Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament w związku partnerskim

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 2013-11-04

Od kilku lat jestem w związku partnerskim. W tym czasie wspólnie zbudowaliśmy dom, który formalnie jest moją wyłączną własnością. Ponadto każde z nas ma swoje mieszkanie własnościowe. Ja mam troje dzieci z poprzedniego związku, mój partner – syna, na którego płaci alimenty, ale z którym nie utrzymuje żadnych kontaktów. Chciałabym, aby po mojej śmierci mój partner mógł mieszkać we wspólnie zbudowanym domu i aby moje dzieci mogły do tego domu przyjeżdżać. Nie chciałabym, aby syn partnera miał jakiekolwiek prawa do tego domu. Mój partner chciałby wydziedziczyć syna i cały posiadany majątek zapisać mnie i moim spadkobiercom. Jakie sformułowania zawarte w testamentach są niezbędne, aby nasze dzieci nie mogły ich unieważnić? Kto musi poświadczyć testamenty? 

Pani oraz Pani partner mogą sporządzić albo testamenty własnoręczne, albo testamenty notarialne.

Uważa się, że testament notarialny – w porównaniu z testamentem własnoręcznym – jest trudniejszy do podważenia, a przez to bezpieczniejszy. Powinien on zostać sporządzony przez notariusza lub asesora notarialnego, odczytany przez niego osobie składającej oświadczenie woli i podpisany w obecności przyjmującego oświadczenie.

Oryginał testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego jest przechowywany w kancelarii notarialnej, a po upływie dziesięciu lat – w archiwum wieczystoksięgowym. Państwu zostaną wydane tylko wypisy aktu notarialnego, które mają jednak moc oryginału. Otrzymany wypis mogą Państwo trzymać u siebie w domu lub oddać na przechowanie osobie zaufanej.

Po śmierci spadkodawcy osoba, u której znajduje się testament, winna go złożyć w sądzie spadku. Sądem spadku jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Obowiązek ten dotyczy także notariusza.

Koszt sporządzenia testamentu notarialnego to 50 zł plus VAT.

Testament własnoręczny należy napisać w całości pismem ręcznym, opatrzyć go podpisem oraz datą (chodzi o datę sporządzenia testamentu).

Osobę powołaną do dziedziczenia należy oznaczyć tak, aby nie było wątpliwości (np. imię i nazwisko, data urodzenia).

Jeśli zdecydują się Państwo na sporządzenie testamentów własnoręcznych, to swoich spadkobierców proszę powołać do dziedziczenia w określonym udziale, np. „ja, niżej podpisana, powołuję do spadku po mnie w częściach równych moje dzieci… oraz partnera…”. Jeżeli w testamencie rozporządziliby Państwo konkretnymi przedmiotami należącymi do spadku, to sąd mógłby mieć wątpliwość, czy osoby wymienione w testamencie są spadkobiercami, czy zapisobiercami.

Warto też pamiętać, że spadkodawca może w każdej chwili odwołać albo sporządzić nowy testament.

Jeżeli jednak chcą Państwo rozporządzić poszczególnymi przedmiotami należącymi do spadku, to warto rozważyć tzw. zapis windykacyjny. Zapis windykacyjny musi sporządzić notariusz. Zapis windykacyjny jest rozrządzeniem testamentowym, w którym spadkodawca postanawia, że oznaczona osoba nabywa określony przedmiot (przedmiot zapisu) z chwilą otwarcia spadku. Zapis windykacyjny umieszczany jest w testamencie w formie aktu notarialnego.

Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być:

  1. rzecz oznaczona co do tożsamości (np. nieruchomość, samochód, biżuteria);
  2. zbywalne prawo majątkowe (np. prawa z papierów wartościowych);
  3. przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne;
  4. ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

Przedmiotem zapisu pieniężnego nie mogą być natomiast pieniądze.

Koszt sporządzenia zapisu windykacyjnego to 150 zł plus VAT.

Jeśli chodzi o wydziedziczenie syna Pani partnera, to sprawa wygląda następująco.

Wydziedziczenie polega na pozbawieniu zarówno prawa do zachowku, jak i prawa do dziedziczenia. Osoba uprawniona do zachowku traktowana jest tak, jakby w ogóle nie dożyła otwarcia spadku. Oprócz wydziedziczenia możemy mieć jeszcze do czynienia z pozbawieniem spadkobiercy ustawowego prawa do dziedziczenia dziedziczenia (tzw. testament negatywny). Sam testament negatywny nie pozbawia jednak prawa do zachowku. Należy więc zdecydowanie odróżniać te dwie instytucje, zwłaszcza że ich skutki są różne.

Wydziedziczenie musi nastąpić w testamencie – czy to własnoręcznym, czy notarialnym. Można wydziedziczyć uprawnionego do zachowku tylko z niżej określonych przyczyn, a mianowicie (art. 1008 Kodeksu cywilnego; w skrócie: K.c.):

  1. gdy uprawniony do zachowku w sposób uporczywy postępuje sprzecznie z zasadami współżycia społecznego, co jest wbrew woli spadkodawcy;
  2. gdy uprawniony dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. gdy uprawniony uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Z innych powodów nie można pozbawić uprawnionego zachowku.

Przyczyna wydziedziczenia musi być wskazana w testamencie. Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył.

Ważność i skuteczność wydziedziczenia zależy od:

  1. dokonania go w ważnym testamencie – nieważność testamentu pociąga za sobą także nieważność wydziedziczenia;
  2. dokonania go z przyczyny wyżej wymienionej – wydziedziczenie z innej przyczyny jest nieważne;
  3. nieprzebaczenia przez spadkodawcę osobie uprawnionej do zachowku;
  4. niepodanie przyczyny wydziedziczenia w testamencie.

Nie ma podstaw, by wydziedziczyła Pani syna swojego partnera, gdyż nie jest on osobą uprawnioną do zachowku po Pani śmierci. Wydziedziczenia powinien dokonać jednak Pani partner, o ile zachodzi jedna z podanych powyżej przyczyn wydziedziczenia.

W załączeniu przesyłam Panu wzór testamentu własnoręcznego z wydziedziczeniem, jednak bezpieczniej byłoby dokonać powyższych czynności przed notariuszem, o czym była już mowa wyżej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego?

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego ?

Testament holograficzny

Rodzeństwo – brat (A) i siostra (B) – wystąpiło do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po swojej matce. Na rozprawie pojawiła się córka B i...

Pozbawienie syna prawa do majątku

Mam syna z poprzedniego małżeństwa. Od kilku lat nie utrzymujemy żadnych kontaktów. Obecnie jestem w związku małżeńskim i z moją aktualną żoną mam...

Testament a potencjalni spadkobiercy ustawowi

Zmarła siostra mojego dziadka, która nie miała dzieci ani męża. Jej rodzeństwo i rodzice nie żyją. Zmarła uczyniła mnie spadkobiercą...

Sporządzenie testamentu tak aby dzieci dziedziczyły dopiero po śmierci obojga małżonków

Chcielibyśmy z mężem sporządzić testament wzajemny, tak aby w razie śmierci jednego z nas cały spadek dziedziczyło drugie. Chcielibyśmy, żeby dzieci...

Nabycie spadku na podstawie testamentu

Dwa tygodnie temu zmarł mój mąż. Nabędę spadek na podstawie testamentu – wolą męża było uczynienie mnie jedyną spadkobierczynią....

Ustne zapewnienie o przekazaniu działki

Moja babcia posiada kilka działek. Większość z nich już przekazała swoim dzieciom. Także moja mama otrzymała ustne zapewnienie o przekazaniu...

Zabezpieczenie majątku dla dzieci z pierwszego małżeństwa

Mam dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa, mój obecny partner też. Jestem jedyną właścicielką domu. Partner nie posiada znacznego majątku. Planujemy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »