Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament po sąsiedzie

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-04-17

Opiekowałem się sąsiadem którego żona zmarła w 2006 roku, a syn bezdzietny rozwodnik zmarł w 2009 roku, innych dzieci nie miał. Sąsiad zmarł parę dni temu, zostawiając mi notarialnie sporządzony testament, w którym zapisuje mi całość spadku. O żadnej innej rodzinie nic mi nie wiadomo, nikt z rodziny nigdy nie pojawiał się nawet na pogrzebach, więc wnioskuję, że nikogo już nie ma, ale pewności też nie mam. Jak przeprowadzić taką sprawę spadkową? Czy poszukiwania krewnych będą trwały latami? Chciałbym zrobić remont mieszkania, ale nie wiem, czy mogę, bo to zmieni jego wartość.

W Pana sprawie należy w pierwszej kolejności przeprowadzić sprawę spadkową po osobie zmarłej. Z uwagi na fakt, że nie zna Pan ewentualnych spadkobierców ustawowych zmarłego, to postępowanie można przeprowadzić jedynie przed sądem.

Wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku należy złożyć do sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Wniosek taki powinien zawierać:

  • imię, nazwisko i adres osoby składającej wniosek (wnioskodawca) oraz imiona, nazwiska i adresy potencjalnych spadkobierców ustawowych (uczestnicy postępowania);
  • imię i nazwisko zmarłego, datę i miejsce (miejscowość) jego śmierci oraz jego ostatnie miejsce stałego zamieszkania;
  • akt zgonu oraz inne akty stanu cywilnego wskazujące na pokrewieństwo ze zmarłym osób wskazanych we wniosku jako spadkobierców.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet i mężczyzn zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane),
  • testament.

Do wniosku należy również dołączyć odpisy wniosku w ilości odpowiadającej liczbie uczestników postępowania. Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł.

W praktyce często zdarzają się sytuacje, gdy nie ma możliwości ustalenia wszystkich spadkobierców (tak jak w Pana sprawie). Zachodzą tutaj dwie sytuacje:

  1. Albo osoby te są znane z imienia i nazwiska, ale nie jest znane ich miejsce pobytu – wówczas ustanawia się kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. Zgodnie z art. 143 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) „jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe, wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający”. Kuratora można jednak ustanowić tylko wtedy, kiedy znane jest imię i nazwisko danej osoby i jest Pan pewien, iż ta osoba w ogóle żyje.
  2. Albo też w ogóle nie wiadomo, kto jest spadkobiercą, nie tylko gdzie mieszka, ale nie znamy też imienia, nazwisko, nie wiadomo, czy żyje czy nie. W takim wypadku właściwą instytucją jest tzw. poszukiwanie spadkobierców przez ogłoszenie.

Zgodnie z art. 672 K.p.c. „jeśli zapewnienie spadkowe nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie”.

Zgodnie z art. 673 „ogłoszenie powinno zawierać:

  • imię, nazwisko, zawód oraz ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy;
  • datę śmierci spadkodawcy;
  • wskazanie majątku pozostałego po spadkodawcy;
  • wezwanie, aby spadkobiercy w ciągu 6 miesięcy od dnia wskazanego w ogłoszeniu zgłosili i udowodnili nabycie spadku, gdyż w przeciwnym razie mogą być pominięcie w postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku”.

Ogłoszenie powinno być umieszczone w piśmie poczytnym na całym obszarze państwa i podane publicznie do wiadomości w miejscu ostatniego zamieszkania spadkodawcy na tym obszarze, w sposób w miejscu tym przyjęty. „Jeżeli wartość spadku jest nieznaczna, sąd może zaniechać umieszczenia ogłoszenia w piśmie? (art. 674 § 2). W praktyce ogłoszenie umieszcza się np. w „Rzeczpospolitej” oraz w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym”.

Koszt ogłoszenia ponosi ten, kto o takie ogłoszenie wniósł. Ogłoszenie jest dość drogie – należy się liczyć z kosztem około 1000 zł. Może Pan ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny – w tym celu wypełnia się stosowne oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątku i dochodach (jest dostępne w każdym sądzie, a także w Internecie; wystarczy wpisać w wyszukiwarce: „Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach”). W praktyce sąd zwalnia z kosztów ogłoszenia, jeśli są ku temu podstawy (tzn. stanowiłoby to dla Pana znaczny ciężar finansowy), chociaż częściowo. Niezależnie od tego, czy musi Pan zapłacić całość, czy tylko część, to powinien Pan zapłacić (oczywiście już po postanowieniu o zarządzeniu ogłoszenia) wskazaną kwotę lub zaliczkę w kasie sądu i następnie sąd podejmie wszystkie czynności (aczkolwiek proszę dokładnie zapytać się na rozprawie, gdyż praktyka sądów jest różna – czasem np. każą odbierać tekst ogłoszenia w sekretariacie i samemu udawać się do gazety w celu zamówienia ogłoszenia, najlepiej byłoby oczywiście, gdyby Pan zapłacił, a wszystko zrobił sąd).

Następnie trzeba poczekać 6 miesięcy (liczy się od daty ukazania się ogłoszenia w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym”). Sąd wyznacza rozprawę, na którą wezwie także osoby, które wskutek ogłoszenia zgłosiły żądanie i podały miejsce zamieszkania. „Jeżeli w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosi nabycia spadku albo zgłosiwszy je, nie udowodni go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku tylko na rzecz tych spadkobierców, których prawa zostały wykazane” (art. 676 K.p.c.). Oznacza to, że sąd pomija w postanowieniu tych spadkobierców, których nie udało się odnaleźć i w Pana wypadku zasądzi cały spadek na Pana rzecz zgodnie z ostatnia wolą zmarłego.

Co się tyczy podatku od spadku, to podatek Pan będzie musiał zapłacić od wartości spadku na dzień śmierci spadkodawcy, a więc może Pan spokojnie robić remont w mieszkaniu, a w międzyczasie przeprowadzić sprawę spadkową.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Testament sporządzony przed kierownikiem USC

Protokół z oświadczenia ostatniej woli przez spadkodawcę został sporządzony przed kierownikiem USC w 2007 r., spadkodawczyni zmarła 17.11.2014 r....

Darowizna majątku przed śmiercią

Siostra mojej mamy (ciotka) zmarła niedawno. Była samotna. Przepisała w testamencie swoje mieszkanie na moją siostrę i zobowiązała ją do...

Konsekwencje nałożenia na spadkobiercę polecenia

Przed 15 laty spadkodawca sporządził testament, w którym uczynił nas spadkobiercami i równocześnie ustanowił fundację. Obciążył nas poleceniem...

Babcia zostawiła 2 testamenty, jak je ogłosić?

Trzy lata temu zmarła moja babcia, która była wdową; jej mąż, mój dziadek zmarł w 1997 r., po jego śmierci przeprowadzono postępowanie spadkowe....

Jakich formalności należy dopełnić po śmierci rodzica?

Jakich formalności należy dopełnić po śmierci rodzica? Przed miesiącem zmarła moja mama i nie wiem, jak po kolei wszystko załatwić. Po mamie zostało...

Testament notarialny – najpewniejsze rozwiązanie

Moja żona, wraz ze swoim rodzeństwem (siostra i brat) jest współwłaścicielem mieszkania własnościowego po zmarłych rodzicach. Trzy lata temu, gdy...

Drugie małżeństwo z Anglikiem – jak zabezpieczyć jedyne dziecko?

Mieszkam w Anglii i za 4 miesiące wychodzę ponownie za mąż za Anglika. Mam jedynego syna, a cały mój majątek to mieszkanie w Polsce. Rok...

Bezdzietne małżeństwo - dziedziczenie po jednym z małżonków

Ja i mój mąż jesteśmy bezdzietnym małżeństwem. Każde z nas otrzymało w aktach darowizny nieruchomości. Ja otrzymałam od matki mieszkanie,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »