Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament ustny jako szczególna forma testamentu

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2014-09-26

Moja ciocia zmarła kilka lat temu. Przy jej śmierci byłam ja, moja siostra oraz brat mojego męża. Ciocia sporządziła testament ustny w obecności wyżej wymienionych osób mówiąc, że przekazuje mi nieruchomość, którą posiada. Czy warto wystąpić do sądu o uznanie testamentu ustnego?

Ustosunkowując się do zadanego przez Panią pytania, uprzejmie wyjaśniam co następuje.

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c.

Ustawodawca wskazuje na trzy testamenty zwykłe. Pierwszy to testament w całości sporządzony w ten sposób, że spadkodawca napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Drugi rodzaj to testament sporządzony w formie aktu notarialnego. Trzeci rodzaj to testament sporządzony w formie ustnej, w obecności co najmniej dwóch świadków.

Istotnym jest, iż każdy spadkodawca może sporządzić testament także w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Protokół powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, to należy zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż osoby głuche lub nieme nie mogą sporządzić testamentu w sposób przewidziany w artykule niniejszym.

Z treści Pani pytania wynika, iż w chwili składania oświadczenia woli nie był obecny przedstawiciel Państwa, tj. wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, marszałek województwa, sekretarz powiatu albo gminy lub kierownik urzędu stanu cywilnego.

Istotnym jest, iż w chwili składania oświadczenia woli przez spadkodawcę, ta jak mniemam nie znajdowała się w stanie obawy rychłej śmierci albo też nie było możliwości zachowania zwykłej formy testamentu.

Testament szczególny złożony w obecności świadków może być sporządzony, jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Wówczas spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków. O ile w Pani przypadku liczba świadków została spełniona, o tyle w przedmiotowej sprawie istnieje obawa, iż nie zostały spełnione inne przesłanki. Treść testamentu ustnego może być stwierdzona w ten sposób, że jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia, z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie.

Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść. Nie mogą być również świadkami: małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia. W treści Pani pytania wskazuje Pani, iż świadkiem była Pani, Pani siostra oraz brat Pani małżonka. Z przykrością stwierdzić należy zatem, iż Pani, jak i Pani siostra nie mogą być świadkami takiego testamentu w sytuacji kiedy rozrządzenie majątkiem dotyczy Pani. Jeżeli świadkiem była jedna z osób wymienionych powyżej, nieważne jest tylko postanowienie, które przysparza korzyści tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia. Jednakże gdy z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści, nieważny jest cały testament.

Reasumując, nieważne jest rozporządzenie dokonane przez spadkodawczynię na Pani rzecz, albowiem zgodnie z oświadczeniem woli to Pani miała uzyskać korzyść. Nadto wskazać należy, iż testament szczególny traci moc z upływem sześciu miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały niezachowanie formy testamentu zwykłego, chyba że spadkodawca zmarł przed upływem tego terminu. Bieg terminu ulega zawieszeniu przez czas, w ciągu którego spadkodawca nie ma możności sporządzenia testamentu zwykłego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Co należy zrobić z testamentem odręcznym?

Moja zmarła ciocia zostawiła odręczny testament . Zapisała mi mieszkanie i uczyniła wykonawczynią testamentu. Co ...

Dziedziczenie testamentowe a zachowek

Niedawno zmarła moja babcia, która zapisała spadek swojej córce (mojej cioci). Mój ojciec zmarł kilka lat przed babcią. Wraz z siostrą otrzymałyśmy...

Protokół testamentu ustnego

Gdzie powinien być przechowywany oryginał protokołu testamentu ustnego , otwartego w 1990 r.?  

Nabycie spadku na podstawie testamentu

Dwa tygodnie temu zmarł mój mąż. Nabędę spadek na podstawie testamentu – wolą męża było uczynienie mnie jedyną spadkobierczynią....

Dziedziczenie przez osobę spoza rodziny

Nie mam męża ani dzieci. Chciałabym, aby w przyszłości mój majątek odziedziczyła osoba spoza rodziny. Jakie czynności powinnam wykonać, aby tak się...

Wynajęcie odziedziczonego mieszkania

Moi rodzice przed śmiercią sporządzili testamenty, w których powołali wnuka (mojego syna) do dziedziczenia całego majątku. Moja siostra oświadczyła,...

Spłata krewnych z powodu dziedziczenia testamentowego

W zeszłym tygodniu zmarła moja babcia, która w testamencie uczyniła mnie spadkobiercą swojego mieszkania. Babcia miała dwie córki, tj. nieżyjącą już...

Jakich formalności należy dopełnić po śmierci rodzica?

Jakich formalności należy dopełnić po śmierci rodzica? Przed miesiącem zmarła moja mama i nie wiem, jak po kolei wszystko załatwić. Po mamie zostało...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »