat.

Najlepszym sposobem, aby przestała być Pani spadkobiercą swojej babci jest zrzeczenie się po niej dziedziczenia, czyli to co zrobiła Pani ciocia.

Kwestie zrzeczenia się dziedziczenia po żyjącym spadkodawcy uregulowane są w Kodeksie cywilnym. Art. 1048 K.c. stanowi: „Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”.

W kolejnych artykułach czytamy: „Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej” (art. 1049 § 1 K.c.). „Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku” (art. 1049 § 2 K.c.).

Powinna Pani zatem po pierwsze udać się z babcią do notariusza i spisać umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia po niej, a następnie liczyć na to, że babcia nie umrze wcześniej niż 10 lat od chwili darowizny. Jeżeli te dwa warunki zostaną spełnione to nie będzie Pani musiała płacić bratu żadnych pieniędzy od darowanej Pani nieruchomości. W przeciwnym wypadku będzie się Pani musiała liczyć z zapłatą zachowku dla brata po śmierci babci, o ile brat nie odziedziczy po babci niczego wartościowego w spadku, co byłoby większe lub równe wartości przysługującemu mu zachowku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »