Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Udokumentowanie pierwotnego stanu domu na potrzeby rozliczeń z rodzeństwem

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2018-11-23

Obawiam się sprawy spadkowej po żyjących jeszcze rodzicach. Mieszkam obecnie wspólnie z rodzicami w ich domu. Czworo rodzeństwa się wyprowadziło. Jak każdy dom, trzeba go remontować, więc rozpocząłem prace, by doprowadzić go do ładu, ale nasunęło mi się pytanie. Czy powinienem uzyskać opinię biegłego co do wartości domu w stanie pierwotnym, czyli takim, jaki zastałem, gdy się do rodziców ponownie wprowadziłem, zanim rozpocznę duży remont? Prawie pół poddasza już zrobiłem i sporo mnie to kosztowało, pieniędzy i czasu. Gdyby rodzice umarli, to musiałbym spłacić rodzeństwo, tylko że po remontach dom będzie wart dużo więcej. Czy jest możliwość wyceny domu, by podczas podziału spadku rozliczyć się z uwzględnieniem moich nakładów? Podczas prac robiłem zdjęcia, więc widać poprzedni stan. Czy to wystarczy, żeby wycenić pracę włożoną w ten remont? Nie mam żadnych faktur, bo robię sam, a nie firma.

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

W pierwszej kolejności, wyraźnie podkreślić należy, iż bardzo dobrze zrobił Pan, wykonując zdjęcia, z których wynika, jak dom wyglądał przed czynionymi nakładami, a jak wygląda teraz. Istotny z punktu widzenia Pana interesu jest przepis art. 6 K.c., zgodnie z którym – ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Innymi słowy, jeżeli Pana wolą jest wykazanie wysokości nakładów na dom, konieczne będzie wykazanie ich przed sądem. O ile zdjęcia są bardzo dobrym środkiem dowodowym, o tyle dobrze byłoby, gdyby miał Pan świadków na okoliczność Pańskiego wkładu fizycznego. W opisie wskazuje Pan bowiem, że wszystkie remonty wykonuje Pan osobiście, bez korzystania z jakichkolwiek firm zewnętrznych, co z kolei powoduje, że nie może Pan przedłożyć faktur wskazujących na robociznę.

Nawet jeżeli zleci Pan wykonanie opinii przez rzeczoznawcę majątkowego z zakresu budownictwa na okoliczność wyceny Pańskich nakładów czynionych na nieruchomość, jak również wartości przyszłych nakładów, to wyraźnie podkreślić należy, iż powyższe będzie służyło jedynie ustaleniu wartości nakładów, jednakże opinia taka będzie przez sąd traktowana jak dowód z dokumentu prywatnego, albowiem zlecenie sporządzenia opinii pochodzi od Pana, a nie od sądu.

W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. W tym przypadku Pan zleci sporządzenie opinii, ale sąd i tak będzie musiał zlecić porządzenie takiej opinii biegłemu sądowemu. Pana dokument, choćby sporządzony przez biegłego sądowego, nie będzie miał nigdy waloru opinii biegłego sądowego, albowiem zlecenie jej wykonania nie pochodzi od sądu.

Przyjmuje się w literaturze, iż integralnymi elementami treści każdej prawidłowo sporządzonej opinii są: sprawozdanie z dokonanych czynności i spostrzeżeń, odpowiedzi na postawione biegłemu pytania, udzielone w sposób kategoryczny, i jego wnioski oraz uzasadnienie pozwalające na sprawdzenie przez sąd logicznego toku rozumowania biegłego. Por. wyrok SN z dnia 15 czerwca 1970 r., I CR 224/70, LEX nr 6750; postanowienie SN z dnia 20 listopada 1973 r., I CR 646/73, LEX nr 7340; uzasadnienie wyroku SN z dnia 29 lipca 1999 r., II UKN 60/99, OSNAPiUS 2000, nr 22, poz. 831. Opinia powinna być wyczerpująca, a zatem odnosić się do wszystkich kwestii zawartych w tezie dowodowej postanowienia sądu (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 19 maja 1998 r., II UKN 55/98, OSNAPiUS 1999, nr 10, poz. 351).

Dysponując taką opinią, będzie miał Pan argument w sprawie, a w szczególności będzie Pan wiedział, jaka jest wartość czynionych przez Pana prac i o ile wartość nieruchomość ulegnie powiększeniu.

„(…) Dowód z opinii biegłego podlega, jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, ocenie sądu (art. 233 § 1) na podstawie kryteriów zgodności z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia skuteczności wyrażonych w niej wniosków, bez wkraczania jednakże w sferę wiedzy specjalistycznej (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1990 r., I PR 148/90, OSP 1991, z. 11-12, poz. 300; postanowienie SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, nr 4, poz. 64; wyrok z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1383/00, LEX nr 52544; wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2005 r., II CK 572/04, LEX nr 151656; por. jednakże glosa S. Dalki do wyroku SN z dnia 19 grudnia 1990 r., I PR 148/90, OSP 1991, z. 11-12, poz. 300). Istotne jest więc także wskazanie i wyjaśnienie w uzasadnieniu przesłanek, które doprowadziły biegłego do przedstawionych konkluzji (wyrok SN z dnia 3 listopada 1976 r., IV CR 481/76, OSNC 1977, nr 5-6, poz. 102; wyrok SN z dnia 7 grudnia 1994 r., II URN 43/94, OSNAPiUS 1995, nr 8, poz. 102).”*

Nie ulega jednak wątpliwości, iż Pana tok rozumowania jest prawidłowy i zasługuje na pochwałę, w szczególności jeżeli chodzi o dokumentowanie prac, które podlegają zakryciu. Zlecając przygotowanie opinii winien Pan w szczególności przygotować wszystkie zdjęcia, faktury na zakup materiałów i przedmiotów koniecznych do przeprowadzenia remontu oraz mniej więcej spisać, ile czasu Panu zajęło przeprowadzenie poszczególnych części.

* Tomasz Demendecki, Komentarz aktualizowany do art. 285 Kodeksu postępowania cywilnego, 2014.04.01

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Dziedziczenie przez dzieci dopiero po śmierci obojga partnerów

Mój partner życiowy i jego siostra są po połowie właścicielami mieszkania po rodzicach. Zamierzam kupić część nieruchomości należącej do siostry...

Jak sformułować wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?

Moja ciotka przed śmiercią sporządziła u notariusza testament, w którym uczyniła mnie swoim jedynym spadkobiercą. Obciążyła mnie poleceniem...

Pobranie pieniędzy z konta po mamie

Mieszkam w Australii, w tym roku zmarła moja mama (też w Australii). Przed wyjazdem mama upoważnia mnie do swojego konta bankowego. Po śmieci...

Przejęcie spadku po tacie i przekazanie go mamie

Niedawno zmarł tata, nie pozostawiając testamentu. Ustawowo dziedziczą: nasza mama, czyli żona taty, pozostająca z nim we wspólności ustawowej, ja...

Prawo do spadku po bezdzietnym kawalerze

Kto ma prawo do spadku po zmarłym przed 3 miesiącami bezdzietnym kawalerze? Jego rodzice nie żyją od 5 lat, a jego jedyny brat (nie miał sióstr) zmarł...

Rozwód przed laty bez podziału majątku, co z dziedziczeniem?

Rodzice są od 20 lat po rozwodzie z orzeczeniem o winie jednego z nich. Nigdy nie dokonali podziału majątku wspólnego. Mama się wyprowadziła...

Wynajem lokali użytkowych po zmarłym przed zakończeniem postępowania spadkowego

Mam pytanie z zakresu prawa spadkowego i procedury podatkowej – podatku dochodowego i VAT. Mój starszy brat był właścicielem 4 lokali...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »