Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uchylenie się od oświadczenia o odrzuceniu spadku

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 2014-01-08

Kilka dni temu odbyła się rozprawa o nabycie spadku po moim zmarłym ojcu. W ustawowym terminie złożyłam oświadczenie o odrzuceniu spadku na rzecz moich córek. Jedna z córek była na rozprawie i też odrzuciła spadek. Druga córka od kilku lat przebywa za granicą i nie utrzymuje z nami kontaktu. Nie znamy jej adresu, nie możemy doręczyć jej informacji o rozprawie. Za niecałe dwa miesiące będzie kolejna rozprawa. Czy w takiej sytuacji mogę uchylić się od oświadczenia o odrzuceniu spadku? Dodam, że w spadku nie ma długów.

Kwestia możliwości zmiany oświadczenia o odrzuceniu spadku, złożonego w toku postępowania o nabycie spadku, uregulowana jest w art. 1019 oraz artykułach od 82 do 88 Kodeksu cywilnego.

Na mocy art. 1019 § 1 do wad oświadczenia woli mających miejsce przy składaniu oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, co do zasady, mają zastosowanie przepisy o wadach oświadczenia woli z części ogólnej Kodeksu cywilnego (art. 82-88).

Spadkobierca, czyli Pani, może uchylić się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożonego pod wpływem błędu, jeżeli błąd dotyczył treści oświadczenia i był istotny. Błąd dotyczący treści oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku to m.in. błąd co do osoby spadkodawcy, tytułu powołania lub przedmiotu spadku. W tej ostatniej sytuacji chodzi o brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego, z tym zastrzeżeniem, że nie jest on wynikiem braku staranności po stronie spadkobiercy (postanowienie SN z 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/2004).

Nie ma znaczenia prawnego błąd w motywach działania spadkobiercy, np. syn spadkodawcy odrzucając spadek, czyni to dlatego, że chce, aby do dziedziczenia doszedł jego syn (wnuk spadkodawcy). Błąd jest istotny, jeżeli uzasadnia on przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia danej treści (art. 84 § 2).

Sąd Najwyższy w uchwale z 14 lipca 1986 r. (III CZP 36/86) przyjął, że przepis o błędzie wywołanym podstępnie (art. 86) ma zastosowanie do oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Jednakże na tym tle nadal istnieją liczne rozbieżności i sądy nie orzekają jednolicie w tym względzie.

Będzie Pani także mogła uchylić się od oświadczenia o odrzuceniu spadku, jeżeli wykaże Pani, iż oświadczenie to złożone było pod wpływem bezprawnej groźby pochodzącej od jakiejkolwiek osoby. Jednak jest konieczne, by z okoliczności złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku wynikało, że mogła się Pani obawiać, iż Pani lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe, jeżeli złoży Pani oświadczenie o przyjęciu spadku (art. 87 w zw. z art. 1019 § 1). Proszę pamiętać, iż groźba musi być poważna (obiektywnie) i mieć charakter bezprawny.

Uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia może nastąpić jedynie przed sądem (art. 1019 § 1 pkt 1). Właściwy do złożenia takiego oświadczenia jest zawsze sąd spadku (art. 628 Kodeksu postępowania cywilnego, w skrócie K.p.c.). Zgodnie z art. 690 § 1 K.p.c. w razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku sąd przeprowadza rozprawę. Przeprowadzenie rozprawy ma na celu ustalenie, czy w konkretnej sprawie oświadczenie zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby. Ciężar dowodu spoczywa na spadkobiercy. Spadkobierca uchylający się od skutków złożonego oświadczenia ma obowiązek złożyć jednocześnie oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1019 § 1 pkt 2). Brak takiego oświadczenia wyłącza możliwość uchylenia się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia.

W związku z tym proponuję, by wysłała Pani do sądu pismo, iż chce Pani uchylić się od wcześniejszego oświadczenia o odrzuceniu spadku. Następnie winna się Pani stawić na rozprawie w wyznaczonym terminie, by złożyć oświadczenie przed sądem i wyjaśnić przyczyny. Uważam, iż w Pani sytuacji jedyną szansą na uchylenie się jest oświadczenie, iż działała Pani pod wpływem błędu. Oczywiście to sąd oceni, czy okoliczności przez Panią powoływane uzasadniają przyjęcie Pani uchylenia się od oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Odrzucenie spadku przez wnuki

Niedawno zmarła matka mojej żony, która zostawiła po sobie same długi. Moja żona ma zamiar odrzucić spadek i nie chce oczywiście, żeby długi przeszły na...

Odrzucenie spadku przez nieletnie dzieci

Mój ojciec zmarł pięć miesięcy temu, jednak nie otrzymałam jeszcze zezwolenia sądu na odrzucenie spadku przez nieletnie dzieci . Czy...

W jaki sposób odrzucić spadek, by nie odpowiadać za długi ojca?

Zmarł mój ojciec, z którym od wielu lat nie utrzymywałam kontaktów. Miał ona same długi, a nie pozostawił prawie żadnego majątku. W jaki sposób...

Oświadczenie o odrzuceniu spadku

Zmarł mój ojciec. Chcemy wraz z mamą i siostrą odrzucić spadek. Mam niepełnoletnie dziecko. Czy jeśli my złożymy oświadczenie o odrzuceniu...

Odwołanie oświadczenia o odrzuceniu spadku

Po śmierci mojego brata szwagierka poprosiła mnie, żebym zrezygnowała ze spadku, ponieważ musi płacić wysokie odsetki w banku związane z lokatą. Zgodziłam...

Odrzucenie spadku po ojczymie

Dwa miesiące temu zmarł mój ojczym. Ponieważ miał wiele długów, kilka dni temu jego żona – moja mama – i syn z pierwszego...

Dom z kredytem hipotecznym w spadku

Co zrobić w przypadku spadku, którym jest nieruchomość (dom) z kredytem hipotecznym? Czy taki spadek można odrzucić? Zgłosiła się pewna osoba...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »