Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sprawy spadkowe

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-02-24

Pięć miesięcy temu zmarła nasza mama. Mieszkała z tatą we własnościowym mieszkaniu. Tata figuruje na liście lokatorów, więc chyba też jest właścicielem. Czy konieczne jest przeprowadzenie sprawy spadkowej, czy wszystko przechodzi na ojca? W liście pożegnalnym (dołączam kopię) życzeniem mamy było, abym to ja przejął mieszkanie po rodzicach, ale jest nas dwoje rodzeństwa i myślę, że sprawiedliwie jest podzielić to na nas wszystkich, ale dopiero po śmierci taty. Teraz nie chcę męczyć ojca (ma 82 lata) sprawami spadkowymi, ale jak to uregulować, aby nie płacić podatku od spadku? Co trzeba w tej chwili koniecznie załatwić? Moja siostra twierdzi, że do 6 miesięcy po śmierci mamy trzeba to wszystko uregulować, aby nie było niespodzianek.

 

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Nie ma prawnego obowiązku przeprowadzenia postępowania spadkowego w określonym terminie po śmierci spadkodawcy. W praktyce postępowania spadkowe są czasem przeprowadzane nawet kilkadziesiąt lat po śmierci spadkodawcy i spadkobiercy nie ponoszą z tego tytułu żadnych negatywnych konsekwencji. Przeprowadzenie postępowania spadkowego nie jest uzależnione od zgody pozostałych spadkobierców. Każdy, kto ma w tym interes prawny, może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, taki wniosek zawsze może złożyć jeden ze spadkobierców. Wniosek kosztuje w sądzie 50 zł, więc finanse nie są tu żadną przeszkodą. Pozostali spadkobiercy nie mogą sprzeciwić się przeprowadzeniu postępowania spadkowego, zostaną jednak wezwani przed sąd i będą przesłuchani jako strony i spadkobiercy. Sąd będzie pytał, kto jest spadkobiercą, czy zmarły pozostawił testament itp. 

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Każdy spadkobierca ma 6 miesięcy od daty, w której dowiedział się o tytule swojego spadkobrania, na złożenie oświadczenia o przyjęciu, lub odrzuceniu spadku. W większości przypadków sądy liczą ten termin od daty śmierci spadkodawcy.

 

Jeżeli więc w ciągu 6 miesięcy od daty otwarcia spadku spadkobiercy nie przeprowadzą postępowania spadkowego, wówczas przyjmą spadek wprost, czyli zarówno aktywa spadku jak i długi. Jeżeli Pana mama nie pozostawiła żadnych długów, to nie ma potrzeby składać żadnych oświadczeń w sprawie. Po upływie 6 miesięcy, jeśli spadkobiercy nie odrzucą spadku, to znaczy, że go przyjęli. Wynikiem postępowania spadkowego przeprowadzonego czy to w sądzie, czy u notariusza jest potwierdzenie tego faktu na piśmie.

Po śmierci Pana mamy będziemy mieli do czynienia z dziedziczeniem ustawowym, ponieważ przesłany przez Pana list pożegnalny zmarłej niestety nie może być w świetle prawa traktowany jako testament, ponieważ nie spełnia wymogów formalnych.

 

Zgodnie z § 1 art. 949 Kodeksu cywilnego (K.c.) spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą.

 

Podstawową formą testamentu zwykłego jest testament własnoręczny (holograficzny). Spadkodawca może sporządzić go w ten sposób, że napisze jego treść w całości pismem ręcznym, podpisze go i opatrzy datą (art. 949 § 1). Naruszenie przynajmniej jednego z dwóch pierwszych wymogów skutkuje zawsze nieważnością całego testamentu (art. 958). Brak daty co do zasady również powoduje nieważność, chyba że nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu oraz co do wzajemnego stosunku kilku testamentów (art. 949 § 2).  

 

Jak Pan widzi ostatnie pismo mamy (przesłana kopia) nie jest testamentem w świetle prawa, ponieważ zostało sporządzone z naruszeniem przesłanek dotyczących ważności testamentu, a więc po śmierci mamy wchodzi w grę dziedziczenie ustawowe.

 

Stosownie do art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku ”.

 

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że spadek po mamie nabył jej mąż, Pan oraz Pana siostra, każdy po 1/3 udziału w spadku. W skład spadku po mamie wszedł udział w majątku wspólnym małżeńskim, który zgodnie z domniemaniem zawartym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wynosi połowę majątku wspólnego małżeńskiego + majątek osobisty Pana mamy.

 

Tak więc w chwili obecnej współwłaścicielami wszystkich przedmiotów, które wchodziły w skład majątku po mamie (ruchomości i nieruchomości) są: Pana tata oraz dzieci zmarłej.

 

Moim zdaniem, jeżeli żyjecie Państwo w zgodzie i chcecie Państwo zgodnie zarządzać majątkiem, nie ma potrzeby dokonywania działu spadku po mamie.

 

W chwili obecnej wystarczy, jeżeli przeprowadzicie Państwo postępowanie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku po mamie, ewentualnie udacie się Państwo do notariusza w celu sporządzenia notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. U notariusza w ciągu jednego dnia można załatwić wszelkie formalności. U notariusza obecność Pana taty będzie niestety konieczna. Natomiast gdyby tata nie mógł uczestniczyć w sprawie spadkowej, to można założyć sprawę w sądzie. Wówczas Pana tata będzie mógł udzielić pełnomocnictwa jednemu ze swoich dzieci i tym samym nie będzie musiał stawić się na rozprawy sądowe.

 

Posiadając postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie dziedziczenia, będziecie Państwo w stanie wykazać, że jesteście spadkobiercami swojej mamy.

 

Domniemywa się bowiem, że „osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą” (art. 1025 § 2 K.c.), a „względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku” albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 K.c.).

 

Po przeprowadzeniu postępowania spadkowego proszę pamiętać o zgłoszeniu nabycia spadku w urzędzie skarbowym. Jest to konieczne, abyście Państwo skorzystali ze zwolnienia podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

 

Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn do grona najbliższych członków rodziny zwolnionych z zapłaty podatku należą: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki itd.), wstępni (rodzice, dziadkowie itd.), pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha. Nie płacą oni podatku od spadku niezależnie od wartości spadku, który dziedziczą. 

 

Aby uniknąć płacenia podatku od spadku spadkobiercy z najbliższego kręgu rodziny zmarłego muszą w ciągu sześciu miesięcy od powstania obowiązku podatkowego (termin 6 miesięcy jest liczony od dnia otwarcia spadku lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przed notariuszem) złożyć u właściwego naczelnika urzędu skarbowego druk SD-Z2 „Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych”.

 

Reasumując, list pożegnalny Pana mamy ma moc jedynie na zasadzie poszanowania jej ostatniej woli przez dzieci i męża. Nie ma niestety żadnej mocy prawnej. Jeżeli między Państwem jest zgoda co do tego, kto ma co otrzymać, to nie ma konieczności sądowego podziału spadku już teraz.

 

 

 

 

Opis stanu faktycznego z lutego 2015 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy tylko dziedziczę samodzielnie?

Zmarł mój mąż, byliśmy małżeństwem bezdzietnym. Mąż nie pozostawił testamentu. Czy jestem jedynym spadkobierca męża? Co w przypadku, jeżeli nie...

Majątek osobisty małżonka a separacja i dziedziczenie

Pozostaję w związku małżeńskim, mamy małe dziecko, jednak z różnych przyczyn jesteśmy w separacji. Relacje pomiędzy nami są dobre...

Dwie działki w spadku

Mam pytanie odnośnie spadku po moich zmarłych rodzicach. Nie pozostawili testamentów. Zostały po nich w spadku dwie działki. Dziedziczę ja...

Stwierdzenie nabycia spadku a niegodność dziedziczenia

Mieliśmy kilkunastohektarowe gospodarstwo rolne, w 2000 r. po śmierci matki gospodarstwo przejął brat – najstarszy z ośmiorga rodzeństwa. Brat...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »