Kategoria: Dział spadku

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Środki z OFE i kredyt hipoteczny po śmierci męża

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-03-28

Przed 3 miesiącami zmarł mój mąż, nie zostawił testamentu. Mamy jedno pełnoletnie i dwoje niepełnoletnich dzieci. Ponieważ w deklaracji OFE mąż nie miał wpisanych spadkobierców, musimy przeprowadzić dział spadku, aby można było uzyskać środki z OFE, poza tymi, które stanowiły wspólnotę małżeńską. Muszę więc podać skład masy spadkowej. Jedyną nieruchomością jest mieszkanie, które kupiliśmy razem na kredyt hipoteczny 100%. Umowa kredytowa z bankiem jest korzystna i boję się jej zmiany, jeśli bank dowie się o śmierci męża. Spłacam raty tak jak dotychczas z naszego wspólnego rachunku. Do spłaty mam jeszcze 22 lata, w umowie nie ma nic na temat obowiązku powiadomienia banku o śmierci kredytobiorcy, nie mieliśmy polis na życie do tego kredytu. Nasze dzieci są jedynymi spadkobiercami i mieszkamy w tym mieszkaniu. Nie chcę podawać mieszkania do składu masy spadkowej w obawie przed bankiem. Boję się, że może wypowiedzieć mi obecne warunki umowy, uznając brak zdolności kredytowej. Zmiana w hipotece powoduje powiadomienie banku. Co mam zrobić w tej sytuacji?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Mówi Pani o dziale spadku, ale możliwe, że ma Pani na myśli postępowanie dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku. Na razie jednak przyjmuję, że chodzi o dział spadku.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Dział spadku może nastąpić na podstawie umowy lub orzeczenia sądu (art. 1037 Kodeksu cywilnego). Umowa możne być zawarta w formie dowolnej – jedynie jeśli spadek obejmuje nieruchomość, konieczne będzie zawarcie umowy w formie aktu notarialnego – tak jak w Pani przypadku.

W imieniu małoletniego umowę zawiera jego rodzic albo opiekun prawny. Jednak jeśli czynność przekracza zwykły zarząd majątkiem dziecka – a za taką czynnością można uznać dział spadku – to rodzić musi najpierw uzyskać zgodę sądu rodzinnego na zawarcie umowy (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Bez tej zgodny umowa jest nieważna.

Trzeba zwrócić jeszcze uwagę na art. 98 § 2 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – rodzic nie może zawierać umów, wstępując jako przedstawiciel ustawowy dwojga małoletnich pozostających pod jego władzą, lecz musiałby się postarać o ustanowienie kuratora dla małoletniego w celu zwarcia umowy. Rodzic nie może zawrzeć umowy „z samym sobą” jako przedstawiciel obu stron tej umowy.

Dlatego w Pani sytuacji sądowy dział spadku byłby bardziej uzasadniony, gdyż notariusz może uznać, iż umowny dział spadku pomiędzy Panią a Pani małoletnimi dziećmi będzie czynnością z samym sobą (lepiej wcześniej zapytać notariusza, czy zgodzi się na taką czynność), lecz moim zdaniem taka czynność będzie nieważna. W postępowaniu sądowym powinna Pani wystąpić o kuratora dla małoletnich dzieci i przeprowadzić dział spadku – decyzja w tej materii należy do Pani.

Niezależnie od powyższego ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych przewiduje wypłatę środków zgromadzonych na rachunku osoby ubezpieczonej w związku z jej śmiercią w dwóch częściach. Pierwszą jest część należna małżonkowi zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego, drugą jest część należna osobie wskazanej (uposażonej) przez zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego.

Zgodnie z postanowieniem art. 131 przedmiotowej ustawy otwarty fundusz emerytalny dokonuje wypłaty transferowej połowy środków zgromadzonych na rachunku zmarłego na rachunek małżonka zmarłego w otwartym funduszu, w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. Jeżeli więc małżonkowie pozostawali w ustawowej wspólności majątkowej, a zatem nie miało miejsca żadne umowne ograniczenie wspólności, na rachunek małżonka, prowadzony w otwartym funduszu emerytalnym, zostanie przelana połowa zgromadzonych środków. Jeżeli małżonek nie ma rachunku w otwartym funduszu emerytalnym i nie założy go samodzielnie, fundusz w którym gromadzone były środki, zobowiązany jest taki rachunek założyć. W takim przypadku aktualne są zasady wypłaty dotyczące podziału środków w razie rozwodu lub unieważnienia małżeństwa. Podstawą do wypłaty będą więc stosunki majątkowe potwierdzone odpowiednimi dokumentami.

Środki zgromadzone na rachunku zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego, które nie zostaną wypłacone małżonkowi ubezpieczonego, przekazywane są, zgodnie z postanowieniem art. 132 ustawy, osobom uposażonym przez zmarłego.

W razie braku osób wskazanych przez zmarłego, zgromadzone środki wchodzą w skład spadku. W takim przypadku powyższe zasady stosuje się odpowiednio do spadkobierców, którzy dodatkowo obowiązani są przedłożyć funduszowi prawomocne stwierdzenie nabycia spadku.

Jak wynika z powyższego, bezpodstawne jest żądanie przedstawienia przez Fundusz umowy lub postanowienia o dziale spadku.

Jeżeli chodzi o dział spadku, to nie jest to postępowanie wymagane prawem. Nie trzeba go przeprowadzać w żadnym terminie.

Do nabycia spadku dochodzi z chwilą śmierci spadkodawcy. Od tej chwili spadkobiercy stają się współwłaścicielami przedmiotów wchodzących do spadku. Tak więc wyraźnie zaznaczam, że już na tym etapie Pani i Pani dzieci stają się współwłaścicielami przedmiotów wchodzących w skład spadku. Każdy posiada taki udział we współwłasności, jaki wynika z udziału w spadku.

Podobnie jak inni współwłaściciele, spadkobiercy mogą utrzymywać stan współwłasności przez dowolny czas. Dział spadku jest przeprowadzony po to, aby znieść współwłasność poszczególnych przedmiotów majątkowych.

Sądowa sprawa o dział spadku może okazać się mniej kosztowna niż podział umowny.

Zgodnie z art. 1038 Kodeksu cywilnego: „§ 1. Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. § 2. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku”.

Jeżeli tak bardzo jest Pani zmotywowana, aby teraz przeprowadzić dział spadku, to proszę oświadczyć notariuszowi, że przeprowadza Pani częściowy dział spadku, ograniczony do środków zgromadzonych na rachunku w funduszu emerytalnym zmarłego męża.

W razie przeprowadzenia działu częściowego lub nieobjęcia działem wszystkich przedmiotów wchodzących w skład spadku w późniejszym terminie może dojść do kolejnych działów spadku. Nie jest wykluczone, że w skrajnym przypadku nastąpi kilka działów uzupełniających.

Proszę jednak oznajmić notariuszowi, że dział spadku odbędzie się pomiędzy Panią a Pani dziećmi (w tym małoletnimi) i zapoznać się z jego opinią, gdyż moim zdaniem Pani reprezentacja nie będzie tutaj wystarczająca.

Tak więc odpowiadając na Pani pytanie odnośnie działu spadku, jeżeli nie poda Pani pewnego składnika wchodzącego do spadku, to dział spadku będzie się ograniczał do tej części, która została podana i będą konieczne w przyszłości działy uzupełniające.

Potwierdza to orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym – jeżeli okaże się, że z jakichkolwiek przyczyn prawomocne postanowienie o podziale majątku wspólnego nie objęło wszystkich istotnych składników majątku wspólnego, każde z byłych małżonków może wystąpić w odrębnym postępowaniu o przeprowadzenie podziału uzupełniającego co do składników, które nie zostały uwzględnione w orzeczeniu podziałowym (uchwała SN z 28 sierpnia 1986 r., III CZP 47/86, LexPolonica nr 302057, OSNCP 1987, nr 8, poz. 114, z glosą S. Dalki, „Palestra” 1989, nr 3).

Jeżeli zdecyduje się Pani na dział spadku i zniesienie współwłasności (konieczne, gdyż Pani jest już współwłaścicielem nieruchomości na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej) – opłata sądowa od takiego postępowania wynosi 1000 zł, a gdy spadkobiercy wniosą o zgodny dział to 600 zł. Dział spadku u notariusza byłby w takiej sytuacji wielokrotnie droższy, choć na pewno szybszy, gdyż taksa notarialna powiększona o podatek VAT obliczana jest od wartości spadku.

Jeżeli jednak ma Pani na myśli jedynie te środki, to proszę przeprowadzić częściowy dział i to powinno załatwić sprawę, mimo że Fundusz nie ma żadnych podstaw, aby żądać działu spadku (wystarcza stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia).

Na marginesie zaznaczam, że spadkobiercy będą odpowiedzialni za długi pozostawione przez Pani męża, także dzieci małoletnie – jeżeli dziedziczą one z ustawy, to przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiadają za długi jedynie do wysokości wartości stanu czynnego spadku).

Osobiście uważam, że jeżeli spłaca Pani należycie zobowiązania kredytowe, to bank nie zainteresuje się zmianą własności przedmiotu obciążonego hipoteką. Nie zmieni Pani faktu, że Pani dzieci już są współwłaścicielami nieruchomości, ale jedynie nieujawnionymi w księdze wieczystej. Dopiero w razie zalegania w spłacie kredytu bank może zainteresować się śmiercią Pani męża.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Podział spadku pomiędzy współspadkobierców

Orzeczeniem sądu stałam się jedną z trojga spadkobierców nieruchomości po zmarłej matce. Odziedziczona nieruchomość to ładne, duże mieszkanie....

Okres na zrzeczenie się spadku na korzyść innego spadkobiercy

Pięć lat temu zmarł mój tata, nie zostawił testamentu. Ja i mama jesteśmy jego spadkobierczyniami. Czy obecnie nie minął mi jeszcze okres na zrzeczenie...

Dział spadku ze zniesieniem współwłasności

Niedawno zmarł mój dziadek, pozostawiając notarialny testament na rzecz swojego syna, a brata mojej mamy. W skład spadku wchodzi 4/6 udziału...

Podział spadku między dzieci i macochę

Niedawno zmarł nasz ojciec, chcielibyśmy wiedzieć, jak wygląda podział spadku między dzieci i macochę? Konkretnie chodzi o mieszkanie wykupione...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »