Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament czy darowizna?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-12-01

Moi rodzice (mama jest bardzo chora) chcieliby przepisać mieszkanie i garaż na ich dzieci tj. trzy córki. Jak najlepiej to zrobić, czy spisać testament, czy mają zrobić zapisy, a może darowiznę po 1/3? Jakie koszty byłyby z tym związane? Jaka opcja byłaby najtańsza i najkorzystniejsza? Gdybym chciała mój udział oddać albo sprzedać jednej siostrze, to po jakim czasie najkorzystniej i jakie koszty się z tym wiążą?

W przedstawionej przez Panią sytuacji faktycznej możliwe są następujące rozwiązania:

1) Przepisanie nieruchomości w testamencie.

Wystarczy w tej sytuacji, że zarówno Pani matka, jak i ojciec spiszą testamenty, w których do całości spadku po sobie powołają swoje dzieci, czyli Panią wraz z siostrami. Sporządzenie testamentu w obecności notariusza to koszt ok. 150 zł. Oznacza to, że po śmierci matki, należąca do niej połowa nieruchomości (zakładając, że nieruchomość została nabyta przez rodziców w trakcie ich małżeństwa) zostanie odziedziczona przez trzy córki zmarłej, natomiast druga połowa nieruchomości przypadnie Pani i siostrom po śmierci ojca.

2) Darowizna nieruchomości za życia rodziców.

Pani rodzice mogą przekazać nieruchomość jeszcze za życia umową darowizny na rzecz swoich trzech córek.

Odnośnie kosztów za sporządzenie umowy darowizny – opłaty notarialne będą uzależnione od wartości darowanej nieruchomości.

Maksymalne stawki taksy notarialnej określone są w § 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 148, poz. 1564). Maksymalna stawka wynosi – w zależności od wartości:

  1. do 3000 zł – 100 zł,
  2. powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł,
  6. powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  7. powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25 % od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tak jak w Pani przypadku) – nie więcej niż 7500 zł.

Do opłaty notarialnej zawsze dodatkowo doliczony jest podatek 23% VAT.

Na nabywcy nieruchomości, będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Będzie on obliczany od wartości nieruchomości. Podatek od umowy dożywocia wynosi 2% i pobiera go notariusz, w chwili podpisywania aktu notarialnego.

Należy pamiętać, że są to stawki maksymalne. Notariusz może stosować niższe stawki, a więc istnieje możliwość negocjacji. Każdy notariusz stosuje własne stawki. Najlepiej będzie, jeżeli przed zawarciem umowy darowizny nieruchomości skontaktuje się Pani z kilkoma notariuszami i zasięgnie informacji dotyczącej tego, jaką stawkę taksy skłonny jest pobrać notariusz w Pani przypadku.

Nabycie własności nieruchomości w Pani przypadku będzie zwolnione z podatku od darowizny na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadku i darowizny, który wskazuje, iż zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

Podstawą do skorzystania ze zwolnienia jest zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednak w Pani przypadku umowa darowizny przenosząca własność nieruchomości będzie zawarta w formie aktu notarialnego, dlatego nie będzie Pani musiała zgłaszać nabycia nieruchomości w urzędzie skarbowym.

3) Przekazanie nieruchomości przez rodziców za pomocą umowy dożywocia.

Według art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.), jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Stosownie do art. 908 § 2 K.c., jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Jak więc wynika z przepisów w zamian za przeniesienie własności nieruchomości (mieszkania) osoba obdarowana zobowiąże się do opieki nad rodzicami, dostarczania im środków utrzymania, mieszkania, itp.

Co się tyczy kosztów za sporządzenie umowy dożywocia to koszty notarialne są analogiczne, jak przy umowie darowizny.

Reasumując, jak wynika z powyższego najtańszym rozwiązaniem w przedstawionej przez Panią sytuacji jest powołanie w spadku zarówno po matce jak i po ojcu do dziedziczenia Panią wraz z siostrami. Tym sposobem każda z córek otrzymałaby przynależną jej część całego majątku po rodzicach, a więc także przedmiotowej nieruchomości wraz z garażem. Wszystko zależy tak naprawdę od tego, czy Pani rodzice chcieliby przekazać nieruchomość jeszcze za życia, czy też dopiero po śmierci. Jeżeli za życia to do wyboru pozostają dwie umowy: umowa darowizny lub umowa dożywocia, jeżeli po śmierci to wystarczy testament.

Po nabyciu swojego udziału w spadku będzie Pani mogła zbyć go (darować, sprzedać itp.) w każdej chwili, nie ma tutaj żadnych ograniczeń. Jedynie proszę mieć na uwadze, że zbycie udziału w nieruchomości lub całej nieruchomości przed upływem 5 lat od jej otrzymania wiąże się z zapłatą stosownego podatku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Darowizna jako składnik spadku

W maju 1990 r. rodzice podarowali jednej z moich sióstr dużą działkę. Kilka miesięcy później zmarła mama, tata przeprowadził postępowanie spadkowe....

Uposażenie z tytułu śmierci w wyniku wypadku

Mój mąż jest Włochem, mieszkamy w jego kraju. W Polsce mam wykupioną polisę ubezpieczeniową zawierającą wypłatę dla uposażonych z tytułu...

Spełnienie woli zmarłej dotyczącej rozporządzenia mieszkaniem

Opiekuję się mieszkaniem, którego właścicielem była moja krewna. Mieszkanie otrzymała jako darowiznę od swojego taty, nie ma ono aktu własności –...

Wybudowanie domu na użyczonym terenie a spadek

Na działce, której jedynym właścicielem jest mój ojciec, stoją dwa domy. Pierwszy z nich wybudowali rodzice w latach 80., drugi – kilka lat...

Zagubiony testament

Co zrobić, jeśli wiem o pozostawionym przez spadkodawcę testamencie, a osoba, która jest w jego posiadaniu, nie chce go ujawnić i twierdzi,...

Dysponowanie rachunkiem maklerskim po śmierci męża

Mój mąż zmarł miesiąc temu. Pozostawił testament, w którym przekazuje wszystko mi. Czy mogę sprzedać jego samochód i dysponować rachunkiem...

Dziedziczenie w Polsce na podstawie testamentu sporządzonego za granicą

Mam obywatelstwo polskie i amerykańskie, na stałe mieszkam w USA. Moje dzieci są obywatelami amerykańskimi. Posiadam w Polsce nieruchomości...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »